۱۰ روز پس از آغاز عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، داده‌ها نشان می‌دهد که ذخایر موشکی جمهوری اسلامی رو‌به‌کاهش است.

اورشلیم پست در گزارشی تحلیلی، نوشت که نرخ پرتاب موشک‌های بالیستیک جمهوری اسلامی تقریبا ۹۲ درصد کاهش یافته و از ۴۸۰ پرتاب در ۲۸ فوریه (روز اول حملات موشکی) به تنها ۴۰ پرتاب در روز دوشنبه نهم مارس (۱۸ اسفند) رسیده است. پرتاب پهپادها نیز دقیقا همین روند را طی کرده و با کاهش ۹۲ درصدی، از ۷۲۰ مورد به ۶۰ مورد رسیده است.

طبق گزارش سنتکام، بیش از سه هزار هدف در سراسر جمهوری اسلامی هدف حمله قرار گرفته‌اند. ارتش اسرائیل در ۱۵۰ موج حمله، دو هزار و ۶۰۰ سورتی پرواز (رفت و برگشت عملیاتی) انجام داده و حدود شش هزار و ۵۰۰ مهمات پرتاب کرده است. در همین حال داده‌ها نشان می‌دهد که بیش از ۶۰ درصد پرتابگرهای موشک جمهوری اسلامی از کار انداخته شده‌اند و ۴۳ شناور نیروی دریایی آن هم نابود شده یا آسیب دیده‌اند.

به باور تحلیلگران، این کاهش توان موشکی جمهوری اسلامی همانند الگوی جنگ ۱۲ روزه در تابستان و حتی موفق‌تر از آن است. در آن زمان، نرخ پرتاب موشک‌ جمهوری اسلامی از حدود روزانه ۱۰۰ موشک در روز اول به تنها پنج موشک در روز در روز نهم کاهش یافت.

تفاوت اساسی این است که در عملیات اخیر، حجم موشک‌‌پراکنی‌ها در روزهای نخست پنج برابر بیشتر و شتاب کم شدن آن‌ها نیز شدیدتر بود. تا روز دهم جنگ، جمهوری اسلامی با وجود شروع با زرادخانه‌ای متشکل از دو هزار و ۵۰۰ موشک بالیستیک، نسبت به آنچه حتی در بدترین مقطع جنگ ۱۲ روزه می‌توانست شلیک کند، موشک‌های کمتری شلیک می‌کند.

به نوشته اورشلیم پست، دلیل این فروپاشی سریع‌تر ساختاری است، نه تاکتیکی، زیرا مقیاس حملات در عملیات خشم حماسی و غرش شیر بسیار فراتر از قبل و به‌نوعی بی‌سابقه است.

ایالات متحده و اسرائیل در ۱۰ روز به بیش از سه هزار هدف در جمهوری اسلامی حمله کردند و بیش از ۶۰ درصد از موشک‌اندازهای ایران را از کار انداختند. نیروی دریایی جمهوری اسلامی نیز عملا از بین رفته، پدافند هوایی جمهوری اسلامی ۸۰ درصد تضعیف شده و حریم هوایی ایران همچنان به روی پروازهای بین‌المللی بسته است. در همین حال، اختلالات شدید اینترنت و ارتباطات از راه دور در سراسر ایران ادامه دارد.

اورشلیم‌پست ۹۰ درصد احتمال می‌دهد که نرخ شلیک موشک‌های جمهوری اسلامی در هفت روز آینده همچنان کاهش یابد و تا روز دوازدهم به کمتر از ۲۰ موشک در روز برسد و تا روز چهاردهم تک‌رقمی شود. با این حال به احتمال ۱۰ درصدی باقی‌مانده هم اشاره می‌کند و دو سناریو برای آن مطرح می‌کند. یکی اینکه جمهوری اسلامی ذخایرش را در زیرساخت‌های غیرنظامی مقاوم و مستحکم که هنوز شناسایی نشده‌اند، پخش کرده باشد. همچنین گفته می‌شود سپاه پاسداران به تاکتیک‌های زمینی نامتقارن روی آورده است که نشانه دکترینی جدید پس از شکست در نبرد متعارف، تلقی می‌شود. گزارش شده است که روسیه درباره مواضع آمریکا اطلاعات لحظه‌ای در اختیار سپاه قرار می‌دهد.

۱۰ روزی که عملیات ۱۲ روزه قبلی را تحت‌الشعاع قرار داد

در گزارش این رسانه اشاره شده که تنها در ۱۰ روز عملیات غرش شیر، دو هزار و ۴۱۰ موشک بالیستیک و سه هزار و ۵۶۰ پهپاد از سوی اسرائیل شلیک شد که بسیار بیشتر از کل جنگ ۱۲ روزه (۶۲۷ موشک و ۷۳۵ پهپاد) است. آماری که نشان می‌دهد که عملیات غرش شیر تا روز سوم، از کل جنگ ۱۲ روزه  پیشی گرفته است.

جمهوری اسلامی در حالی با مشکل کاهش ذخیره پرتابه مواجه شده است که زرادخانه‌اش را بسیار فراتر از سطح پیش از جنگ ۱۲ روزه بازسازی کرد و با حدود دو هزار و ۵۰۰ موشک بالیستیک وارد سال ۲۰۲۶ شد.

پس از ۱۰ روز، تقریبا دو هزار و ۴۱۰ موشک شلیک شد و بیش از ۶۰ درصد از پرتابگرهای ایران نابود شدند. ارتش اسرائیل تخمین می‌زند که جمهوری اسلامی اکنون بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ پرتابگر فعال دارد، اما ذخیره موشکی آن با سرعتی بسیار بیشتر از توان جایگزینی، در حال مصرف شدن است، در حالی که زیرساخت‌های لازم برای شلیک آنچه باقی مانده، نیز در حال نابودی است. این فقدان توازن اکنون به تهدیدی وجودی برای توان نظامی متعارف تهران تبدیل شده است.

بررسی پرتابه‌ها بر اساس کشور هدف

برخلاف جنگ ۱۲ روزه که جنگ تقریبا منحصرا بین جمهوری اسلامی و اسرائیل بود، درگیری اخیر کل منطقه خلیج فارس را به میدان جنگ تبدیل کرده است. جمهوری اسلامی به سمت ۱۳ کشور آتش گشوده و سامانه‌های پدافند هوایی ‌آن‌ها را وادار به واکنش کرده و به این ترتیب، عملا پای کشورهای خلیج فارس را هم به این درگیری باز کرده است.

نکته مهم این است که داده‌ها اکنون تایید می‌کنند امارات متحده عربی با هزار و  ۴۶۸ پرتابه در مقابل ۳۹۲ پرتابه، در مجموع بسیار بیشتر از اسرائیل هدف پرتابه‌های جمهوری اسلامی قرار گرفته است. ارزیابی‌های اسرائیل هم تایید می‌کند که ایران ۲.۵ برابر موشک و ۲۰ برابر پهپاد بیشتر از اسرائیل به کشورهای خلیج فارس شلیک کرده است.

بر اساس گزارش‌ها، اسرائیل مقصد تنها ۱۲.۸ درصد از کل پرتابه‌ها بوده، در حالی که امارات متحده عربی با ۴۸ درصد از آن‌ها هدف گرفته شده است. آنچه نشان می‌دهد راهبرد جمهوری اسلامی وارد کردن فشار اقتصادی است، نه دستیابی به پیروزی نظامی. امارات متحده عربی (۱۴۶۸ پرتابه)، کویت (۵۶۲) و بحرین (۲۳۱) هدف قرار گرفته‌اند تا زیرساخت‌های انرژی تخریب شود، فرودگاه‌ها بسته شوند و متحدان آمریکا در منطقه آن را تحت فشار سیاسی قرار دهند.

تلفات و پیامدهای انسانی

به نوشته اورشلیم‌پست، این جنگ تاکنون زیرساخت‌های مهم جمهوری اسلامی را نابود کرده، اما جان هزاران نفر را نیز گرفته است. نیروهای آمریکایی و اسرائیلی به ۳۰ استان از ۳۱ استان ایران حمله کرده‌اند که در جریان آن، حداقل هزار و ۷۰۸ ایرانی کشته و شش هزار نفر زخمی شده‌اند. همچنین چهار هزار ساختمان غیرنظامی آسیب دیده یا ویران شده و حدود ۱۰۰ هزار نفر آواره شده‌اند. در حمله یک زیردریایی آمریکایی در نزدیکی سواحل سریلانکا به ناوچه دنا هم، ۱۰۴ ملوان ایرانی کشته و ۳۲ نفر زخمی شدند.

در اسرائیل بیش از ۱۲ نفر کشته و بیش از یک هزار و ۲۰۰ نفر دیگر زخمی شده‌اند. هفت سرباز آمریکایی نیز در روز اول جنگ هنگامی که یک پهپاد ایرانی به موضع آن‌ها حمله کرد، کشته شدند.

گزارش‌ها نشان می‌دهد در لبنان ۳۹۴ نفر (که بسیاری از آن‌ها از اعضای حزب‌الله هستند) کشته شده‌اند که در میان آن‌ها ۸۳ کودک نیز وجود دارد.

در عربستان سعودی، دو نفر کشته، در امارات متحده عربی سه نفر کشته و بیش از ۸۰ نفر زخمی شده‌اند. در بحرین، دو نفر کشته و بیش از ۳۵ نفر زخمی شده‌اند و در کویت حداقل سه نفر کشته شده‌اند.

هزینه‌های روبه‌افزایش جنگ

طبق گزارش نهادهای اطلاعاتی، ۱۰۰ ساعت اول عملیات خشم حماسی ۳.۷ میلیارد دلار برای آمریکا هزینه داشت و تا روز دهم، هزینه‌های تجمعی آن به حدود ۶.۵ میلیارد دلار رسید.

پیش‌بینی می‌شود که یک جنگ دو ماهه می‌تواند بین ۴۰ تا ۹۵ میلیارد دلار هزینه‌ نظامی مستقیم داشته باشد، در حالی که کل پیامد‌های اقتصادی آن از جمله اختلال در عرضه انرژی، زیان‌های تجاری و سرایت بحران به بازارهای مالی ممکن است به ۵۰ تا ۲۱۰ میلیارد دلار هم برسد. چنانچه قیمت نفت برنت در روز ۱۰ مارس به ۱۱۹.۵۰ دلار رسید که نسبت به سطح پیش از جنگ، ۶۵ درصد افزایش داشت و شاخص بورس کره جنوبی (KOSPI) هم در ۹ مارس حدود ۸ درصد و شاخص نیکی (Nikkei) ژاپن حدود ۷ درصد سقوط کرد و معاملات آتی آمریکا نیز ۲.۳ درصد کاهش نشان داد.

از این رو باید دید که گام‌ بعدی ایالات متحده و اسرائیل چه خواهد بود و واکنش جمهوری اسلامی در شرایط کاهش سریع ذخایر تسلیحاتی از یک‌سو و پافشاری بر سیاست‌های ۴۷ ساله‌اش از سوی دیگر، به کجا منتهی خواهد شد.