درپی افزایش فشار آمریکا و استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه کارائیب، نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا، در تلاش است تا از روسیه، چین و جمهوری اسلامی ایران برای تقویت توان نظامی فرسوده کشورش کمک بگیرد. 

اسناد داخلی دولت آمریکا که به دست روزنامه واشینگتن پست رسیده است، نشان می‌دهد مادورو در نامه‌ای خطاب به ولادیمیر پوتین خواستار دریافت موشک، رادارهای دفاعی و تعمیر هواپیماهای جنگی شده است. او در نامه‌ای جداگانه به شی جین‌پینگ نیز از چین درخواست «گسترش همکاری نظامی» برای مقابله با «افزایش تنش میان آمریکا و ونزوئلا» و همچنین تسریع تولید سامانه‌های راداری شناسایی کرده است.

بر اساس این اسناد، رامون ولسکس، وزیر ترابری ونزوئلا، نیز هماهنگی‌هایی برای دریافت تجهیزات نظامی و پهپاد از ایران انجام داده و در جریان برنامه‌ریزی سفرش به تهران، به یک مقام جمهوری اسلامی گفته است ونزوئلا به «تجهیزات شناسایی غیرفعال»، «مختل‌کننده‌های جی‌پی‌اس» و «پهپادهایی با برد ۱۰۰۰ کیلومتر» نیاز دارد. 

مادورو اقدام‌های نظامی آمریکا را تهدیدی علیه ایدئولوژی مشترک چین و ونزوئلا توصیف کرده و حمله به ونزوئلا را معادل حمله به چین دانسته است. هنوز مشخص نیست مسکو، پکن یا تهران چه پاسخی داده‌اند.

روسیه همچنان مهم‌ترین پشتیبان مادورو محسوب می‌شود. روز یکشنبه، یک هواپیمای ترابری ایلیوشین ۷۶ روسیه که سال گذشته به‌دلیل مشارکت در تجارت تسلیحاتی تحریم شده بود، پس از طی مسیر غیرمستقیم از فراز آفریقا، در کاراکاس فرود آمد. 

وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که از ونزوئلا «در دفاع از حاکمیت ملی‌اش» حمایت می‌کند و آماده پاسخ‌گویی به درخواست‌های این کشور است. 

کرملین همچنین پیمان راهبردی تازه‌ای با کاراکاس تصویب کرده است. پروژه‌های مشترک دو کشور همچنان ادامه دارد، ازجمله کارخانه تولید مهمات کلاشنیکف در ایالت آراگوآ که پس از حدود ۲۰ سال وعده، در ژوییه افتتاح شد. مسکو همچنین امتیاز بهره‌برداری از ذخایر گسترده نفت و گاز ونزوئلا را در اختیار دارد.

با وجود این، تحلیلگران معتقدند توان و تمایل روسیه برای حمایت از مادورو نسبت به گذشته کاهش پیدا کرده است. جنگ در اوکراین و نیاز به تمرکز بر اروپا موجب شده است حضور مسکو در آمریکای لاتین کم‌رنگ‌تر شود. برخی کارشناسان می‌گویند بحران میان واشینگتن و کاراکاس حتی ممکن است به‌نفع پوتین باشد، زیرا توجه آمریکا را از اوکراین منحرف می‌کند. 

جیمز استوری، سفیر پیشین آمریکا در ونزوئلا، گفت: «اینکه بیش از ۱۰درصد از ناوگان دریایی آمریکا به کارائیب منتقل شده، در واقع از جهاتی پیروزی برای پوتین است.»

روابط سیاسی و اقتصادی مسکو و کاراکاس به دوران هوگو چاوز بازمی‌گردد. این همکاری در دهه‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۱۰ گسترش پیدا کرد و حوزه‌های انرژی، تسلیحات، رسانه و رمزارز را دربرگرفت. اما اکنون با افزایش عملیات نظامی آمریکا در کارائیب، مادورو با بزرگ‌ترین چالش دوران حکومتش مواجه است. 

از سپتامبر تاکنون، بیش از دوازده حمله آمریکا به کشتی‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر در آب‌های اطراف ونزوئلا دست‌کم ۶۱ کشته برجا گذاشته است. مادورو این اتهام‌ها را رد کرده است و می‌گوید آمریکا بهانه‌تراشی می‌کند. ناو هواپیمابر یواس‌اس جرالد فورد، مدرن‌ترین ناو نیروی دریایی آمریکا، نیز به منطقه اعزام شده است.

در اوایل اکتبر، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در تماس تلفنی با همتای ونزوئلایی‌اش، از افزایش اقدام‌های نظامی آمریکا در کارائیب ابراز نگرانی کرد. دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نیز گفت که مسکو «به حاکمیت ونزوئلا احترام می‌گذارد» و خواهان حل مسئله بر اساس «قوانین بین‌المللی» است، عبارتی که روسیه معمولا برای پرهیز از ورود به مسائل ژئوپلیتیکی حساس به کار می‌برد.

با این حال، تحلیلگران می‌گویند روسیه اکنون مشغول جنگ اوکراین است و برخی پایگاه‌های شنودش در آمریکای لاتین را از ونزوئلا به نیکاراگوئه منتقل کرده است. داگلاس فراه، رئیس شرکت مشاوره امنیت ملی آی‌بی‌آی، گفت روسیه در قبال ونزوئلا «به‌نسبت ساکت بوده» و سرمایه سیاسی چندانی برای دفاع از مادورو صرف نکرده است.

اسناد نشان می‌دهد ولسکس در میانه اکتبر به مسکو سفر کرده و نامه مادورو را برای پوتین برده بود. در این نامه، مادورو از روسیه خواسته بود سامانه پدافند هوایی کشورش را تقویت کند، چند هواپیمای سوخو ۳۰ را بازسازی کند، هشت موتور و پنج رادار را تعمیر کند و ۱۴ محموله تحویل دهد که تصور می‌شود موشک‌های روسی باشند. او همچنین خواستار «برنامه تامین مالی سه‌ ساله» از طریق شرکت دفاعی دولتی «روستک» روسیه شده است.

در دوران چاوز، ونزوئلا مقادیر زیادی سلاح روسی شامل تانک، جنگنده و موشک خریداری کرد، اما کارشناسان می‌گویند بیشتر آن‌ها غیرعملیاتی و از رده خارج‌اند. به گفته یکی از افسران سابق ارتش ونزوئلا، تا سال ۲۰۱۸ کمتر از پنج فروند جنگنده سوخو عملیاتی بوده است. او تجهیزات روسی را «قراضه و بنجل» توصیف کرد. 

با این حال، مادورو به‌تازگی اعلام کرده ۵۰۰۰ موشک دوش‌پرتاب روسی ایگلا-اس در سراسر کشور مستقر کرده است.

تغییر رژیم در ونزوئلا می‌تواند به ضرر روسیه باشد و باعث از دست رفتن متحدی کلیدی شود. اما ناظران می‌گویند مسکو برخلاف سال ۲۰۱۹ که نیروهایش را آشکارا به کاراکاس فرستاد، این بار تمایلی به مداخله نظامی ندارد. روسیه اکنون درگیر جنگ است و توان اعزام نیرو به آن سوی اقیانوس اطلس را ندارد.

در بخش انرژی، روسیه هنوز نقش مهمی در صنعت نفت ونزوئلا دارد. به گفته فرانسیسکو مونالدی، مدیر برنامه انرژی آمریکای لاتین در دانشگاه رایس، شرکت‌های دولتی روسیه در سه پروژه مشترک نفتی با کاراکاس سهام دارند که روزانه حدود ۱۰۷ هزار بشکه تولید می‌کند و ماهانه ۶۷ میلیون دلار درآمد دارد. روسیه همچنین امتیاز استخراج گاز از میدان‌های پاتائو و مجییونس را دارد و ارزش ذخایر نفتی اثبات‌شده اما استخراج‌نشده‌‌اش در ونزوئلا حدود ۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود. 

با این حال، مونالدی می‌گوید روسیه دیگر در ونزوئلا سرمایه‌گذاری نمی‌کند و منافعش در این کشور به حفظ وضع موجود محدود است.