همزمان با تشدید محاصره دریایی بندرهای ایران به فرمان دونالد ترامپ که با هدف متوقف کردن صادرات نفت جمهوری اسلامی انجام میشود، گزارشهای اطلاعات دریایی، حاکی از آن است که نفتکشهای تحریمشدهای که خود را کشتیهای عراقی جا میزنند، در حال جابهجایی نفت خام ایران به ارزش صدها میلیون دلارند.
شرکت ویندوارد اِیآی (Windward AI) روز چهارشنبه اعلام کرد گروهی از نفتکشهای تحتتحریم آمریکا، با دستکاری دادههای موقعیتیاب خود، وانمود میکنند در نزدیکی سواحل عراق لنگر انداختهاند، در حالی که مخفیانه در بندرهای ایران نفت بارگیری میکنند.
این شرکت به فاکسنیوز دیجیتال گفت چهار نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام (VLCC) به نامهای آلیشیا (Alicia)، آراچاِن (RHN)، استار فارست (Star Forest) و آکوا (Aqua) از جمله کشتیهاییاند که موقعیت مکانی خود را جعل میکنند. بنا بر اعلام ویندوارد، این نفتکشها با استفاده از پرچم کشورهایی مانند کوراسائو و مالاوی و با اسناد ثبت مشکوک فعالیت دارند.
به گفته این شرکت، هر یک از این نفتکشها ظرفیت حمل حدود دو میلیون بشکه نفت را دارند. یعنی در مجموع حدود هشت میلیون بشکه نفت به ارزش تقریبی ۸۰۰ میلیون دلار (با فرض قیمت هر بشکه ۱۰۰ دلار) حمل میکنند.
این گزارش چهارشنبه منتشر شد. یعنی همان روزی که دونالد ترامپ اعلام کرد محاصره دریایی ایران تا زمانی که تهران درباره برنامه هستهای خود به توافق موردنظر واشنگتن تن ندهد، ادامه خواهد یافت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
دولت آمریکا خواستار برچیده شدن کامل برنامه غنیسازی اورانیوم جمهوری اسلامی است، اما تهران تاکید دارد غنیسازی «حق مسلم» و غیرقابل مذاکره ایران است؛ موضعی که فضای چندانی برای مصالحه باقی نگذاشته است.
ویندوارد همچنین از شناسایی گروهی از نفتکشهای تحریمشده خبر داد که در غرب تنگه هرمز اقدام به جعل موقعیت مکانی خود کردهاند. این شرکت توضیح داد: «گروهی متشکل از ۱۰ نفتکش فعال در تجارت نفت ایران که تحت تحریم آمریکا قرار دارند، اکنون با جعل اطلاعات سامانه ایآیاس (AIS) خود، وانمود میکنند در لنگرگاههای نزدیک بصره عراق حضور دارند.»
ایآیاس یا سامانه شناسایی خودکار، سیستم ردیابی دیجیتال کشتیها است که موقعیت و مسیر آنها را به نهادهای دریایی مخابره میکند.
ویندوارد مدعی شد این کشتیها با دستکاری سیگنالها، برای خود «ردپای دیجیتال جعلی» ایجاد میکنند. به این معنا که با ارسال اطلاعات ساختگی مبنی بر حرکت به سمت بندرهای عراق، چنین نشان میدهند که در آبهای عراقاند، در حالی که مخفیانه به سمت ایران میروند تا نفت تحریمشده را بارگیری کنند.
به گفته این شرکت، کشتیهای یادشده پس از تکمیل بارگیری، دوباره در سامانه ایآیاس ظاهر میشوند تا منشا بارگیری محموله را عراق نشان دهند.
محاصره دریایی بندرهای ایران از ۱۳ آوریل و با هدف وادار کردن تهران به مذاکره مجدد درباره محدودیتهای برنامه هستهای آغاز شد. این محاصره بهتدریج و در چند مرحله به اجرا درآمد؛ از استقرار نیروهای دریایی گرفته تا اعمال محدودیتهای سختگیرانهتر بر تردد کشتیها، با هدف کاهش صادرات نفت و فعالیت اقتصادی ایران.
ویندوارد اعلام کرد تا روز چهارشنبه بیش از ۲۴ نفتکش در غرب تنگه هرمز گیر کردهاند و محاصره دریایی باعث شده است بارگیری و صادرات نفت ایران بیش از ۵۰ درصد کاهش یابد.
این شرکت اعلام کرد نفتکش «پائولا» و نفتکش «آدنا» هم که هر دو خود را متعلق به مالکان عراقی معرفی میکنند، به شبکهای تحت تحریم مرتبطند. همچنین خبر داد سه نفتکش میانبرد به نامهای «آکوالیس»، «کوش» و «چارمینار» به همراه کشتی حمل گاز مایع «رویال اچ»ــ که فوریه گذشته تحریم شدــ مسیرهای حرکتی غیرعادی از خود نشان دادهاند تا چنین القا کنند که در بندر خور الزبیر عراق بارگیری کردهاند.
این شرکت افزود نشانههای آشکار جعل موقعیت، از جمله الگوهای حرکتی نامنظم و ارسال سیگنالهای جعلی مربوط به بندرها، نشاندهنده تغییر تاکتیک «ناوگان سایه» است که همزمان با نصف شدن صادرات نفت ایران بر اثر محاصره، برای دور زدن تحریمها روشهای پیچیدهتری به کار گرفته است.
در همین حال، محمد قالیباف، رئیس مجلس ایران، روز چهارشنبه از سیاستگذاران آمریکایی، از جمله اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، به دلیل پیامدهای محاصره دریایی بندرهای ایران انتقاد کرد. او در پیامی در شبکه ایکس، با اشاره به افزایش قیمت نفت، «توصیههای مزخرف» را عامل وضعیت موجود دانست و وزارت خزانهداری آمریکا را مقصر معرفی کرد.
قالیباف نوشت: «سه روز گذشته و هنوز هیچ چاهی منفجر نشده است.»

