علی بلال، ورزشکار افغان پرورش اندام و نایب قهرمان سه دورهٔ متوالی رقابتهای مستر المپیا در بخش فیزیک مردان در سالهای ۲۰۲۴، ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، برای دومین بار از زمان بازگشت طالبان به قدرت به افغانستان سفر کرد. استقبال رسمی طالبان از این ورزشکار در شرایطی صورت میگیرد که زنان و دختران از ورزش محروماند و مردان نیز در پوشش و اجرای نمایشهای پرورش اندام با محدودیتهایی مواجهاند.
بلال از شناختهشدهترین چهرههای پرورش اندام افغانستان در سطح جهان است و قهرمانی در رقابتهای نیویورک پرو و نیز قهرمانی آرنولد کلاسیک در سال ۲۰۲۵ را در کارنامه دارد. جایگاه بینالمللی او، حضورش در کنار مقامهای طالبان و انتشار گستردهٔ تصاویر این دیدارها، از منظر تبلیغاتی فرصتی برای ارائهٔ تصویری مطلوب از حاکمیت این گروه فراهم میکند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
سفر بلال به افغانستان و دیدار با هموطنان و هوادارانش به خودی خود بیانگر حمایت سیاسی او از طالبان نیست. آنچه در این گزارش بررسی میشود استفادهٔ تبلیغاتی طالبان از حضور و اعتبار ورزشی اوست.
بر اساس اطلاعیهٔ ریاست عمومی المپیک، تربیت بدنی و ورزش طالبان، بلال چهارشنبه ۲۹ مهر (۲۱ اکتبر) وارد کابل شد و مقامهای این اداره، مسئولان فدراسیون پرورش اندام و فیتنس و شماری از هوادارانش از او استقبال کردند.
این استقبال با کاروان خودروهای گرانقیمت و تدابیر شدید امنیتی همراه بود. مقامهای طالبان با علی بلال و مدال نقرهٔ او عکس یادگاری گرفتند و زمینهٔ گردش او در کابل و دیدار با هوادارانش را نیز فراهم کردند.
طالبان در سفر پیشین او نیز مراسم استقبال و بزرگداشت برگزار کرده بودند. انتشار این گونه تصاویر به این گروه امکان میدهد حامی ورزش و قهرمانان افغانستان معرفی شوند؛ تصویری که ممنوعیت ورزش زنان و محدودیتهای تحمیلشده بر دیگر ورزشکاران را بازتاب نمیدهد.
بلال در جریان سفرش به آرامگاه شاپور زدران، بازیکن پیشین تیم ملی کریکت افغانستان، و علیرضا آساهی، قهرمان پیشین پرورش اندام، رفت و به آنان ادای احترام کرد. او همچنین با خانوادهٔ آساهی دیدار و همدردی کرد.
رسانههای داخلی افغانستان همچنین از کمک نقدی او به خانوادهٔ آساهی خبر دادند. دیدار با خانوادهٔ این قهرمان درگذشته و حضور بر آرامگاه ورزشکاران بخشی از برنامههای این سفر بود.
در اظهارات علنی گزارششده از بلال در این دو سفر، اعتراض مشخصی به ممنوعیت ورزش زنان و دختران یا محدودیتهای تحمیلشده بر ورزشکاران مرد دیده نمیشود.
طالبان نه تنها حضور زنان در رقابتهای حرفهای را ممنوع کردهاند، بلکه فعالیت باشگاههای ورزشی ویژهٔ زنان را نیز متوقف کردهاند. زنان و دختران حتی از ورود به پارکهای تفریحی هم محروم شدهاند.
برخورد با ورزش زنان به بستن باشگاهها محدود نمانده است. گزارشهایی از بازداشت مربیانی منتشر شده که پنهانی به دختران آموزش میدادند.
ورزشکاران مرد پرورش اندام نیز با محدودیت مواجهاند و در رقابتهای داخلی اجازهٔ نمایش عضلات ران پای خود را ندارند و باید آن را بپوشانند. بدین ترتیب، استفاده از پوشش رایج برخی بخشهای پرورش اندام که ران پا در آن نمایان است مجاز نیست؛ محدودیتی که بر نحوهٔ اجرای حرکات و نمایش عضلات اثر میگذارد.
استقبال رسمی از یک چهرهٔ مشهور پرورش اندام، در کنار اعمال این محدودیتها، تناقض آشکاری در سیاست ورزشی طالبان است؛ تجلیل از دستاوردهای یک ورزشکار مرد در سطح جهان، همزمان با محروم کردن زنان از ورزش و محدود کردن شیوهٔ حضور مردان در رقابتهای داخلی.
بلال در ماه دسامبر سال گذشته، در جریان سفر پیشین خود، مدعی شده بود که افغانستان از اروپا «امنتر» است. او گفته بود: «در اروپا از مردم میشنیدم که در افغانستان امنیت نیست، اما وقتی به افغانستان سفر کردم دیدم امنیت از اروپا بیشتر است.»
این سخنان با انتقاد شهروندان افغانستان مواجه شد و حامیان طالبان نیز آن را به طور گسترده بازنشر کردند. بلال سپس اعلام کرد از سخنانش سوءبرداشت شده است. او در توضیحات بعدی تأکید کرد که منظورش امنیت جانی و کاهش دزدی بوده است.
با این حال، سفر یک چهرهٔ مشهور، و استقبال رسمی از او به همراه محافظان مسلح معیار کافی برای سنجش امنیت و آزادی همهٔ شهروندان نیست. امنیت یک مهمان به دلیل تدابیر ویژه را نمیتوان به وضعیت عمومی جامعه تعمیم داد.
طالبان پیش از بازگشت به قدرت، از عاملان اصلی جنگ و ناامنی در افغانستان بودند و حملات مسلحانه، انفجاری و انتحاری این گروه بخشی از خشونتهای آن دوره بود. با سقوط حکومت پیشین و پایان جنگ طالبان علیه آن، حملات این گروه در چارچوب جنگ علیه دولت نیز متوقف شد.
ادعای خاتمهٔ جنگ از سوی رژیم طالبان به معنای پایان سرکوب نیست. شهروندانی که از سیاستها و اقدامات طالبان انتقاد میکنند، با خطر بازداشت و پیگرد مواجهاند و حتی انتشار مطالب انتقادی در شبکههای اجتماعی ممکن است به زندانی شدن فرد بینجامد.
بهرهبرداری تبلیغاتی طالبان از حضور چهرههای مشهور به ورزش محدود نیست. این گروه میکوشد از سفر گردشگران خارجی و تولیدکنندگان محتوا در شبکههای اجتماعی نیز که دنبالکنندگان فراوانی دارند برای تقویت روایت «امنیت» و «عادی بودن» وضعیت افغانستان استفاده کند. گزارشهای رسانهای پیامدهای تبلیغاتی این سفرها و کمرنگ بودن صدای زنان در بخشی از محتوای تولیدشده را بررسی کردهاند.
در بخشی از این محتوا، مناظر طبیعی، بازارها، مهماننوازی مردم افغانستان و دیدار با مقامها یا نیروهای طالبان برجسته میشود، اما محدودیتهای تحمیلشده بر زنان، اعمال فشار بر منتقدان، فقر و دشواریهای زندگی مردم کمتر بازتاب مییابد. حاصل چنین بازنمایی گزینشی تصویری است که تجربهٔ کوتاهمدت یک مهمان را جایگزین واقعیت پیچیدهٔ زندگی شهروندان افغانستان میکند.
سفر بلال به افغانستان و دیدار او با مردم، در کنار شهرت جهانیاش، برای طالبان ارزش تبلیغاتی دارد. انتشار تصاویر استقبال و همراهی با او ممکن است به تقویت روایت مطلوب طالبان از وضعیت افغانستان کمک کند.

