تهران پیشنهاد تقسیم برابر کنترل تنگه هرمز با عمان را رد کرد، اقدامی که امیدها برای ازسرگیری سریع مذاکرات میان تهران و واشنگتن با هدف پایان دادن به جنگ را کاهش داد.
به گزارش والاستریت ژورنال، عمان که در سمت دیگر تنگه هرمز مقابل ایران قرار دارد، طرحی موقت ارائه کرده بود که مسیرهای عبور کشتیها بهطور برابر میان دو کشور تقسیم شود، اما تهران روز سهشنبه درخواست کرد سهم بزرگتر کنترل این آبراه راهبردی را در اختیار داشته باشد. کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد تهران تنها در صورتی وارد مرحله بعدی مذاکرات خواهد شد که عمان با طرح پیشنهادی ایران درباره تنگه هرمز موافقت کند.
در پی وقفه کوتاه در درگیریها میان ایران و آمریکا، تلاشهای طرفهای میانجی برای پیشبرد مذاکرات از جمله پیشنهاد آتشبس ۱۰ روزه شدت گرفته بود. با این حال، حکومت ایران شامگاه سهشنبه در حملهای غافلگیرانه، نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را با موشکهای بالستیک هدف قرار داد، که روند تلاشها برای حلوفصل درگیری را پیچیدهتر کرد.
مقامهای کشورهای میانجی از رد طرح عمان ابراز نارضایتی کردند. عمان پیشنهاد داده بود که مسیرهای عبور کشتیها بهطور مساوی میان دو کشور تقسیم شود، اما غریبآبادی گفت این طرح «نگرانیهای امنیتی ایران» را برطرف نمیکند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
تهران در مقابل پیشنهاد کرد مسیر ورود کشتیها بهطور کامل در آبهای تحت کنترل ایران قرار گیرد و بخشی از مسیر خروج نیز در اختیار ایران باشد. غریبآبادی گفت مسیر ورودی باید کاملا تحت کنترل ایران باشد و فقط بخشی از مسیر خروج میتواند در اختیار عمان باقی بماند. او افزود اگر این پیشنهاد پذیرفته شود، مذاکرات وارد مرحله بعد خواهد شد.
یک مقام جمهوری اسلامی نیز گفت تهران در مذاکرات با عمان تاکید کرده است که بهدلیل عبور تجهیزات نظامی آمریکا از این آبراه، که در حمله به خاک ایران استفاده شدهاند، جمهوری اسلامی باید کنترل کامل تنگه را حفظ کند.
در مقابل، یک مقام آمریکایی تاکید کرد تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و ایران نمیتواند کنترل یا محدودیتی بر عبورومرور در آن اعمال کند. او در ادامه افزود خواستههای تهران فراتر از حد معقول است.
پیش از آغاز جنگ، روزانه حدود ۱۰۰ کشتی آزادانه و بدون پرداخت عوارض از تنگه هرمز عبور میکردند. همچنین، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فراوردههای نفتی، معادل حدود یکپنجم مصرف جهانی نفت، از این مسیر منتقل میشد.
به گفته مقامهای آگاه، عمان علاوه بر طرح موقت، پیشنهاد تشکیل یک کنسرسیوم منطقهای برای مدیریت امنیت دریایی، عملیات جستوجو و نجات و همکاریهای مرتبط را مطرح کرده است. این طرح با حمایت کشورهای حوزه خلیج فارس همراه بوده است، و تامین مالی داوطلبانه از سوی کشورهای منطقه و صنایع کشتیرانی و نفت را شامل میشود. اما رژیم ایران اصرار دارد که در بلندمدت، همه کشتیهای عبوری از تنگه هرمز باید بابت خدمات دریایی هزینه اجباری پرداخت کنند، پیشنهادی که کشورهای خلیج فارس و آمریکا رد کردهاند.
در طرح دیگری که کشورهای میانجی ارائه کردهاند، ایران، آمریکا و عمان هماهنگی درباره هدایت و عبورومرور کشتیها در این آبراه را بر عهده خواهند داشت.
پیش از دور اخیر مذاکرات، عمان بدون موافقت ایران و با حمایت آمریکا مسیر دریایی ویژهای در امتداد سواحلش ایجاد کرده بود که باعث نارضایتی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی شد. پس از آن، تهران حملات به کشتیهایی را که بدون اجازه ایران از تنگه عبور میکردند از سر گرفت و آمریکا نیز چندین دور به اهداف نظامی ایران حمله کرد.
طرفهای میانجی معتقدند رد پیشنهاد عمان از سوی ایران تلاشها برای احیای توافق اولیه صلح میان تهران و واشنگتن را که ماه گذشته امضا شده بود، تضعیف کرده است.
همزمان، میانجیهایی از پاکستان، قطر، ترکیه و مصر همچنان در تلاشاند اختلافهای باقیمانده میان دو طرف بر سر مفاد این توافق از جمله برداشت متفاوت درباره حق ایران برای کنترل تنگه هرمز و دریافت عوارض از کشتیهای عبوری را برطرف کنند.
