تهدید ایران به ترور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، ماه گذشته به اجرای عملیاتی محرمانه و کم‌سابقه منجر شد که در جریان این عملیات، او مخفیانه با یک هواپیمای نظامی از ترکیه خارج شد، در حالی که کاخ سفید اعلام کرده بود ترامپ سوار ایرفورس وان (هواپیمای رئیس‌جمهوری) است. این عملیات به‌گونه‌ای انجام شد که خبرنگاران و حتی شماری از کارکنان کاخ سفید تصور می‌کردند رئیس‌جمهوری در همان هواپیمایی حضور دارد که آنها با آن سفر می‌کردند.

واشنگتن‌پست بر اساس اطلاعات و مدارکی که بررسی کرده است و همچنین گفت‌وگو با یک مقام آمریکایی مطلع از عملیات و یک منبع آگاه از سفر رئیس‌جمهوری، گزارش داده است که ترامپ مقابل دوربین‌ها سوار ایرفورس وان قدیمی شد اما پس از آن، مخفیانه به هواپیمای دیگری منتقل شد.

این عملیات ۸ ژوییه، پس از حضور ترامپ در نشست ناتو در آنکارا انجام شد؛ یک شب پس از آنکه نیروهای آمریکایی به دستور او و در پی شکست مذاکرات واشنگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ، حملات نظامی به ایران را از سر گرفتند. به گفته یک مقام آمریکایی، تهدید معتبر مرتبط با ایران علیه ترامپ باعث اجرای «عملیات فریب» شد. پیش‌تر، نیویورک‌تایمز و سی‌بی‌اس نیوز نیز گزارش داده بودند که نهادهای اطلاعاتی درباره تهدید حمله به رئیس‌جمهوری یا هواپیمای او هشدار داده بودند.

دولت ترامپ اعلام کرده بود رئیس‌جمهوری با بویینگ ۷۴۷ قدیمی که پیش از استفاده از هواپیمای اهدایی قطر به‌عنوان ایرفورس وان به کار می‌رفت، ترکیه را ترک کرده است. خود ترامپ نیز در رسانه‌های اجتماعی نوشته بود به «یاد گذشته» با ایرفورس وان سابق پرواز خواهد کرد. او در برابر دوربین‌های تلویزیونی از پله‌های هواپیمای آبی‌وسفید بالا رفت و برای حاضران دست تکان داد، اما به نوشته واشنگتن‌پست، چند دقیقه بعد مخفیانه از آن خارج شد.

ترامپ و چند تن از دستیارانش برای خروج بدون جلب توجه، وارد یک کامیون خدمات پذیرایی فرودگاه شدند، خودرویی که معمولا برای انتقال غذا و تجهیزات به هواپیما استفاده می‌شود. محفظه کامیون با سامانه هیدرولیکی تا سطح یکی از درهای هواپیما در سمت مقابل ورودی اصلی بالا برده شد. سپس، ترامپ با همین خودرو به یک هواپیمای سی‌ـ۳۲ای نیروی هوایی، مدل تغییر‌یافته بوئینگ ۷۵۷، منتقل شد. در نتیجه، ایرفورس وان قدیمی که خبرنگاران و برخی کارکنان کاخ سفید در آن حضور داشتند، عملا نقش هواپیمای فریب را ایفا کرد.

تصاویر رسانه‌ها از فرودگاه ترکیه یک پلکان در یک سمت ایرفورس وان و کامیون پذیرایی با محفظه بالا‌آمده در سمت دیگر را نشان می‌دهد. ویدیوهای گروه خبرنگاران همراه کاخ سفید نیز نشان می‌دهد چند دقیقه پس از ورود ترامپ به هواپیما، کامیون فاصله گرفت و به هواپیمای سی‌-‌۳۲ای نزدیک شد. محفظه کامیون به‌مدت چند دقیقه تا سطح در هواپیما بالا رفت و سپس، پایین آمد. هم‌زمان با سوار شدن خبرنگاران به ایرفورس وان قدیمی، کارکنان کاخ سفید از آنان خواستند پرده پنجره‌ها را پایین بکشند.

هواپیمای سی‌-‌۳۲ای همراه ایرفورس وان قدیمی و بویینگ ۷۴۷-۸ اهدایی قطر برای پشتیبانی سفر رئیس‌جمهوری به ترکیه اعزام شده بود. روی بدنه این هواپیما نیز عبارت «ایالات متحده آمریکا» نقش بسته است و می‌تواند رئیس‌جمهوری یا معاون او را جابه‌جا کند. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز جداگانه و از طریق پلکان خارجی سوار سی‌ـ‌۳۲ای شد، که بخشی از تلاش برای عادی جلوه دادن پرواز بود. او همراه ترامپ با همین هواپیما به بریتانیا رفت.

موقعیت مکانی واقعی رئیس‌جمهوری به‌مدت چند ساعت از افکار عمومی آمریکا و بسیاری از مقام‌های ارشد این کشور پنهان ماند. برخی افراد شرکت‌کننده در عملیات از ماهیت واقعی عملیات اطلاع نداشتند و خبرنگارانی که تصور می‌کردند همراه رئیس‌جمهوری در ایرفورس وان سفر می‌کنند، از تغییر هواپیمای ترامپ یا ابعاد تهدید مطلع نشدند.

اوایل شامگاه ۸ ژوییه، ابتدا هواپیمای جدید اهدایی قطر ترکیه را ترک کرد. ترامپ سپس هنگام غروب مقابل دوربین‌ها وارد ایرفورس وان قدیمی شد و پس از آن، مخفیانه به هواپیمای سی‌ـ‌۳۲ای انتقال داده شد.

دولت آمریکا سال‌ها درباره طرح‌های احتمالی جمهوری اسلامی ایران برای ترور مقام‌های آمریکایی، از جمله ترامپ، ابراز نگرانی کرده است. این نگرانی‌ها در پی نقش واشنگتن در کشته شدن مقام‌های نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی افزایش پیدا کرده است. عملیات ترکیه تنها چند روز پس از آن انجام شد که ترامپ استفاده از بویینگ ۷۴۷-۸ اهدایی قطر را آغاز کرده بود. این هواپیما پس از ارتقاهایی به ارزش صدها میلیون دلار در ماه ژوییه وارد خدمت شد، اما به برخی سامانه‌های دفاعی موجود در ایرفورس وان قدیمی مجهز نیست.

به گفته یک مقام سابق آمریکایی، در ۳۰ سال گذشته موارد دیگری نیز وجود داشته که ایرفورس وان به‌دلیل تهدید جدی یا سفر رئیس‌جمهوری به منطقه‌ای خطرناک، نقش هواپیمای فریب را ایفا کرده است. نمونه فاش‌شده دیگری نیز در مارس ۲۰۰۰ و هنگام سفر بیل کلینتون به پاکستان رخ داد. رونالد رو جونیور، سرپرست سابق سرویس مخفی آمریکا، می‌گوید حفاظت از رئیس‌جمهوری اولویت اصلی است و جزئیات روش‌های سرویس مخفی برای تامین امنیت او باید محرمانه بماند.

پرواز هواپیمای سی‌-‌۳۲ای حامل ترامپ به بریتانیا نیز با نام معمول «ایرفورس وان» انجام نشد. این هواپیما از شناسه «ریچ ۱۸» یا «آر‌سی‌اچ‌۱۸» استفاده کرد، که معمولا برای پروازهای انتقال کارکنان یا تجهیزات نظامی به کار می‌رود. حساب هوانوردی «Thenewarea51» گزارش داد در این پرواز، سامانه‌هایی که امکان ردیابی آسان هواپیما در آسمان را فراهم می‌کنند خاموش شده بودند.

داده‌های عمومی ردیابی پرواز نشان می‌دهد بویینگ اهدایی قطر با شناسه «سم ۳۳» ساعت ۶:۲۶ عصر در پایگاه هوایی میلدن‌هال بریتانیا فرود آمد. ایرفورس وان قدیمی حامل کارکنان کاخ سفید و خبرنگاران ابتدا بدون شناسه مشخص در رادار ظاهر شد، اما با وجود اینکه ترامپ در آن حضور نداشت، در میانه پرواز شناسه «ای‌اف‌۱» را گرفت و حدود ساعت ۱۰:۲۹ شب به میلدن‌هال رسید. در گزارش خبرنگاران همراه، این پرواز «بدون حادثه» توصیف شد و هیچ‌کس در طول مسیر به بخش خبرنگاران مراجعه نکرد.

هیچ‌گونه داده عمومی ردیابی برای سی-۳۲ای پیدا نشد، اما ویدیوهای منتشرشده از فرودگاه نشان می‌دهد این هواپیما حدود ساعت ۱۰:۲۰ شب، چند دقیقه پیش از ایرفورس وان قدیمی، فرود آمد. مشخص نیست ترامپ پس از فرود چگونه از سی‌-‌۳۲ای به هواپیمای ایرفورس وان قدیمی منتقل شد، اما او حدود ساعت ۱۰:۵۶ شب مقابل دوربین‌ها از پلکان خارجی ایرفورس وان قدیمی پایین آمد.

ترامپ پس از دیدار با نیروهای آمریکایی، حدود ساعت ۱۱:۰۱ شب سوار ایرفورس وان جدید اهدایی قطر شد تا همراه کارکنان و خبرنگاران به واشنگتن بازگردد. کاخ سفید همان شب در رسانه‌های اجتماعی اعلام کرد ترامپ «با ایرفورس وان سابق» در پایگاه بریتانیا فرود آمده است و تصویری از همان هواپیما منتشر کرد.

ترامپ در مسیر بازگشت حدود ۱۵ دقیقه با خبرنگاران صحبت کرد و به تهدید ایران اشاره کرد، اما درباره عملیات فریب صحبتی نکرد. وقتی از او پرسیدند چرا در ترکیه از خبرنگاران خواسته شده بود پرده پنجره‌های هواپیما را پایین بکشند، گفت دلیلش این بود که احتمالا در «پروازی خطرناک» بودند. او افزود همواره تهدید علیه جانش وجود دارد و نامش در «صدر فهرست» ایران قرار دارد. ترامپ سپس خطاب به خبرنگاران گفت: «اما اگر من بروم، شما هم می‌روید، درست است؟ شاید یک روز بخواهید شغلتان را عوض کنید.»