به گزارش وال استریت ژورنال، حدود ۲۰ نفتکش خالی ایرانی، در نزدیکی سواحل جنوب‌غربی سریلانکا، سرگردان هستند و با خاموش کردن موتورهایشان روی آب شناور مانده‌اند؛ در حالی که ذخایر غذا، سوخت و آب شیرین آنها رو به کاهش است.
به نوشته این روزنامه آمریکایی، این کشتی‌ها، آشکارترین پیامد کارزار فشار جدید آمریکا برای وادار کردن جمهوری اسلامی به عقب‌نشینی‌اند. ده‌ها نفتکش ایرانی یا مرتبط با ایران که در تجارت مخفیانه انتقال نفت تحریم‌شده به چین مشارکت داشتند، از خردادماه، زمانی که آمریکا محاصره تنگه هرمز را دوباره اعمال کرد، در آب‌های نزدیک کشورهایی مانند سریلانکا و مالزی گرفتار شده‌اند.
در هفته‌های اخیر، مقام‌های آمریکایی، سریلانکا را تحت فشار قرار داده‌اند تا مانع تامین آذوقه و دیگر نیازهای این نفتکش‌ها و خدمه آنها توسط کشتی‌های محلی شود. این موضوع بر اساس اسناد دولت سریلانکا و اظهارات شرکت‌هایی است که برای این کشتی‌ها خدمات و آذوقه تامین می‌کنند.
دولت ترامپ راهبردی سختگیرانه را دنبال می‌کند که هدف آن وادار کردن تهران به دادن امتیاز در جنگ چندماهه است. آمریکا در روزهای اخیر، پس از اعمال تحریم‌های متعدد جدید، به شرکای تجاری حکومت ایران هشدار داده است که از آن فاصله بگیرند.
پیش از جنگ، کشتی‌های حامل نفت ایران، نفت خام را به آب‌های بین‌المللی در نزدیکی مالزی منتقل می‌کردند؛ جایی که محموله‌ها را به نفتکش‌های دیگری تحویل می‌دادند تا این نفتکش‌ها نفت را به پالایشگاه‌های چین منتقل کنند. این عملیات پیچیده برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه نفت ایران طراحی شده بود.
نفتکش‌ها سپس به ایران بازمی‌گشتند، نفت بیشتری بار می‌زدند و همین چرخه را تکرار می‌کردند. برخی از این نفتکش‌ها ایرانی هستند و برخی دیگر با پرچم کشورهای دیگر تردد می‌کنند، اما به دلیل مشارکت در این عملیات پنهانی از سوی آمریکا تحریم شده‌اند.
اکنون محاصره آمریکا ضربه سنگینی به این تجارت زده است. کشتی‌های ایرانی نمی‌توانند به خانه بازگردند. موج اخیر تحریم‌های آمریکا باعث شده برخی بنادر آسیایی که پیش‌تر به این کشتی‌ها خدمات می‌دادند، از ترس تحریم‌های آمریکا از پذیرش آنها خودداری کنند و نفتکش‌ها در دریا سرگردان بمانند.
تحلیلگران نفت انتظار دارند آخرین محموله نفت ایران که همچنان در انتظار انتقال به خریداران است، طی هفته‌های آینده تمام شود و پرداخت پول به ایران نیز تا پایان سال متوقف شود.
هومایون فلک‌شاهی، رئیس بخش تحلیل نفت خام در شرکت کپلر، گفت: «تا ماه دسامبر(آذرماه)، تمام درآمدهای ایران به صفر می‌رسد.»
در دو ماه گذشته، بسیاری از نفتکش‌ها منطقه نزدیک مالزی را ترک کرده و به سمت اقیانوس هند و سواحل سریلانکا رفته‌اند؛ منطقه‌ای که به ایران نزدیک‌تر است و سابقه تأمین سوخت، آذوقه تازه و نیروهای تعمیراتی برای کشتی‌های ایرانی دارد.
اما در ماه اوت (مردادماه)، سفارت آمریکا در کلمبو، پایتخت سریلانکا، به دولت این کشور اطلاع داد که ۱۹ نفتکش ایرانی را در نزدیکی سواحل غربی سریلانکا زیر نظر دارد و از مقام‌های سریلانکا خواست به ارائه‌دهندگان خدمات بندری محلی دستور دهند از کمک به آنها خودداری کنند؛ در غیر این صورت با خطر تحریم‌های ثانویه آمریکا روبه‌رو خواهند شد. این موضوع بر اساس اسناد دولت سریلانکا است که وال‌استریت ژورنال آنها را مشاهده کرده است.
در همین زمان، بسیاری از کشتی‌های ایرانی از آب‌های سرزمینی سریلانکا دور شدند و طبق داده‌های ردیابی کشتی‌ها و اظهارات شرکت‌های دریایی سریلانکا، بسیاری از آنها با خاموش کردن موتورهایشان برای صرفه‌جویی در سوخت، بیشتر به سمت اقیانوس هند رفتند.
در اوایل شهریور، هنگامی که دو کشتی کانتینری با پرچم جمهوری اسلامی ایران در محدوده بندر کلمبو لنگر انداختند، اداره بنادر سریلانکا در نامه‌ای که وال‌استریت ژورنال آن را مشاهده کرده، اعلام کرد ارائه خدمات به کشتی‌های دارای پرچم ایران «عاقلانه نیست» زیرا خطر تحریم‌های آمریکا وجود دارد.
اندکی بعد، سفارت آمریکا در کلمبو یک دوره آموزشی سه‌روزه برای بیش از ۴۰ مقام سریلانکایی برگزار کرد و درباره خطر مجازات‌های آمریکا در صورتی که نمایندگان کشتیرانی، تأمین‌کنندگان سوخت و دیگر شرکت‌های خدماتی، «آگاهانه یا ناآگاهانه» از کشتی‌های تحریم‌شده حمایت کنند، توضیح داد.
اریک مایر، سفیر آمریکا در سریلانکا، در بیانیه‌ای گفت: «سریلانکا در یک چهارراه راهبردی برای تجارت جهانی قرار دارد که هم فرصت‌های عظیمی ایجاد می‌کند و هم نیازمند هوشیاری است.» او افزود آمریکا با «به اشتراک گذاشتن تخصص آمریکا با شرکای سریلانکایی» برای مقابله با دور زدن تحریم‌ها، اقدام قاطعانه انجام می‌دهد.
وزارت خارجه آمریکا گفت این کشور «به مختل کردن، افشا کردن و برچیدن» تجارت غیرقانونی نفت ایران ادامه خواهد داد و از جامعه جهانی خواست ایران را پاسخگو کند. وزارت خارجه آمریکا به درخواست جداگانه وال‌استریت ژورنال برای اظهارنظر درباره شرایط خدمه کشتی‌های مرتبط با ایران پاسخ نداد.
نمایندگان شرکت‌های کشتیرانی مستقر در دبی که برای نفتکش‌ها کار می‌کنند، از شرکت‌های سریلانکایی خواسته‌اند برای این کشتی‌ها غذای تازه و سوخت ارسال کنند. اما نمایندگان شرکت‌های کشتیرانی سریلانکا می‌گویند دریافت مجوز از مقام‌های بندری برای ارائه هرگونه خدمات به کشتی‌های ایرانی دشوار شده است.
مالک یک شرکت تعمیرات کشتی در سریلانکا که درست پیش از اعمال محدودیت‌های جدید، گروهی را برای تعمیر یک کشتی ایرانی اعزام کرده بود، متوجه شد ذخایر آذوقه نفتکش رو به پایان است. به گفته این مقام شرکت، گروه‌های تعمیراتی معمولا در داخل کشتی غذا می‌خورند و امکان شست‌وشو دارند، اما خدمه نفتکش از آنها خواسته بودند غذای خودشان را بیاورند و هشدار داده بودند که امکان شست‌وشو وجود ندارد، زیرا کشتی باید در مصرف آب شیرین صرفه‌جویی کند.
یک شرکت کشتیرانی دیگر در سریلانکا گفت نمایندگان نفتکش‌ها تماس‌های اضطراری برای درخواست غذا و آذوقه داشته‌اند، اما مقام‌های سریلانکا مجوز اعزام کشتی‌های تأمین‌کننده به کشتی‌های ایرانی را صادر نمی‌کردند.
به گزارش وال استریت ژورنال، توشارا رودریگو، سخنگوی وزارت خارجه سریلانکا، خطر تمام شدن غذا، سوخت و آب در کشتی‌های تحریم‌شده را تایید کرد. او گفت اگر کشتی‌ها به آذوقه اضطراری نیاز داشته باشند، شرکت‌های خصوصی ممکن است به دلیل خطر تحریم‌ها تمایلی به تأمین نیازهای آنها نداشته باشند.
کشتی‌های دیگری که با ایران ارتباط دارند، به آب‌های نزدیک هند و چین رفته‌اند. برخی از کشتی‌هایی که در آب‌های آشنای نزدیک مالزی باقی مانده‌اند نیز از منطقه‌ای موسوم به «محدوده بیرونی شرقی بنادر» دور شده‌اند؛ منطقه‌ای که معمولا انتقال نفت ایران از یک کشتی به کشتی دیگر در آن انجام می‌شد.
