بنیاد گیتس هشدار داد که میلیاردها نفر در معرض این خطر قرار دارند که از مزایای هوش مصنوعی بی‌بهره بمانند، زیرا این فناوری زبان‌ آن‌ها یا شرایطی را که در آن زندگی می‌کنند، درک نمی‌کند.

گزارش سالانه این بنیاد درباره پیشرفت جهانی نشان داد که افزایش سریع استفاده از هوش مصنوعی، اگر این فناوری به شکل آگاهانه برای خدمت به مردم فقیرترین کشورهای جهان ساخته نشود، ممکن است شکاف میان فقیر و ثروتمند را بیشتر کند.

بیش از ۹۰ درصد داده‌هایی که برای آموزش مدل‌های زبانی بزرگ اولیه استفاده شده‌اند، از منابع انگلیسی‌زبان آمده‌اند. در عین حال، سامانه‌های پیشتاز در تشخیص گفتار مبتنی بر هوش مصنوعی، در زبان انگلیسی در کمتر از ۶ درصد موارد دچار خطا می‌شوند.

در زبان یوروبا که در نیجریه و دیگر مناطق غرب آفریقا به‌طور گسترده صحبت می‌شود، میزان خطا ۱۰ برابر بیشتر است.

این بنیاد دریافت که ابزارهای هوش مصنوعی در صورتی که بدون داده‌های محلی از کشورهای ثروتمند به کشورهای فقیرتر برده و در آنجا به کار گرفته شوند، هم ممکن است درست عمل نکنند. برای مثال، سامانه‌ای که برای یک کشاورز تجاری در آیووا طراحی شده، ممکن است محصولات کشاورزی، آفات، بازارها یا محدودیت‌هایی را که یک کشاورز خرده‌پا در اتیوپی با آن‌ها روبه‌رو است، درک نکند.

گزارش «گل‌کیپرز» ۲۰۲۶ بنیاد گیتس که روز سه‌شنبه منتشر شد، همچنین هشدار داد که اگر همه‌چیز به بازار واگذار شود، احتمالا توانمندترین ابزارهای هوش مصنوعی ابتدا برای افراد و نهادهایی ساخته خواهند شد که توانایی پرداخت هزینه آن‌ها را دارند، نه برای کسانی که می‌توانند بیشترین بهره را از آن‌ها ببرند.

با این حال، این گزارش همچنین نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند با قرار دادن دانش تخصصی در اختیار نیروهایی که مستقیم به مردم خدمات ارائه می‌کنند، به جبران کمبود شدید پزشک، معلم و مشاوران کشاورزی در کشورهای فقیرتر کمک کند.

این بنیاد متعهد شده است که طی دو سال آینده، دست‌کم یک میلیارد دلار آمریکا به تلاش‌ها برای دسترس‌پذیرتر کردن هوش مصنوعی اختصاص دهد. این بودجه به حوزه‌های سلامت، آموزش و کشاورزی و همچنین زیرساخت‌های دیجیتال، مانند مجموعه‌داده‌های زبان‌های محلی، اختصاص خواهد یافت.

بیل گیتس در این گزارش گفت: «هوش مصنوعی می‌تواند یا به ابزاری قدرتمند برای کاهش نابرابری تبدیل شود، یا شکاف را بیشتر کند. این یک پیش‌بینی بلندمدت نیست. این انتخابی است که همین حالا پیش روی ما است.»

او افزود: «تصمیم‌هایی که در ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده درباره نحوه ساخت، تامین مالی و به‌کارگیری هوش مصنوعی گرفته می‌شوند، تعیین خواهند کرد که آیا این فناوری در درجه اول به سود افرادی خواهد بود که همین حالا بیشترین امکانات را دارند یا به کسانی خواهد رسید که کمترین امکانات را دارند.»

پروژه‌های اولیه شامل یک سامانه هوش مصنوعی است که دقت تشخیص را در درمانگاه‌های کنیا افزایش داده است، ابزارهای آموزشی که در سیرالئون و آمریکا بهبود چشمگیری در یادگیری نشان داده‌اند و یک [سامانه] خدمات کشاورزی که اکنون بیش از ۷۴۰ هزار کشاورز در هند از آن استفاده می‌کنند.

این مقاله در چارچوب پروژه «بازاندیشی در کمک‌های جهانی» (Rethinking Global Aid) ایندیپندنت تهیه شده است.