محاصره دریایی آمریکا علیه ایران فشار قابل‌توجهی بر شریان‌های اصلی اقتصادی جمهوری اسلامی وارد کرده و تهران را با خطر قریب‌الوقوع بحران ذخیره‌سازی نفت مواجه کرده است. در همین حال، شهروندان با افزایش قیمت مواد غذایی و جهش بیکاری دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند.

سی‌ان‌ان می‌نویسد اما با وجود این فشارها، اگر واشنگتن نتواند این محاصره دریایی را ماه‌ها ادامه دهد، فروپاشی کامل اقتصادی که سال‌ها خود را با تحریم‌ها و فشارهای خارجی تطبیق داده است، دشوار خواهد بود.

در این میان، رهبران جمهوری اسلامی علاوه بر فشارهای داخلی، وضعیت سیاسی آمریکا را نیز در نظر دارند. دونالد ترامپ با انتقادهای داخلی در مورد جنگ و نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای مواجه است، و این موضوع می‌تواند در محاسبات تهران نقش داشته باشد. 

جمهوری اسلامی پیش‌تر در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ نیز با سیاست فشار حداکثری مواجه و ناچار به کاهش قابل توجه تولید نفت شده بود. ادامه محاصره می‌تواند چشم‌انداز اقتصادی ایران را تحت تاثیر قرار دهد، اما در عین حال جمهوری اسلامی پیش‌بینی می‌‌کند آمریکا نیز در تحمل طولانی‌مدت این فشار با محدودیت مواجه شود.

محاصره‌ای که ابتدا متوجه بنادر ایران بود، اکنون به سطحی گسترده‌تر رسیده و تمامی کشتی‌های مرتبط با جمهوری اسلامی در مسیرهای دریایی تحت نظارت دقیق نیروهای آمریکایی قرار گرفته‌اند. یکی از پیامدهای اصلی این وضعیت، کاهش توان جمهوری اسلامی در صادرات نفت، به‌عنوان مهم‌ترین منبع درآمد ارزی، است. در صورت ناتوانی در انتقال نفت تولیدی، احتمال کاهش تولید وجود دارد. با این حال، برآوردها نشان می‌دهد ایران می‌تواند دو تا سه ماه دیگر تولید فعلی نفت را حفظ کند، پیش از آنکه مشکل ذخیره‌سازی به مسئله‌ای جدی تبدیل شود.

براساس داده‌های شرکت کپلر، ایران هنوز ظرفیت ذخیره‌سازی قابل‌توجهی در خشکی دارد و حدود ۳۰ میلیون بشکه فضای خالی در داخل باقی مانده است، به این معنا که هنوز چند هفته تا رسیدن به حد نهایی فاصله دارد. همچنین، گزینه‌هایی مانند استفاده از نفتکش‌های قدیمی به‌عنوان مخازن شناور درحال بررسی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که یک نفتکش قدیمی ۳۰ ساله به نام ناشا به سمت پایانه‌های نفتی جزیره خارگ در حرکت است تا احتمالا نفت را تخلیه و به‌عنوان مخزن شناور عمل کند.

تا پیش از اعلام آتش‌بس در ۷ آوریل، حملات آمریکا و اسرائیل تقریبا روزانه ادامه داشت و زیرساخت‌های حیاتی ایران از جمله صنایع فولاد، تاسیسات پتروشیمی و شبکه‌های حمل‌ونقل هدف قرار گرفتند. یکی از اهداف اصلی آمریکا در طول جنگ، بازگشایی تنگه هرمز بود؛ اما پس از ناکامی مذاکرات، راهبرد تغییر کرد و محاصره دریایی گسترده‌ای از خلیج عمان تا آب‌های آزاد اعمال شد.

پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، اعلام کرد این محاصره با هدف جلوگیری از ورود و خروج هرگونه کشتی مرتبط با جمهوری اسلامی اجرا می‌شود. این اقدام در واکنش به تصمیم تهران برای محدود‌سازی تردد در تنگه هرمز و اعمال عوارض غیررسمی بر کشتی‌های عبوری صورت گرفت، که این اقدام باعث افزایش قیمت نفت شد.

جنوب ایران نقش اساسی در اقتصاد کشور ایفا می‌کند و بخش عمده صادرات نفت از طریق پایانه‌های ساحلی انجام می‌شود. جزیره خارگ به‌تنهایی حدود ۹۰ درصد نفت خام ایران را صادر می‌کند. محاصره دریایی باعث محدود شدن شدید فعالیت این پایانه‌ها شده است. 

جنگ همچنین عرضه جهانی آلومینیوم، پلاستیک و لاستیک را در معرض تهدید قرار داده است. خاورمیانه حدود ۲۵ درصد پلی‌پروپیلن و ۲۰ درصد پلی‌اتیلن جهان‌ــ از پرمصرف‌ترین انواع پلاستیک‌‌ــ را تامین و یک‌چهارم گوگرد و ۱۵ درصد کودهای شیمیایی جهان را نیز تولید می‌کند.

در داخل کشور، پیامدهای اقتصادی جنگ به شکل افزایش بیکاری و رشد قیمت‌ها نمایان شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که حدود یک میلیون شغل از بین رفته و اشتغال دو میلیون نفر تحت تاثیر قرار گرفته است. همچنین، ۱۳۰ هزار کارگر به‌دلیل آسیب‌ به کارخانه‌ها در جریان حملات هوایی بیکار شده‌اند. 

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد قیمت کالاهای اساسی مانند مرغ، برنج، تخم‌مرغ و دارو سه تا چهار برابر افزایش پیدا کرده است. در حالی که افزایش قیمت سوخت در آمریکا نگرانی‌هایی ایجاد کرده است، بسیاری از ایرانیان با چنین شرایطی آشناترند. 

مسعود پزشکیان، رئیس‌ جمهوری اسلامی ایران، با اشاره به کمبود سوخت، بر ضرورت «برنامه‌ریزی دقیق» و «همکاری عمومی» تاکید کرده است. همچنین، مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، در بیانیه‌ای کتبی از مردم خواست با یکدیگر مدارا کنند تا فشار ناشی از کمبودها کاهش پیدا کند.

به نوشته سی‌ان‌ان، درعین‌حال،  نشانه‌هایی از تحرک در مسیر دیپلماسی دیده می‌شود و به‌رغم لغو مذاکرات در روز شنبه، انتظار می‌رود مذاکرات با میانجی‌گری پاکستان ازسر گرفته شود.