جنگ جاری در خاورمیانه به مرحلهای رسیده است که به نبردی فرسایشی با فناوریهای پیشرفته تبدیل شده است و در این بین، برخی فناوریهای نظامی توسعهیافته در استرالیا نقش مهمی در ادامه عملیات آمریکا و متحدانش ایفا میکنند.
به گزارش نیوز استرالیا، در دو هفته نخست حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، به حدود ۱۰ هزار هدف حمله شد. در مقابل، جمهوری اسلامی با صدها موشک و هزاران پهپاد پاسخ داده است. این درگیری اکنون به رقابتی تبدیل شده است که در آن توانایی طرفین در مصرف و جایگزینی تسلیحات هدایتشونده اهمیت زیادی دارد.
حملات آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه آغاز شد. تا ۹ مارس، فقط یکی از متحدان، یعنی امارات متحده عربی، هدف حمله ۲۵۳ موشک بالستیک، هشت موشک کروز و ۱۴۴۰ پهپاد قرار گرفت. امارات متحده عربی اعلام کرده است که حدود ۹۰ درصد این حملات را رهگیری کرده است. با این حال، رهگیری این تسلیحات هزینهبر است. هر موشک رهگیر ممکن است دهها میلیون دلار هزینه داشته باشد و تولید آن تا دو سال زمان ببرد. علاوه بر این، نشانههایی وجود دارد که برخی از رادارهای پیشرفته مورد استفاده برای هدایت سامانههای دفاعی آسیب دیدهاند.
در چنین شرایطی، هواپیمای هشدار زودهنگام و کنترل هوایی ئیـ۷ای وجتیل (E-7A Wedgetail) استرالیا قرار است بخشی از این خلاء را جبران کند. این هواپیما برای شناسایی و رهگیری پهپادهای کوچک بسیار مناسب است. حملات پهپادی جمهوری اسلامی از پایگاههای متعددی در سراسر خاک ایران صورت میگیرند.
همزمان، آمریکا با کاهش ذخایر برخی موشکهای کروز و رهگیر مواجه است. موشکهای کروز گرانقیمت بهدلیل برد طولانی برای عملیات جذاباند، زیرا پرتابگرها و خدمه انسانی را از خطر دور نگه میدارند. با این حال، فناوری جدید استرالیا امکان استفاده گستردهتر از بمبهای معمولی را فراهم کرده است. این فناوری سامانه بالی است که به بمبهای معمولی متصل میشود و به هواپیماهای آمریکا و اسرائیل امکان میدهد با هزینهای بسیار کمتر از موشکهای کروز یا پهپاد، بمب را از فاصله بیش از ۶۵ کیلومتری به سمت هدف پرتاب کنند.
این سامانه حدود ۴۰ هزار دلار قیمت دارد، و به سامانههای هدایت ماهوارهای، ناوبری اینرسیایی و بالکهای هدایتکننده مجهز است که به بمبهای سقوط آزاد متصل میشوند و آنها را به سلاحی دقیق تبدیل میکنند. بالهای تاشونده این مجموعه پس از رها شدن در هوا باز میشوند و بسته به ارتفاع رهاسازی، میتوانند یک بمب ۱۱۰ کیلوگرمی را تا حدود ۷۵ کیلومتر هدایت کنند. این بمبها میتوانند اهداف متحرک را نیز دنبال کنند و دقتی در حدود پنج متر داشته باشند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
چنین بردی حاشیه امنیت قابل توجهی برای هواپیماهای جنگی ایجاد میکند. در جنگ جهانی دوم، برای نابودی یک کارخانه لازم بود صدها هواپیما دهها بمب رها کنند تا شاید چند بمب به هدف اصابت کند. در جنگ ویتنام نیز برای نابودی یک هدف بهطور متوسط به حدود ۳۰۰ بمب نیاز بود. عملیات طوفان صحرا در دهه ۱۹۹۰ نخستین جنگی بود که در آن از تسلیحات هدایتشونده بهطور گسترده استفاده شد، اما آن تسلیحات نیز بهدلیل شرایط جوی و محدودیتهای دیگر مشکلاتی داشتند.
اکنون یک جنگنده میتواند فقط با چند بمب تهاجم مستقیم مشترک (JDAM-ER) یک هدف را نابود کند؛ در حالی که در گذشته برای چنین حملهای به چند موشک کروز تاماهاوک ۲.۵ میلیون دلاری نیاز بود. این کاهش هزینه در جنگی که حجم مصرف تسلیحات بسیار بالا است اهمیت زیادی دارد.
در همین حال، سازمان علوم و فناوری دفاعی استرالیا همراه شرکت بویینگ و صنایع دفاعی این کشور در حال توسعه نمونه جدیدی از این سامانهاند که پیـجیدیایام (P-JDAM) نام دارد. در این نمونه، یک سامانه پیشران به بمب افزوده میشود که میتواند برد آن را به حدود ۵۵۰ کیلومتر برساند.
در کنار تسلیحات تهاجمی، سامانههای شناسایی و هشدار نیز اهمیت زیادی دارند. در جریان حملات جمهوری اسلامی به زیرساختهای متحدان آمریکا، برخی از رادارهای زمینی آسیب دیدهاند. رادارهای مورد استفاده در سامانههایی مانند پاتریوت و تاد برای رهگیری موشکهای بالستیک ضروریاند، اما این رادارها بهدلیل اندازه و انتشار سیگنالهای قوی بهراحتی قابل شناسایی و هدفگیریاند.
پهپادها و موشکهای کروز نیز میتوانند با استفاده از انحنای زمین از دید رادارهای زمینی پنهان شوند. در چنین شرایطی هواپیمای وجتیل که در ارتفاع حدود ۱۰ کیلومتری پرواز میکند میتواند تا فاصله تقریبی ۳۷۰ کیلومتر را زیر نظر داشته باشد. این هواپیما نمونه نظامیشده هواپیمای مسافربری بویینگ ۷۳۷-۷۰۰ است و روی بدنهاش یک رادار پیشرفته نصب شده است که میتواند تهدیدها را در شعاع ۳۶۰ درجه شناسایی کند.
یکی از تفاوتهای مهم وجتیل با هواپیمای قدیمی ئیـ۳ سنتری آواکس که در ارتش آمریکا استفاده میشود، توانایی تمرکز پیوسته حسگرها روی یک هدف است. رادار چرخان ئی-۳ هر ده ثانیه یک بار محیط را اسکن میکند و در این فاصله، ممکن است موشک یا پهپادی با سرعت بالا مسیرش را تغییر دهد. در مقابل، رادار میتواند هدف را بهطور مداوم دنبال کند و اهداف کوچک، کندتر یا در ارتفاع پایین را بهتر تشخیص دهد.
با وجود این فناوریها، برای مقابله با موشکهای بالستیک همچنان به سامانههای پیشرفته رهگیری و رادارهای تخصصی نیاز است. این موشکها از ارتفاع بسیار بالا وارد جو میشوند و رهگیری آنها عملیات پیچیدهای محسوب میشود.
