کالین پاول، رئیس وقت ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، در سال ۱۹۹۲ در مقالهای مشهور در نشریه فارن افرز، در مورد گرایشی هشدار داد که در دوران جنگ ویتنام در سیاستگذاران غیرنظامی مشاهده کرده بود: «آنها دوست دارند کمی زور به کار ببرند، و اگر جواب نداد، کمی زور بیشتر امتحان کنند.»
البته آمریکا در برخی موارد توانسته است با استفاده محدود از زور، حاکمان مستبد را از قدرت کنار بزند و به نتایج بهتری دست پیدا کند. نمونههای بارز این رویکرد فردیناند مارکوس در فیلیپین در سال ۱۹۸۶ و مانوئل نوریگا در پاناما در سالهای ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۰ است. (پیشتر نیز چندین کودتا با حمایت سیا از جمله در جمهوری دموکراتیک کنگو و شیلی رخ داده بود.) درباره ونزوئلا در سال جاری نیز هنوز نمیتوان به نتیجه قطعی رسید.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
اما در شرایط کنونی، که ترامپ از بهکارگیری نیروی نظامی محدود برای حفاظت از غیرنظامیان در ایران سخن میگوید، مجموعهای متفاوت از نمونهها به ذهن متبادر میشود. این موارد در مجموع هشدار میدهند که نباید انتظار داشت میزان محدودی از زور بتواند اوضاع را بهتر کند، کشتار را متوقف کند یا وضعیت انسانی را بهبود بخشد. از اینرو، میتوان به پیشینههای زیر بهعنوان هشدارهای احتیاطی اشاره کرد:
- سومالی ۱۹۹۲–۱۹۹۳: آنچه بهعنوان عملیات کمکرسانی بشردوستانه آغاز شد، در نهایت به حادثه «سقوط بلکهاوک» انجامید.
- کوزوو ۱۹۹۹: مجموعهای محدود از حملات هوایی که قرار بود از آلبانیاییهای کوزوو در برابر شبهنظامیان صرب اسلوبودان میلوسویچ محافظت کند، در عمل به تشدید بحران انجامید؛ تا وقتی عملیات هوایی به میزان قابلملاحظهای گسترش پیدا کرد (و پس از حدود دو سال و نیم به موفقیت رسید).
- عراق ۲۰۰۳: تلاش اولیه آمریکا برای بیرون راندن صدام حسین از قدرت از طریق عملیات هوایی «شوک و بهت» ناکام ماند و آمریکا در نهایت ناچار شد بیش از هشت سال در عراق حضور زمینی داشته باشد.
- لیبی ۲۰۱۱: تصمیم دولت اوباما برای همکاری با متحدان ناتو بهمنظور حفاظت از غیرنظامیان در معرض خطر، که قرار بود کوتاهمدت باشد، شش ماه به طول انجامید و در نهایت، به کشته شدن معمر قذافی انجامید.
در مواردی که چنین عملیاتهایی موفق بودهاند، مانند افغانستان در سال ۲۰۰۱ علیه طالبان و عراق در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ علیه داعش، این موفقیت مستلزم حضور شرکای ائتلافی توانمند در میدان در کنار قدرت هوایی و نیروهای ویژه آمریکا بوده است.
ترجمه از بروکینگز
