هم‌زمان با ادامه تنش‌های نظامی در منطقه، افزایش تحریم‌های آمریکا و محدود شدن ارائه خدمات به پروازهای شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، آینده حضور تیم ملی و سه نماینده باشگاهی ایران در رقابت‌های آسیایی هم با ابهامی بزرگ مواجه شده است. به‌خصوص که هم‌زمان، از تلاش برخی کشورها برای تعلیق فوتبال ایران و حذف آن از جام ملت‌های آسیا، مشابه محرومیت روسیه از رقابت‌های بین‌المللی پس از حمله نظامی به اوکراین، نیز گزارش‌هایی منتشر می‌شود.

در شرایطی که استقلال، تراکتور و گل‌گهر سیرجان تنها نخستین مسابقه خود را در فصل جدید رقابت‌های آسیایی برگزار کرده‌اند، لغو گسترده پروازها و احتمال محدودیت‌های بیشتر، برنامه سفر و برگزاری مسابقات باقی‌مانده این تیم‌ها را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، روز دوشنبه ۳۰ شهریور اعلام کرد که از اول مهر، شرکت‌های هواپیمایی ایرانی در سراسر جهان با محدودیت‌های گسترده مواجه خواهند شد. به گفته او، ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی و فروش بلیت به شرکت‌های هواپیمایی مشمول‌تحریم می‌تواند ارائه‌دهندگان این خدمات را با تحریم‌های ثانویه آمریکا روبه‌رو کند.

هم‌زمان، دو منبع دولتی عراق به خبرگزاری فرانسه گفتند که بغداد از بامداد سه‌شنبه فعالیت شرکت‌های هواپیمایی ایرانی را متوقف خواهد کرد. شرکت‌های هواپیمایی ترکیش ایرلاینز، پگاسوس و ای‌جت نیز پروازهای رفت‌وبرگشت خود به ایران را لغو کرده‌اند. پیش‌تر، پروازهای شرکت‌ هواپیمایی ماهان به ترکیه و عمان هم متوقف شده بود.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که تیم‌های ایرانی برای حضور در مسابقات آسیایی و سفر به کشورهای میزبان، به امکانات فرودگاهی و پروزاهای ترانزیتی از طریق کشورهای همسایه وابسته‌اند. محدود شدن فعالیت شرکت‌های هواپیمایی ایرانی و توقف پرواز شرکت ‌هواپیمایی خارجی به ایران، در کنار محرومیت کامل باشگاه‌های ایرانی از حق میزبانی به دلیل شرایط جنگی حاکم بر ایران، می‌تواند به‌ ممانعت کامل از حضور این نمایندگان در کشورهای میزبان منجر شود.

بدون حق میزبانی و پرواز

تراکتور تبریز و استقلال تهران، دو نماینده ایران در فصل جدید لیگ نخبگان آسیا، هستند و گل‌گهر سیرجان نیز در لیگ قهرمانان آسیا ۲ حضور دارد. هر سه تیم تاکنون تنها یک مسابقه در رقابت‌های آسیایی برگزار کرده‌اند و بخش عمده دیدارهای آن‌ها همچنان باقی مانده است.

استقلال نخستین مسابقه خود را در بصره عراق برگزار کرد و با نتیجه سه بر هیچ، السد قطر را شکست داد. تراکتور در نخستین دیدارش در دبی، با نتیجه یک بر هیچ مقابل شباب‌الاهلی امارات شکست خورد و گل‌گهر سیرجان در اولین مسابقه خود در لیگ قهرمانان آسیا ۲، برابر الجزیره امارات به تساوی بدون گل رسید. با این حال، مسئله اصلی این سه باشگاه اکنون تنها کسب امتیاز و صعود به مراحل بعدی نیست، بلکه چگونگی حضور در مسابقات آینده نیز به یکی از نگرانی‌های جدی تبدیل شده است.

استقلالی‌ها که مجبور شدند ورزشگاه شهر بصره در عراق را به‌عنوان ورزشگاه خانگی خود معرفی کنند، اکنون برای رفتن به عراق و همچنین سفر به امارات و قطر برای دیگر مسابقات خود، با سدی بزرگ مواجه‌اند. تراکتور و گل‌گهر نیز برای سفر به امارات و سایر کشورهای میزبان، به مسیرهای هوایی و خدمات فرودگاهی نیاز دارند که ادامه فعالیت آن‌ها در شرایط کنونی بعید به نظر می‌رسد.

در چنین شرایطی، باشگاه‌های ایرانی ممکن است ناچار شوند برای حضور در مسابقات آسیایی، ابتدا زمینی به کشورهای همسایه سفر کنند و سپس با استفاده از پروازهای خارجی، خود را به محل برگزاری مسابقات برسانند. البته این راهکار نیز به باز بودن مرزها، امکان دریافت مجوز ورود و فعالیت شرکت‌های هواپیمایی خارجی وابسته خواهد بود.

در صورت ناتوانی هر یک از نمایندگان ایران از حضور به‌موقع در مسابقات، نتیجه دیدارها با شکست سه بر هیچ به سود حریف ثبت خواهد شد و در صورت تکرار غیبت، نیز خطر حذف از ادامه رقابت‌ها وجود دارد.

تلاش برای تعلیق فوتبال ایران

در کنار بحران پروازها، انتشار گزارش‌هایی درباره تلاش برخی کشورها برای تعلیق فوتبال ایران، نگرانی‌ها را درباره آینده تیم ملی نیز افزایش داده است.

چند رسانه دولتی در ایران که با مدیران فدراسیون فوتبال ایران ارتباط نزدیکی دارند، در گزارش‌هایی خبر دادند که برخی کشورهای منطقه در تلاش‌اند تا با اعمال فشار بر فیفا، زمینه تعلیق فوتبال ایران و حذف تیم ملی از جام ملت‌های آسیا را فراهم کنند.

جام ملت‌های آسیا قرار است از ۱۷ دی تا ۱۶ بهمن ۱۴۰۵ در عربستان سعودی برگزار شود. تیم ملی ایران که آخرین بار سال ۱۳۵۵ به قهرمانی این رقابت‌ها دست یافت، اکنون با شرکت در مسابقاتی تدارکاتی، برای حضور در این مسابقات آماده می‌شود.

با این حال در صورت ادامه تنش‌های نظامی میان جمهوری اسلامی ایران و کشورهای منطقه، موضوع سفر اعضای تیم ملی ایران به عربستان سعودی، صدور مجوز ورود و فراهم شدن شرایط امنیتی برگزاری مسابقات نیز می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های پیش روی فدراسیون فوتبال ایران تبدیل شود.

حتی در صورت منتفی شدن احتمال تعلیق، محدودیت پروازها می‌تواند برنامه آماده‌سازی شاگردان امیر قلعه‌نویی را مختل کند. برگزاری اردوهای خارجی، مسابقات تدارکاتی و انتقال بازیکنان شاغل در لیگ‌های اروپایی و آسیایی به محل اردو، همگی به وجود پروازهای بین‌المللی وابسته‌اند.

بحران پروازها تنها تیم ملی بزرگسالان و سه نماینده ایران در رقابت‌های باشگاهی را تهدید نمی‌کند. تیم‌های ملی پایه، فوتبال زنان و فوتسال نیز برای حضور در مسابقات بین‌المللی و برگزاری اردوهای خارجی، به سفرهای هوایی وابسته‌اند. با قطع پروازها، اعزام این تیم‌ها به کشورهای دیگر هم متوقف می‌شود و بازیکنان و مربیان شاغل در باشگاه‌های ایرانی نیز امکان خروج از ایران را از دست می‌دهند.