پاکستان چگونه زبان ترامپ را یاد گرفت و به میانجی صلح تبدیل شد؟

این کشور دارای سلاح هسته‌ای که اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد، با وجود روابط نه‌چندان خوب با دونالد ترامپ، نقش برجسته‌ای در مذاکرات تهران و واشنگتن پیدا کرده است

تصویری از شهر اسلام‌آباد در آستانه مذاکرات تهران و واشنگتن ـ رویترز

کشوری که میزبان مذاکرات برای پایان جنگ آمریکا با جمهوری اسلامی است ابتدا گزینه‌ای محتمل برای میانجی‌گری به نظر نمی‌رسید. واشنگتن پست می‌نویسد پاکستان کشوری است که اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد و مخفیانه به قدرت هسته‌ای تبدیل شد، همان کاری که آمریکا و اسرائیل جمهوری اسلامی را به تلاش برای انجام آن متهم می‌کنند. همچنین روابط اولیه پاکستان با دونالد ترامپ خوب نبود؛ او در دوره نخست ریاست‌جمهوری‌اش گفته بود پاکستان «چیزی جز دروغ و فریب» به واشنگتن نداده است.

با این حال، به نظر می‌رسد کارزار هدفمند یک سال گذشته برای جلب نظر ترامپ به نتیجه رسیده است. رهبران پاکستان ماه‌ها با توافق‌های پرزرق‌وبرق و تمجیدهای علنی، نظر دولت ترامپ را جلب کردند.

مشاهد حسین سید، رئیس پیشین کمیته دفاع سنای پاکستان، گفت: «ما او را درست خواندیم.» او افزود پاکستان خیلی زود رویکرد معامله‌محور ترامپ در دیپلماسی را تشخیص داد.

او گفت: «ما عمل کردیم و چشمگیر عمل کردیم. ما سه چیز به او دادیم: رمزارز، مواد معدنی حیاتی و مبارزه با تروریسم.»

در اوایل دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، پاکستان یکی از عاملان حمله مرگبار به نیروهای آمریکایی در کابل در جریان خروج نیروهای آمریکا از افغانستان در اوت ۲۰۲۱ را شناسایی و بازداشت کرد. چند ماه بعد، دولت پاکستان توافقی در زمینه مواد معدنی حیاتی با آمریکا امضا کرد. امسال نیز وزارت دارایی این کشور با شرکتی مرتبط با شرکت رمزارزی خانواده ترامپ قرارداد امضا کرد.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

از دیگر اقدام‌های پاکستان برای جلب نظر دولت ترامپ می‌توان به تشکرهای علنی مکرر از او به‌‌دلیل برقراری آتش‌بس با هند پس از درگیری چهار روزه در ماه مه گذشته، پیشنهاد نامزدی ترامپ برای جایزه صلح نوبل از جانب نخست‌وزیر پاکستان، و پیوستن این کشور به «هیئت صلح» ترامپ اشاره کرد.

در ماه اکتبر، ترامپ ژنرال عاصم منیر را که فرمانده ارتش و قدرتمندترین فرد در پاکستان است، «ارتشبد مورد‌علاقه» خود خواند.

به گفته مشاهد حسین سید، از آنجا که نقش پاکستان در مذاکرات بیشتر تسهیل ارتباطات است، مهم‌ترین عامل اعتماد هر دو طرف به این کشور است. او افزود جایگاه هسته‌ای پاکستان اعتبارش را افزایش می‌دهد و به رسمیت نشناختن اسرائیل نیز مانعی برای میانجی‌گری ایجاد نمی‌کند، زیرا جمهوری اسلامی و پاکستان معتقدند در صورت دستیابی به توافق با آمریکا، ترامپ اسرائیل را به رعایت آن وادار خواهد کرد.

پوشش رسانه‌ای مذاکرات در رسانه‌های پاکستان، که عمدتا تحت کنترل ارتش‌اند، با لحنی بسیار مثبت بوده است.

ملیحه لودهی، سفیر پیشین پاکستان در آمریکا و نماینده عالی این کشور در بریتانیا، به واشنگتن پست گفت پاکستان حق دارد به دیپلماسی ظریفی که برای حفظ توازن میان روابط با جمهوری اسلامی و آمریکا به کار برده است، افتخار کند. او گفت این «لحظه‌ای مثبت» برای کشور است و جایگاهش را ارتقا می‌دهد.

با این حال، او افزود بیشتر مردم پاکستان این تحولات را فقط از تلویزیون دنبال می‌کنند و آنچه واقعا برای مردم اهمیت دارد توانایی دولت در حل مشکلات ساختاری اقتصادی است و میزبانی مذاکرات صلح «هیچ تاثیری» بر زندگی آنان ندارد.

در سال گذشته، پاکستان با چالش‌های امنیتی فزاینده‌ای مواجه بوده و دو بار وارد درگیری‌های جدی با همسایگانش‌ــ هند و اخیرا افغانستان‌ــ شده است. همزمان، ارزش پول ملی این کشور سقوط کرده و بحران معیشتی ایجاد کرده است، که دولت برای مدیریت آن به کمک‌های مالی عربستان سعودی و امارات متحده عربی متکی شده است و پیش‌تر نیز از صندوق بین‌المللی پول کمک گرفته بود.

جنگ ایران این وضعیت را تشدید کرده است. بیش از ۹۰ درصد واردات سوخت پاکستان از طریق تنگه هرمز انجام می‌شود و بسته شدن تنگه دولت را مجبور به استفاده از ذخایر و افزایش قیمت سوخت کرده است. 

واشنگتن پست در پایان می‌نویسد منتقدان داخلی نیز معتقدند اقدام‌های بین‌المللی اخیر پاکستان با هدف تقویت موقعیت سیاسی داخلی انجام می‌شود. به عقیده حسین ندیم، از مقام‌های سابق دولت عمران خان، رهبران پاکستان تلاش می‌کنند با برجسته کردن نقش ژئوپلیتیک کشور، توجه را از رقبا و مشکلات داخلی منحرف کنند و در نهایت، این تحرکات بیشتر به دستاوردهای سیاسی داخلی مربوط می‌شود تا تلاش واقعی برای برقراری صلح در ایران.