حسین طائب، چهرۀ بانفوذ و مرموز دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی ایران که تابستان ۱۴۰۵ با حکمی منتسب به مجتبی خامنهای، به ریاست سازمان بسیج منصوب شد، اکنون درصدد اجرای طرحی برای گسترش نفوذ اطلاعاتی و امنیتی بسیج در محلههای مختلف است. آنطور که از سخنان طائب برمیآید، این طرح که «حکمرانی محلهمحور و مسجدمحور» نام دارد، زمینه را برای شناسایی، کنترل و برخورد با معترضان در محلهها، حتی پیش از شکلگیری اعتراضات، فراهم میکند.
حسین طائب که سالها از نزدیکترین چهرههای اطلاعاتی و امنیتی به مجتبی خامنهای بود، در سرکوب معترضان کارنامهای سیاه دارد. او در اعتراضات سال ۱۳۸۸، فرماندهٔ نیروی مقاومت بسیج بود و در سرکوب خشونتآمیز معترضان نقش اساسی داشت. پس از آن نیز به مدت ۱۳ سال ریاست سازمان اطلاعات سپاه پاسداران را بر عهده داشت و از طریق این سازمان، عامل بسیاری از بازداشتها و پروندهسازیها برای فعالان سیاسی، روزنامهنگاران، کنشگران مدنی و معترضان بود.
این چهرۀ امنیتی بانفوذ که سال ۱۴۰۱ از ریاست سازمان اطلاعات سپاه کنار گذاشته شد، پس از کشته شدن علی خامنهای، بار دیگر به حلقۀ اصلی قدرت بازگشت و حتی فرضیههایی مطرح است مبنی بر اینکه او جزو افراد پشت پردۀ جمهوری اسلامی ایران است که با نام رهبری مجتبی، قدرت را در دست دارند. او اکنون ریاست مهمترین نهاد سرکوب در جمهوری اسلامی ایران را بر عهده دارد و بر آن است تا با امنیتی کردن محلهها و سرکوب هر حرکت اعتراضآمیز، بقای حکومت را تضمین کند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
برنامهای که حسین طائب برای امنیتی کردن محلهها دنبال میکند، سابقهای طولانی دارد. از همان زمان که کمیتههای انقلاب اسلامی در محلهها راهاندازی شدند تا به قول خودشان «تحرکات ضدانقلاب» را شناسایی کنند، تا سالهای بعد از آن که ایستبازرسی پایگاههای بسیج در محلهها تشکیل شد، حاکمیت قصد داشت با استفاده از حامیان خود، کنترل کاملی بر محلهها داشته باشد.
با این حال، سخنان طائب نشان میدهد که این شبکه اکنون با حمایت مالی و سازماندهی بیشتر در حال بازآرایی است. این برنامه با تأکید بر محوریت مساجد، گسترش نظارت اطلاعاتی، سازماندهی نیروهای محلی و شناسایی آنچه مقامهای جمهوری اسلامی ایران «شبکههای دشمن» مینامند، در دستور کار است. گواه آن نیز سخنان رئیس سازمان بسیج مستضعفین در روز چهارشنبه ۲۷ آبانماه، در نشستی با فرماندهان بسیج است که آنجا، ضمن تأیید برنامۀ این سازمان برای گسترش «حکمرانی محلی» با محوریت مساجد، بهصراحت گفت ساختار اطلاعاتی و امنیتی بسیج در محلهها باید تقویت شود.
طائب ساکنان محلهها را هم به جاسوسی از یکدیگر ترغیب کرد و گفت آنها «میتوانند با زیر نظر داشتن تحرکات ضدانقلاب و جاسوسها و شناسایی آنها، در بالا رفتن ضریب امنیتی کشور نقشآفرین باشند».
او همچنین به خواستههای مجتبی خامنهای استناد کرد و گفت که او میخواهد شعار «هر ایرانی، یک بسیجی» تحقق پیدا کند.
محلهها زیر چتر اطلاعاتی و امنیتی بسیج
بر اساس سخنان حسین طائب، آنچه قرار است در ساختار بسیج اتفاق بیفتد، مجموعهای از اقدامها، از جمله گسترش اشراف اطلاعاتی در سطح محلهها، سازماندهی برای شناسایی افرادی که طائب آنها را وابسته به دشمن معرفی میکند، واکنش سریع، گسترش همکاری بسیج با قوۀ قضاییه، فراتر از فعالیتهای موجود در حوزۀ ضابطان قضایی و بهرهگیری از مساجد برای تمام این موارد است.
او در سخنانش اذعان کرد که برای دستگاه سرکوب جمهوری اسلامی ایران، شناسایی مخالفان و معترضان پیش از هرگونه اقدامی اهمیت دارد و «شبکۀ اطلاعات مردمی» با این هدف سازماندهی میشود؛ شبکهای که قرار است با همکاری هستههای مقاومت بسیج و یگانهای مسئول، امکان شناسایی و واکنش سریع به آنچه را تهدید امنیتی خوانده میشود، فراهم کند.
بخش دیگری از برنامۀ طائب گسترش نقش مساجد در ادارۀ محلهها است. در الگوی موسوم به «حکمرانی محلی و مسجدمحور»، روحانیون مساجد و پایگاههای بسیج مأموریت دارند با شناسایی افراد تأثیرگذار، مدیران مدارس، مسئولان مراکز درمانی، معتمدان و دیگر ساکنان، شبکهای از ارتباطات محلی ایجاد کنند تا خواست حاکمیت را برای امنیتی کردن محلهها پیش ببرند.
طرح موسوم به «حکمرانی محلهمحور و مسجدمحور» در سازمان بسیج و به ریاست طائب سازماندهی میشود، با این حال دیگر مقامهای حکومتی از جمله مسعود پزشکیان، رئیس دولت چهاردهم، نیز همراهی و موافقت خود را با آن اعلام کردهاند. پزشکیان روز هفدهم آبانماه، به همراه طائب و تعدادی از فرماندهان سپاه پاسداران و مسئولان دولتی، در مسجد زینالعابدین تهران حاضر شد تا در جریان روند اجرای این طرح قرار بگیرد.
طائب در همین نشست، خبر داد که شوراهای استانی و محلی طرح «حکمرانی محلی» از دوم آذرماه در سراسر ایران تشکیل میشوند و فاز جدید این طرح با محوریت مساجد و با حضور پزشکیان، افتتاح خواهد شد.
حمایت پزشکیان از سرکوب محلهمحور معترضان
طائب و پزشکیان در دو مقطع دیگر، طی نشستهایی مشترک در روزهای ۲۱ مرداد و ۲۰ مهرماه نیز بر گسترش حکمرانی محلهمحور و مسجدمحور تأکید کرده بودند. طائب در این نشستها، از برنامۀ بسیج برای نفوذ در حوزۀ سلامت و درمان از طریق استقرار شبکههای پزشکی در مساجد سخن گفت که میتواند با دسترسی به اطلاعات سلامت مردم و گسترش ارتباط با خانوادهها، ظرفیت نظارت و کنترل بسیج بر زندگی خصوصی ساکنان محلهها را افزایش دهد.
یکی از بخشهای تأکیدشده در طرح موسوم به «حکمرانی محلی»، کارگروه «امنیت عمومی پایدار» است که در واقع همان هدف شناسایی، کنترل و سرکوب اعتراضات در محلهها را دنبال میکند.
برنامۀ دیگر نیز همانطور که طائب تأیید کرد، آموزش ۱۵۰ هزار بسیجی با عنوان ادعایی «یاوران انرژی» است. در این طرح، سازمان بسیج با هماهنگی وزارت نیرو، وزارت نفت و شرکت گاز، فهرست مشترکان پرمصرف را در اختیار میگیرد تا نیروهای آموزشدیده بهظاهر برای کاهش مصرف انرژی با مردم ارتباط برقرار کنند، اما این سازوکار نشان میدهد که بسیج برای یکی از مأموریتهای محلی خود به فهرست مشترکان خدمات عمومی دسترسی پیدا کرده است یا دستکم در چارچوب هماهنگی با دستگاههای دولتی از آن استفاده میکند.
سابقۀ کنترل امنیتی محلهها در جمهوری اسلامی ایران به نخستین سالهای پس از انقلاب ۱۳۵۷ بازمیگردد؛ زمانی که کمیتههای انقلاب اسلامی در محلههای مختلف مستقر شدند و با شناسایی، بازداشت و برخورد با مخالفان، کنترل بخش مهمی از زندگی روزمرۀ مردم را در دست گرفتند. این ساختار در سالهای بعد با گسترش پایگاههای بسیج، ایستبازرسیها و گشتهای محلهمحور به شکلهای دیگری ادامه یافت.
با این حال، اعتراضات خونین آبان ۱۳۹۸ نقطۀ عطفی در سیاستهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بود. تا پیش از آن، اعتراضات بزرگ در تهران عمدتاً در خیابانهای اصلی مانند انقلاب و آزادی متمرکز میشد و نیروهای امنیتی میتوانستند با استقرار در نقاط مشخص، تجمعات را کنترل کنند، اما در آبان ۹۸، الگوی اعتراضات تغییر کرد و تجمعها در محلههای مختلف، بهویژه مناطق جنوبی، حاشیهای و شهرهای اطراف تهران شکل گرفت و این پراکندگی جغرافیایی اعتراضات کنترل و سرکوب همزمان آنها را برای نیروهای حکومتی دشوارتر کرد.
تنها چند روز پس از سرکوب خونین این اعتراضات، علی خامنهای روز ششم آذر ۱۳۹۸ در دیدار با بسیجیان، بهصراحت خواستار الگوبرداری از کمیتههای انقلاب اسلامی در دهۀ ۶۰ شد و با یادآوری حضور دائمی نیروهای کمیته در محلهها، به بسیجیان هشدار داد که در برابر حوادث غافلگیر نشوند و تأکید کرد که حضور مستمر در محلهها اهمیت زیادی دارد.
این سیاست در سالهای بعد با جدیت بیشتری دنبال شد. در شهریور ۱۳۹۹، محمد یزدی، فرمانده وقت سپاه محمد رسولالله تهران، از تشکیل «تیمهای ضربت» با استفاده از نیروهای پایگاههای بسیج در چارچوب طرح «امنیت محلهمحور» خبر داد. در سالهای بعد نیز طرحهای «محلات اسلامی» و گسترش شبکههای اطلاعاتی بسیج در دستور کار قرار گرفتند.
اکنون حسین طائب در رأس سازمانی قرار گرفته است که مأموریت گسترش این ساختار را دنبال میکند؛ فردی که سابقۀ فرماندهی بسیج در جریان سرکوب اعتراضات ۱۳۸۸ و نزدیک به ۱۳ سال ریاست سازمان اطلاعات سپاه را در کارنامه دارد و از چهرههای بانفوذ و پشتپردۀ دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی ایران است.
به این ترتیب، طرح جدید طائب را میتوان ادامۀ همان سیاستی دانست که پس از اعتراضات آبان ۹۸ شتاب گرفت. با این تفاوت که اکنون قرار است شبکههای اطلاعاتی، هستههای مقاومت، کارگروههای امنیتی و مساجد در ساختاری هماهنگتر برای نظارت بر محلهها و سرکوب مردم حتی پیش از شکلگیری هر گونه اعتراضی، سازماندهی شوند و در رأس این ساختار نیز کسی قرار دارد که سابقهاش در سرکوب مرگبار و خشونتآمیز، انکارناپذیر است.

