پس از پایان بینتیجه مذاکرات جمهوری اسلامی و ایالات متحده در اسلامآباد، رسانه بلومبرگ روز یکشنبه ۲۳ فروردین گزارش داد که «دو نفتکش فوقسنگین حامل نفت خام» پیش از ورود به تنگه هرمز تغییر مسیر دادهاند.
به گزارش این رسانه، بر اساس دادههای رهگیری کشتیها، سه نفتکش بسیار بزرگ از اواخر شنبه از دریای عمان به سمت تنگه هرمز حرکت کردند و بامداد یکشنبه به نزدیکی جزیره لارک رسیدند، یعنی نقطهای که ایستگاه کنترل عبور از تنگه هرمز شناخته میشود.
در پی اعلام بینتیجه بودن مذاکرات، دو فروند از این کشتیها، با نامهای نفتکش «آگیوس فانوریوس ۱» با مقصد عراق و «شالامار» با پرچم پاکستان، از ادامه مسیر منصرف شدند و بازگشتند.
به گزارش این رسانه، سومین نفتکش با نام «مومباسا بی»، که جلوتر از دو کشتی دیگر حرکت میکرد، توانست از مسیر میان جزایر لارک و قشم، که مورد تایید جمهوری اسلامی برای ورود به خلیج فارس است، عبور کند. این کشتی در حال حاضر مقصد مشخصی را اعلام نکرده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
روز شنبه و همزمان با آغاز مذاکرات نمایندگان تهران و واشنگتن در اسلامآباد، رسانه انبیسی گزارش داد که رفتوآمد کشتیها در نزدیکی تنگه هرمز افزایش یافته و تا صبح روز شنبه دستکم ۱۶ کشتی از این گذرگاه عبور کردهاند.
این رسانه مدعی شد که شنبه یکی از پررفتوآمدترین روزها پس از توافق آمریکا، اسرائیل و ایران بر سر آتشبس در روز سهشنبه بوده است.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، نیز اعلام کرد که ناوشکنهای موشکانداز «یواساس فرانک ئی. پیترسون» و «یواساس مایکل مورفی» عملیاتی را برای تثبیت یک مسیر جدید و ایمن برای عبور کشتیهای تجاری آغاز کردهاند. این اقدام به منظور مقابله با تهدیدات ناشی از مینهای دریایی انجام شده که پیشتر نیروهای ایرانی آنها را در تنگه کار گذاشتهاند.
با این حال نیروی دریایی سپاه پاسداران، شنبهشب با انتشار بیانیهای ضمن تکذیب «عبور شناورهای آمریکایی از تنگه هرمز» هشدار داد: «هرگونه تلاش برای عبور شناورهای نظامی از تنگه هرمز با برخورد سخت مواجه خواهد شد.» در ادامه این بیانیه آمده است: «اجازه عبور برابر ضوابط خاص صرفا به شناورهای غیرنظامی داده میشود.»
ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا، نیز شنبهشب بیانیه ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا درباره عبور ناوشکنهای آمریکایی از تنگه هرمز و آغاز عملیات پاکسازی این آبراه از مینهای کارگذاشته شده را «قویا تکذیب» کرد.
ذوالفقاری تاکید کرد که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی بر هرگونه عبور و مرور شناورها از تنگه هرمز نظارت دارند.
روز شنبه رسانه سیانان، به نقل از یک منبع امنیتی جمهوری اسلامی، مدعی شد که وضعیت تنگه هرمز تا زمانی که ایران و ایالات متحده به یک «چارچوب مشترک» برای ادامه مذاکرات دست پیدا نکنند، تغییری نخواهد کرد. این منبع افزود خواستههای «بیش از حد» طرف آمریکایی در چند موضوع، از جمله این گذرگاه راهبردی، مانع توافق دو طرف بر سر مبنایی مشترک برای پیشبرد گفتگوها شده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران صبح یکشنبه، ۲۳ فروردین، ضمن اعلام خبر «پایان مذاکرات با آمریکا» گزارش داد: «دو طرف به دلیل زیادهخواهی و جاهطلبیهای آمریکا فعلا به توافقی دست نیافتند.»
تسنیم نوشت: «آمریکاییها قصد داشتند امتیازاتی که در جنگ نتوانستند به دست آورند، ازجمله موضوع تنگه هرمز و خارج کردن مواد هستهای از کشور را در اتاق مذاکرات محقق کنند، اما هیئت ایرانی مانع این کار شد.»
خبرگزاری حکومتی فارس هم گزارش داد که تهران در حال حاضر «هیچ برنامهای برای دور بعدی مذاکرات» ندارد.
به نتیجه نرسیدن مذاکرات شرایط را بار دیگر برای تجارت جهانی و کشتیهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را داشتند دشوار کرده است.
از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در آخر فوریه، جمهوری اسلامی با محاصره تنگه هرمز، که گذرگاهی حیاتی برای انتقال حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز مایع (LNG) جهان است، عرضه جهانی انرژی را مختل کرده و باعث افزایش شدید قیمت نفت شده است.
تاکنون تعداد محدودی نفتکش از جمله نفتکشهای چینی مجوز عبور از هرمز را دریافت کردهاند، اما صدها نفتکش همچنان در خلیج فارس منتظرند که در طول دوره دو هفتهای آتشبس فرصت خروج پیدا کنند. برآورد میشود بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ کشتی با ظرفیت بیش از ۱۰ هزار تن در خلیج فارس گرفتار شده باشند و با احتساب کشتیهای کوچکتر، این تعداد بیشتر نیز میشود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، ساعاتی پس از پایان بینتیجه نشست اسلامآباد، با بازنشر مطلبی در شبکه اجتماعی تروث سوشال، به احتمال اعمال محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی در صورت نپذیرفتن خواستههای واشنگتن اشاره کرد.
در این مطلب که ترامپ آن را بازنشر کرده، سناریو اعمال محاصره دریایی علیه جمهوری اسلامی بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی آمریکا در صورت شکست مذاکرات مطرح شده- اقدامی که با سیاستهای پیشین ایالات متحده علیه ونزوئلا قابل مقایسه است.
براساس این گزارش، هدف این گزینه در چارچوب افزایش فشار بر تهران و وادار کردن آن به پذیرش شرایط آمریکا است، هرچند تاکنون مقامهای رسمی واشنگتن مستقیما درباره اجرای این سناریو اظهارنظر نکردهاند.
دونالد ترامپ بارها مدعی شده است که نیروهای آمریکایی توان دریایی و هوایی جمهوری اسلامی را نابود و قدرت موشکی و هستهای آن را بهشدت تضعیف کردهاند. با این حال، تداوم نگرانیها از حملات ایران به کشتیهای در حال عبور از تنگه هرمز، عملا به انسداد این آبراه راهبردی و اخلال گسترده در بازارهای جهانی انرژی منجر شده است.
تنگه هرمز یکی از نقاط اختلاف در مذاکرات جاری میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران است. حقوق بینالملل دریایی این تنگه را گذرگاهی بینالمللی و برای همه باز میداند، در حالی که جمهوری اسلامی معتقد است این منطقه در آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد.
