در حالی که بزرگترین تجمع نیروی نظامی ایالات متحده در خاورمیانه از زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳، اکنون در بحبوحه مذاکرات هستهای با جمهوری اسلامی، در اطراف ایران در حال شکلگیری است، تهران در حال تدوین راهبردی برای تابآوری در برابر این جنگ و نیز تلاش برای زمان خریدن در برابر دولتی است که به پیروزیهای سریع و قاطع علاقه دارد.
وبسایت نیوزویک در گزارشی ضمن گفتگو با کارشناسان نظامی، به بررسی این موضوع پرداخت که راهکارهای جمهوری اسلامی برای مقابله با حمله ایالات متحده که احتمال دارد طولانیمدت باشد، چه خواهد بود.
در این گزارش اشاره شده که این فقط ناوگان نظامی عظیم دونالد ترامپ نیست که بقای این حکومت را تهدید میکند، بلکه نارضایتی فزاینده مردم ایران که قیام ماه گذشته آنها وحشیانه سرکوب شد و واکنش تهدیدآمیز کاخ سفید را هم در پی داشت، امید مخالفان داخلی و خارجی رژیم حاکم بر ایران را که خواهان سقوط علی خامنهای و برچیده شدن رژیم جمهوری اسلامیاند، دوباره زنده کرده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
دنی سیترینوویچ، رئیس سابق شاخه ایران بخش تحقیق نیروهای دفاعی اسرائیل، به نیوزویک گفت: «با وجود دستاوردهای عملیاتی قابلتوجه اسرائیل و ایالات متحده در جنگ اخیر علیه جمهوری اسلامی، از منظر راهبردی، تغییر چندانی در این رژیم رخ نداد و ایران با نیروی موشکی که دقیقا برای چنین سناریویی ساخته بود، همچنان دوام آورد. هرچند تاسیسات هستهای آن آسیب جدی دید، تهران همچنان اورانیوم با غنای بالای خود را در اختیار دارد و دستکم به شکل بالقوه، توان ازسرگیری غنیسازیــ حتی اگر در مقیاسی غیرصنعتی ــ را حفظ کرده است.»
این محقق ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی میافزاید «کارت هستهای» هم که تهران با اصرار بر غنیسازی، طی این سالها بهطور ضمنی از آن استفاده میکند، هم تنها برگ برنده جمهوری اسلامی نیست. تجربه جنگ ۱۲ روزه به جمهوری اسلامی آموخت که باید تاسیساتش را مستحکمتر و پراکندهتر کند و تعداد سامانههای پدافندی خود را نیز افزایش دهد تا بتواند تداوم عملیات دفاع را تضمین کند و حتی در صورت هدف قرار گرفتن برخی بخشها، ساختار کلی آن کارآمد باقی بماند. از طرفی قابلیتهایی هم وجود دارند که ایران در دور قبلی بهطور کامل از آنها استفاده نکرد.
دونالد ترامپ هشدار داده است که دور جدید اقدامهای نظامی ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی شدیدتر از دور قبلی خواهد بود؛ تهدیدی که سطح عظیم تجهیزات نظامی که اکنون در منطقه مستقر شدهاند، موید آن است. با این حال، تهران هم تهدید کرده که تنگه هرمز را میبندد و همچنین اعلام کرده است که میتواند ناوهای آمریکا را غرق کند.
سیترینوویچ در این زمینه گفت: «ذخایر موشکهای کوتاهبرد تهران هنوز قابلتوجه است و جمهوری اسلامی را قادر میکند از سامانههای موشکی ساحل به دریا و روشهای غیرمتعارف جنگ دریایی برای به چالش کشیدن ناوگان دریایی ایالات متحده استفاده کند.»
او ادامه داد: «قمار دیگری هم که تهران میتواند شروع کند، این است که شبکه منطقهای نیروهای نیابتی خود، از یمن تا عراق و حزبالله را فعال کند تا دامنه نبرد را گسترش دهند و همزمان بر اسرائیل و ایالات متحده هزینههایی را تحمیل کند. اقدامی که هدف راهبردی آن روشن خواهد بود: واداشتن واشنگتن و تلآویو به جنگ در چند جبهه و کاستن از تمرکز آنها بر خود ایران.»
تهران در شرایطی به نیروهای نیابتیاش در منطقه امید بسته که ائتلاف موسوم به «محور مقاومت»، از زمان حمله هفتم اکتبر حماس، مجموعهای از شکستهای قابلتوجه را پشت سر گذاشته است و رهبران ارشد حماس و حزبالله به همراه بخش بزرگی از ذخایر تسلیحاتی آنها از بین رفتهاند. با این حال مقاومت اسلامی در عراق و انصارالله یمن (حوثیها)، هنوز قابلیتهای قابلتوجهی دارند.
با اعلام ترامپ در روز پنجشنبه مبنی بر مهلت ۱۰ تا ۱۵ روزه به تهران برای ارائه پیشنهاد رضایتبخش پس از دو دور مذاکره، گزارشها حاکی از آن است که شبهنظامیان عراقی مانند کتائب حزبالله نیز کارزارهای بسیج عمومی را آغاز کردهاند.
نیوزویک در ادامه به «دکترین جمهوری اسلامی به نام دفاع مقدس» پرداخت و نوشت مهمترین درسی که جمهوری اسلامی از دوران جنگ با عراق گرفت، این بود که تنها است و هیچکس به کمکش نمیآید. بنابراین تلاش میکند با ایجاد هیجان و تاکید بر باورهای ایدئولوژیک، مردم و بهویژه طرفدارانش را مجاب کند که اگر لازم باشد، باید جانشان را هم فدا کنند. این رژیم سربازان و فرماندهان کشتهشده را به عنوان «شهید» به تصویر میکشد تا ماشین جنگی را بیشتر تقویت کند.
در ادامه این گزارش آمده است درس دیگری که تهران از سایر تحولات منطقه گرفت، این است که نمیتواند در یک جنگ متعارف مستقیم با ابرقدرتی مانند ایالات متحده روبرو شود. بنابراین به تقابل غیرمستقیم در چارچوب جنگهای موسوم به «منطقه خاکستری» روی خواهد آورد. همانطور که در ماجرای ترور قاسم سلیمانی و مداخله ایالات متحده در طول جنگ ۱۲ روزه، برای تلافی مجموعهای حملات موشکی را به پایگاههای ایالات متحده در منطقه ترتیب داد.
این رسانه به نقل از برخی کارشناسان نوشت که در حال حاضر جمهوری اسلامی به امید ترس ترامپ از یک جنگ گستردهتر، درباره تواناییهایش و ایجاد یک جنگ منطقهای بلوف میزند و با این تصویرسازی، امیدوار است کشورهای منطقه وارد عمل شوند و ایالات متحده را از جنگ علیه جمهوری اسلامی بازدارند.
با این حساب، با توجه به اینکه تهران گزینههایی دارد که هنوز به کار نگرفته است، کشورهای خلیج فارس هم خط قرمزهایی دارند که از آن عبور نمیکنند، اسرائیل و آمریکاــ با وجود برتری تاکتیکیــ نمیتوانند فرض کنند جنگ بعدی کاملا طبق خواست و برنامه آنها پیش خواهد رفت، زیرا موفقیت عملیاتی لزوما به معنای برتری راهبردی نیست. بنابراین پرسش پیش روی واشنگتن این نیست که آیا میتواند دوباره ایران حمله کند یا نه، بلکه این است که آیا چنین حملهای تغییر راهبردی پایدار ایجاد میکند یا صرفا زمینهساز رویارویی پیچیدهتر، منطقهایتر و پرهزینهتر بعدی خواهد شد؛ آن هم در خاورمیانهای که جنگها بهندرت محدود میمانند.
