دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، شامگاه سه‌شنبه در سخنرانی سالانه «وضعیت کشور» اعلام کرد ترجیح می‌دهد بحران با تهران از طریق دیپلماسی حل شود، اما هم‌زمان برای نخستین‌ بار مجموعه‌ای از دلایل را مطرح کرد که می‌تواند مبنای توجیه تصمیم برای آغاز جنگ احتمالی با جمهوری اسلامی قرار گیرد.

به گزارش اکسیوس، این سخنان در حالی بیان شد که طی هفته‌های اخیر، به دستور ترامپ، نیروهای آمریکایی در بزرگ‌ترین آرایش نظامی از زمان حمله آمریکا به عراق در خاورمیانه مستقر شده‌اند. سخنان ترامپ همچنین این احتمال را پررنگ‌تر می‌کند که دیدار روز پنجشنبه میان نمایندگان آمریکا، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، با عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در ژنو ممکن است آخرین فرصت برای دستیابی به پیشرفت دیپلماتیک و جلوگیری از جنگ باشد.

ترامپ در سخنرانی‌اش فهرستی از دلایل بحران کنونی با جمهوری اسلامی را ارائه کرد. او گفت رژیم ایران و نیروهای نیابتی‌اش طی ۴۷ سال گذشته «تروریسم و نفرت» را گسترش داده‌اند و هزاران نفر در منطقه از جمله سربازان آمریکایی و همچنین دست‌کم ۳۲ هزار ایرانی غیرنظامی در جریان اعتراض‌های اخیر را کشته‌اند.

او در ادامه گفت جمهوری اسلامی موشک‌های بالستیکی ساخته است که اروپا و پایگاه‌های آمریکا در منطقه را تهدید می‌کند و افزود تهران در حال توسعه موشک‌های بالستیک قاره‌پیما است که «به‌زودی به خاک آمریکا خواهد رسید». 

در عین حال، ارزیابی اطلاعاتی آمریکا حاکی از آن است که جمهوری اسلامی برای دستیابی به چنین توانمندی دست‌کم یک دهه زمان نیاز دارد.

مهم‌ترین ادعای ترامپ مربوط به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی بود. او گفت تهران تلاش می‌کند برنامه تسلیحات هسته‌ای را که در جنگ ۱۲ روزه «نابود شده بود»، بازسازی کند و پس از آن جنگ نیز به جمهوری اسلامی هشدار داده شده بود دست به چنین اقدامی نزند.

ترامپ افزود مذاکراتی با جمهوری اسلامی در جریان است و تهران خواهان توافق است، اما هنوز عبارت مورد نظر واشنگتن مبنی بر اینکه «هرگز سلاح هسته‌ای نخواهیم داشت» را بیان نکرده است. او گفت ترجیح می‌دهد مسئله از طریق دیپلماسی حل شود، اما تاکید کرد اجازه نخواهد داد «بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم» به سلاح هسته‌ای دست یابد، و هیچ کشوری هرگز نباید در عزم آمریکا تردید کند.

چند ساعت پیش از این سخنرانی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در رسانه اجتماعی ایکس اعلام کرده بود تهران برای دستیابی به «توافقی عادلانه و متوازن» مذاکرات با آمریکا را در ژنو از سر خواهد گرفت و تاکید کرد چنین توافقی فقط در صورت اولویت دیپلماسی ممکن است. او همچنین تصریح کرد جمهوری اسلامی «در هیچ شرایطی» به‌دنبال سلاح هسته‌ای نخواهد رفت.

در پشت صحنه، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و جان رتکلیف، رئیس سی‌آی‌ای، همان روز جلسه‌ای محرمانه برای رهبران کنگره موسوم به «گروه هشت» درباره بحران ایران برگزار کردند. پس از این نشست، جیم هایمز، عضو ارشد کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان، گفت نگران است ترامپ در آستانه ورود به جنگ با جمهوری اسلامی باشد.