نشریه بلومبرگ روز یکشنبه در گزارشی، به خطر گسترش تمایل در اختیار داشتن سلاح‌های هسته‌ای در جهان پرداخت و هشدار داد که جنگ با جمهوری اسلامی می‌تواند آغازگر عصری جدید در این زمینه باشد.

بر اساس این گزارش، تحولات کنونی جهان و درگیری‌های جاری ممکن است بسیاری از کشورها را به سوی یک عصر هسته‌ای جدیدی سوق ‌دهد. چنانچه از اقیانوس اطلس شمالی تا غرب اقیانوس آرام، دولت‌ها علنی‌تر از قبل، در حال بحث دراین‌باره‌اند که آیا آن‌ها نیز باید بمب اتمی داشته باشند یا خیر.

به نوشته بلومبرگ، آلمان و لهستان که مدت‌ها است از نشستن زیر چتر هسته‌ای ایالات متحده راضی بوده‌اند، در پی تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ در مورد تصرف گرینلند، از پیشنهادهای فرانسه در مورد گسترش بازدارندگی راهبردی در سراسر قاره اروپا استقبال کردند. در سوی دیگر، چین و روسیه، که هر دو از اعضای قدیمی باشگاه انحصاری کشورهای مسلح به سلاح هسته‌ای‌اند، در مورد خطر گسترش سلاح‌های هسته‌ای در ژاپن و کره جنوبی هشدار داده‌اند.

این رسانه در ادامه، به نقل از یک دیپلمات اروپایی نوشت که لزوم توسعه قابلیت‌های هسته‌ای این قاره به بحثی فعال در پایتخت‌ بسیاری از کشورها تبدیل شده است.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، هم در مصاحبه‌ای گفت: «دستیابی احتمالی به سلاح‌های کشتار جمعی حتی در کشورهایی که متعهد شده‌اند هرگز آن‌ها را در اختیار نداشته باشند، آشکارا موردبحث قرار می‌گیرد.» او در عین حال تاکید کرد که «سلاح‌های هسته‌ای بیشتر در کشورهای بیشتر جهان را امن‌تر نخواهد کرد و اثر معکوس خواهد داشت.»

در حالی که اکنون تنها ۹ کشور به‌عنوان کشورهای مسلح به سلاح هسته‌ای در نظر گرفته می‌شوند، بیش از ۲۰ کشور دیگر برنامه‌های هسته‌ای، پایگاه‌های صنعتی و تخصص مهندسی دارند که می‌تواند به آن‌ها اجازه دهد به ساخت بمب نزدیک شوند. فقط ۲۵ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده با خلوص بالا یا هشت کیلوگرم پلوتونیوم برای ساخت سلاحی که قادر به نابودی یک شهر کوچک باشد، کافی است.

به نوشته بلومبرگ، گسترش تمایل به در اختیار داشتن سلاح هسته‌ای در پی این باور شکل گرفت که چشم‌پوشی از در اختیار داشتن این نوع سلاح‌، کشورها را در معرض خطر قرار می‌دهد. چنانچه لیبی، اوکراین و اکنون ایران هدف حمله قرار گرفتند.

این در حالی است که به باور کارشناسان، هرچه کشورهای بیشتری به بمب اتمی دست یابند، کنترل نحوه استفاده از آن برای قدرت‌های بزرگ دشوارتر و جهان به جای خطرناک‌تری تبدیل می‌شود. به عنوان نمونه، سال گذشته، وقتی هند و پاکستان در آخرین درگیری بین این دو همسایه که هر دو در دهه ۱۹۹۰ به سلاح‌ هسته‌ای دست یافتند، به تبادل حملات هوایی پرداختند، نگرانی‌های زیادی در جامعه جهانی ایجاد شد.

کارشناسان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای هشدار می‌دهند سیستم کنترل تسلیحاتی که در طول جنگ سرد و با زحمت ساخته شد، می‌تواند به‌زودی از هم بپاشد، زیرا همانطور که دیده می‌شود، موشک‌های مختلف مرتب روی شهرهای اروپا و خاورمیانه فرود می‌آیند و معاهداتی که زیربنای کنترل تسلیحات جهانی‌اند، با آینده‌ای نامعلوم روبرو شده‌اند.

به نوشته بلومبرگ، انتظار می‌رود جلسات سازمان ملل متحد برای بررسی پیمان ۵۶ ساله منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای در ماه آینده، مقاومت فزاینده کشورهای مسلح به سلاح‌های هسته‌ای را در برابر محدودیت‌های آن آشکار کند. پیمان جامع منع آزمایش‌های هسته‌ای نیز در بحبوحه تهدیدهای ترامپ برای از سرگیری انفجارها و ادعاهای ایالات متحده مبنی بر اینکه چین مخفیانه آزمایش‌هایش را انجام داده است، در معرض خطر قرار دارد.

ویلیام آلبرک، عضو ارشد انجمن پاسیفیک که در مورد مسائل مربوط به تسلیحات هسته‌ای در ناتو و دولت ایالات متحده مذاکره کرده، معتقد است که «بدترین سناریو خطر تکثیر تمایل به در اختیار داشتن سلاح هسته‌ای است». او گفت: «اگر کره جنوبی به این سمت برود، ژاپن هم می‌رود. سپس تایوان می‌رود. سپس چین وحشت‌زده می‌شود و احتمال وقوع یک جنگ زنجیره‌ای در خاورمیانه و شرق آسیا، این دو منطقه را بسیار خطرناک‌تر می‌کند.»

خود ترامپ از جمله رهبران جهان بود که هشدار می‌داد خطر درگیری هسته‌ای در حال افزایش است. او  اکتبر ۲۰۲۴ در جریان مبارزات انتخاباتی، گفت که ایالات متحده «بسیار نزدیک» به وقوع جنگ جهانی سوم است و قول داد که از آن جلوگیری کند، اما درنهایت، ایالات متحده و اسرائیل تصمیم گرفتند که به جمهوری اسلامی حمله کنند.

تا ماه ژوئن، ناظران آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید کردند که ایران بیش از ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با درجه خلوص نزدیک به بمب دارد که از نظر تئوری، برای ساخت سریع حدود ۱۲ بمب کافی است. در حالی که پیمان ان‌پی‌تی به امضاکنندگان این معاهده اجازه غنی‌سازی اورانیوم را می‌دهد و کشورهایی از جمله آرژانتین، برزیل، آلمان، ژاپن و هلند همگی در تجارت سوخت فعالیت دارند، بسیاری در اسرائیل و ایالات متحده، ذخایر جمهوری اسلامی از این ماده با کاربرد دوگانه را غیرقابل تحمل دانستند.

بلومبرگ نوشت که ترامپ اغلب در مورد خطر سلاح‌های هسته‌ای هشدار داده و در فوریه ۲۰۲۵، از کاهش ذخایر آمریکا و آغاز مذاکرات با روسیه و چین در مورد خلع سلاح سخن گفته،‌ اما اکنون حمله به جمهوری اسلامی ممکن است معادلات دیگری را در جهان رقم بزند.

طبق گزارش موسسه آسان که سال گذشته منتشر شد، بیش از سه‌چهارم مردم کره جنوبی از دستیابی به توانایی هسته‌ای تسلیحاتی بومی حمایت می‌کنند که رقم بی‌سابقه‌ای است. در حالی که لی جائه میونگ، رئیس‌جمهوری کره جنوبی، اواخر سال گذشته به کابینه خود گفت که اگر این کشور به دنبال سلاح‌های اتمی باشد، اجتناب از محکومیت بین‌المللی «غیرممکن» خواهد بود، روسیه استدلال می‌کند که تلاش‌های سئول برای ساخت یک برنامه زیردریایی هسته‌ای در حال حاضر نشان‌دهنده خطر گسترش سلاح‌های هسته‌ای است.

حتی در ژاپن، جایی که بمباران‌های هیروشیما و ناکازاکی از سوی ایالات متحده در سال ۱۹۴۵ مدت‌ها است که مخالفت با سلاح‌های هسته‌ای را تشدید کرده، بحث در حال تغییر است. در ماه دسامبر، یک مقام ارشد که به سانای تاکایچی، نخست‌وزیر این کشور، مشاوره می‌دهد، به خبرنگاران گفت که ژاپن باید در بحبوحه تنش‌های شدید با چین بر سر آینده تایوان، بمب اتمی داشته باشد. اگرچه دولت به‌سرعت اصول غیرهسته‌ای خود را مجددا تایید کرد، چین از این موضوع ابراز نگرانی کرده است.

تغییرهایی مشابه در اروپا که دهه‌ها است بازدارندگی هسته‌ای خود را تا حد زیادی به واشنگتن واگذار کرده، نیز در حال وقوع است.  در حالی که فرانسه یک زرادخانه هسته‌ای کوچک دارد که رئیس‌جمهوری این کشور می‌تواند به طور مستقل آن را مستقر کند، بریتانیا برای تامین موشک‌هایی که چهار زیردریایی خود را مسلح می‌کنند، به ایالات متحده متکی است.

 امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، از گسترش نقش هسته‌ای کشورش خبر داد و گفت که پاریس ذخایرش را افزایش می‌دهد و هماهنگی با متحدان را تعمیق خواهد بخشید.

فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، هم گفته که «مذاکرات محرمانه» با مکرون را در مورد بازدارندگی هسته‌ای اروپا آغاز کرده است. آلمان همچنین موافقت کرد که امسال به رزمایش‌های هسته‌ای فرانسه بپیوندد.

در همین حال، دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان، گفت که کشورش در نهایت به دنبال سلاح‌های هسته‌ای خواهد بود و همکاری عمیق‌تری را با فرانسه دنبال کرده است. در بریتانیا نیز برخی از جمله اد دیوی، رهبر حزب لیبرال دموکرات، از این کشور خواستند که تولید داخلی موشک‌های هسته‌ای را از سر بگیرد تا زیردریایی‌های این کشور بتوانند بدون نظارت ایالات متحده، حمله کنند.

جفری لوئیس، مدیر برنامه منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای شرق آسیا در موسسه مطالعات بین‌المللی میدلبری، در این زمینه معتقد است که «روح زمانه اکنون بسیار بیشتر از هر زمان دیگری طرفدار تسلیحات هسته‌ای است و این باور از آنجا ناشی می‌شود که در جهانی زندگی می‌کنید که در آن قدرت‌های بزرگ در حال اعمال فشار بر دیگران‌اند و امنیت جمعی یک فریب است.»