دانشمندان ژلی تزریقی ساختهاند که پس از تزریق، چندین هفته در مفصل آسیبدیده از آرتروز باقی میماند و همزمان با آزادسازی تدریجی دارو، اصطکاک میان سطوح مفصل را کاهش میدهد و حرکت آنها را تسهیل میکند. با استفاده از این روش، هم میتوان رساندن داروهای تعدیلکننده بیماری به محل موردنیاز را آسانتر کرد و هم میزان انتشار دارو را در سایر بخشهای بدن کاهش داد.
به گزارش ساینسدیلی، دانشمندان دانشگاه بوفالو نوعی هیدروژل تزریقی (ماده ژلمانند است که با تزریق وارد بافت بدن میشود) ساختهاند که میتواند داروهای درمان آرتروز را بسیار طولانیتر از تزریقهای معمول، درون مفصل نگه دارد.
این ماده پس از تزریق، در دمای بدن از حالت مایع به تودهای نیمهجامد، نرم و روانکننده تبدیل میشود و پس از استقرار در محل، میتواند چندین هفته درون مفصل باقی بماند و نانوحاملهای حاوی دارو را بهتدریج آزاد کند.
استئوآرتریت یا آرتروز یکی از مهمترین علل دردهای مزمن و ناتوانی در جهان است. داروهای رایجی که مستقیم به مفصل تزریق میشوند، از جمله داروهای مسکن، کورتیکواستروئیدها و مکملهای افزایشدهنده غلظت مایع مفصلی میتوانند علائم را کاهش دهند، اما اثر آنها اغلب کوتاهمدت است و معمولا نمیتوانند روند پیشرفت بیماری را بهطور پایدار، کُند کنند.
یکی از موانع اصلی این است که داروهای دارای مولکول کوچک و داروهای زیستی ممکن است بهسرعت از مایع مفصلی خارج شوند. رساندن داروهای آبگریز با غلظت کافی برای اثربخشی، نیز برای پژوهشگران دشوار است، زیرا ممکن است میزان انتشار دارو در دیگر بخشهای بدن و احتمال بروز عوارض ناخواسته افزایش یابد.
محصول هیدروژلی دانشگاه بوفالو برای مقابله با هر دو مشکل طراحی شده است. این ژل ترکیبات درمانی را با غلظت بالا درون مفصل نگه میدارد و آنها را بهتدریج آزاد میکند.
مخزن دارویی که درون مفصل تشکیل میشود
این ترکیب تزریقی ابتدا مایع است و به همین دلیل میتوان آن را با روشی کمتهاجمی وارد مفصل کرد. این ماده در دمای بدن بهسرعت به ساختاری نیمهجامد و روانکننده تبدیل میشود و مانند یک مخزن موضعی دارو عمل میکند.
ژل تزریقی بستری از پلیمرهای زیستسازگار را با نانوحاملهای حاوی دارو ترکیب میکند. نانوحاملها برای حمل مقدار زیادی از ترکیبات درمانی کممحلول (داروهایی که بهخوبی در آب و مایعات بدن حل نمیشوند) طراحی شدهاند که در حالت عادی، انتقال آنها در محیطی آبی دشوار است.
در ساخت این ژل از موادی استفاده شده است که پیشتر تایید نهادهای نظارتی را دریافت کردهاند؛ ویژگی که با هدف آسانتر شدن کاربرد بالینی این فناوری در آینده در نظر گرفته شده است.
این ترکیب درمانی پس از ورود به مفصل، از طریق انتشار و بازشدن تدریجی ساختار هیدروژل، آزاد میشود. طی این فرایند، به جای آنکه دارو بهسرعت از مفصل خارج شود، به آن امکان میدهد طی چندین هفته بهصورت کنترلشده و موضعی، در معرض بافت مفصل قرار گیرد.
پژوهشگران کارآیی این روش را با استفاده از یک فعالکننده پروتئین سیرتوئین۶ (SIRT6) ارزیابی و تایید کردهاند. این ترکیب تزریقی را میتوان برای انتقال دیگر ترکیبات آبگریز تعدیلکننده بیماری نیز سازگار کرد.
ماندگاری بیشتر دارو و روان شدن مفصل
یکی از مزایای احتمالی این روش طولانیترشدن دوره اثر درمان است. نگه داشتن دارو برای مدتی طولانی در محل میتواند تعداد دفعات تزریق تهاجمی درون مفصل را کاهش دهد و احتمال بروز عوارض جانبی عمومی در بدن را نیز کمتر کند.
این هیدروژل با هدف تاثیرگذاری بر روند بیماری طراحی شده است. به عبارت دیگر، کاربرد آن تنها به تسکین درد محدود نمیشود و میتواند ترکیباتی را که فرایندهای زیستی دخیل در آرتروز، از جمله التهاب مزمن و پیری سلولی، را هدف قرار میدهند، منتقل کند.
ویژگی دیگر این ماده عملکرد دوگانه آن درون مفصل است. هیدروژل هم ترکیبی برای آزادسازی تدریجی دارو است و هم نقش مکمل مایع مفصلی را ایفا میکند. بنابراین ممکن است ضمن روانتر شدن مفصل، داروهای موثر بر عوامل زمینهای بیماری را نیز منتقل کند.
کاربردهای احتمالی فراتر از آرتروز زانو
هدف اصلی پژوهشگران در حال حاضر استفاده از این فناوری برای درمان آرتروز زانو است، اما کاربردهای احتمالی آن به این بیماری محدود نمیشود و ممکن است در آینده برای درمان آرتروز ناشی از آسیب مفصلی، تحلیل رفتگی دیسکهای بینمهرهای، فرسایش تاندونهای کلاهک گرداننده شانه و انتقال موضعی دیگر داروهای آبگریز نیز به کار رود.
