نشریه بلومبرگ در گزارشی به نقل از منابع آگاه نوشت که جمهوری اسلامی ایران به‌رغم ماه‌ها بمباران آمریکا و اسرائیل، توانسته کارخانه‌های تولید موشک و پهپاد خود را حفظ و ذخایر تسلیحاتی‌اش را دوباره تأمین کند؛ آن هم در شرایطی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای حملات را متوقف کرده است.

به نوشته این رسانه، بر اساس ارزیابی مقام‌های غربی که نخواسته‌اند نامشان فاش شود، تهران کماکان از ظرفیت‌های تسلیحاتی لازم برای بازسازی زرادخانه خود برخوردار است. یکی از این مقام‌ها گفت ایران هنوز ذخایر قابل‌توجهی از موشک‌های بالستیک و برخی تسلیحات ضدکشتی در اختیار دارد و قادر است به‌سرعت بر تعداد آنها بیفزاید.

این مقام غربی همچنین گفت روسیه نیز موشک‌هایی در اختیار ایران قرار می‌دهد؛ موضوعی که با ارزیابی جداگانه‌ای در ماه ژوئن همخوانی دارد.

این ارزیابی از توانایی‌های ایران با ادعاهای مکرر ترامپ و اعضای دولت او مغایرت دارد؛ ادعاهایی مبنی بر اینکه هشت ماه حملات هوایی، توانایی ایران برای تهدید پایگاه‌های آمریکا در منطقه و متحدان آمریکایی را به‌شدت نابود کرده است.

ترامپ اوایل امسال گفت توان نظامی ایران «کاملا نابود شده است». همچنین پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در سخنرانی خود در ۳۰ سپتامبر گفت ایالات متحده «ظرفیت صنعتی ـ نظامی» ایران و «کل زیرساخت دفاعی» این کشور را نابود کرده است.

بلومبرگ مدعی است که حفظ این توانمندی بخت ایران برای بازسازی توان موشکی خود را افزایش می‌دهد؛ به‌ویژه اگر ترامپ به وعده‌ای که روز پنجشنبه در شبکه‌های اجتماعی مطرح کرد پایبند بماند و تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر به ایران حمله نکند.

افزون بر این، تهران حملات خود به کشتی‌رانی در اطراف تنگه هرمز را تشدید کرده و به گزارش نیروی دریایی بریتانیا، در هفته گذشته دست‌کم ۱۰ شناور را هدف قرار داده است.

ترامپ پیش‌تر احتمال افزایش حملات نظامی پس از انتخابات را مطرح کرده بود، آن هم در شرایطی که موجی از حملات به کشتی‌ها در جریان بود. اکنون بلومبرگ می‌نویسد که ارزیابی‌های مقام‌های غربی نشان می‌دهد اگر واشنگتن حملات هوایی را از سر بگیرد جمهوری اسلامی ایران همچنان از قدرت آتش کافی برای تلافی کردن برخوردار است.

در همین حال به باور برخی ناظران، اقتصاد ایران در پی محاصره صادرات نفت این کشور از سوی نیروی دریایی آمریکا رو به زوال گذاشته و جنگ نیز در وضعیتی بلاتکلیف قرار دارد. در چنین شرایطی، ممکن است تهران بیش از پیش به جنگ نامتقارن روی بیاورد و بکوشد تا حد امکان به حریف بسیار قدرتمندتر خود آسیب وارد کند.

بر اساس گزارشی از جیم لمسون، تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) که اکنون پژوهشگر مدعو در کینگز کالج لندن است، کارزار هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل به احتمال زیاد بخش بزرگی از ظرفیت تولید موشک ایران را که پیش از جنگ وجود داشت، به‌شدت تضعیف کرده است.

اسرائیل برآورد کرده بود که ایران پیش از جنگ حدود دو هزار و ۵۰۰ موشک بالستیک در اختیار داشت، اما مشخص نیست اکنون دقیقا چه تعداد از آنها باقی مانده است. ارزیابی‌های اطلاعاتی غرب تا ماه ژوئن، حاکی از آن بودند که ایران حدود سه‌چهارم مهماتی را که پیش از جنگ در اختیار داشت همچنان حفظ کرده است.

بر اساس تحلیل بلومبرگ اکونومیکس از داده‌های عمومی، ایران از زمان آغاز درگیری در ۲۸ فوریه (نهم اسفند ۱۴۰۴)، بیش از چهار هزار موشک کروز شاهد با پیشرانه ملخی و دست‌کم دو هزار موشک بالستیک شلیک کرده است.

بکا واسر، مسئول بخش دفاعی در بلومبرگ اکونومیکس، گفت وقفه در حملات گسترده آمریکا، به ایران فرصت داده تا توانش را بازیابی و زیرساخت‌هایش را بازسازی کند، در حالی که برای دور بعدی درگیری آماده می‌شود؛ دوری که می‌داند در راه است. به گفته او، به نظر می‌رسد این چرخه به درگیری طولانی‌مدتی منجر شود که در آن هیچ یک از طرفین برتری مشخصی نداشته باشند.

ویلیام آلبرک، پژوهشگر ارشد مستقر در اروپا در مؤسسه پاسیفیک فروم، گفت: «احتمالا تسلیحات پیشرفته کمتری در دسترس آنهاست، اما آنها سال‌هاست که موشک‌های کروز را برای خودشان و حوثی‌ها ذخیره و پنهان کرده‌اند.»

او افزود: «با قطعیت نسبتا زیاد گمان می‌کنم که از نظر حملات ضدکشتی، صرفا بخش کوچکی از آنچه را در پیش است دیده‌ایم.»

قیمت نفت که اکنون بالاتر از یکصد دلار به ازای هر بشکه معامله می‌شود، همچنان متلاطم است و به چشم‌انداز عرضه واکنش زیادی نشان می‌دهد. با وجود افزایش تردد در تنگه هرمز، هزینه اجاره یک نفتکش به حدود ۱.۲ میلیون دلار در روز رسیده است، در حالی که پیش از جنگ این رقم کمتر از ۵۰ هزار دلار در روز بود.

سیدارت کاوشال، پژوهشگر ارشد مؤسسه خدمات سلطنتی متحد (RUSI)، نیز در این زمینه گفت:‌ «احتمالا ذخایر واقعی موشک‌های ضدکشتی ایران همچنان بالا است؛ هم به این دلیل که ساخت این موشک‌ها در مقایسه با بسیاری از تسلیحات دیگر نسبتا آسان است و هم به این دلیل که ایران بخش عمده‌ای از تولید موشک‌های قدیمی‌تر ضدکشتی چینی را به داخل کشور منتقل کرده و کوهستان‌های جنوب ایران نیز پناهگاه‌های طبیعی در برابر حملات هوایی فراهم می‌کنند، اما بزرگ‌ترین چالش در حمله به کشتی‌های تجاری، به احتمال زیاد دستیابی به داده‌های لازم برای تعیین اهداف است.»

دونالد ترامپ طی سخنرانی در ایالت نیویورک، بار دیگر به ایران اشاره کرد و گفت: «مسئله ایران به هر ترتیبی که شده خیلی زود حل خواهد شد. یا آنها همه‌چیز را به ما می‌دهند، یا دیگر اصلا وجود نخواهند داشت. خودشان هم این را به‌خوبی می‌دانند.»

در عین حال علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، شامگاه جمعه با اشاره به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و پیامدهای سیاسی و اقتصادی جنگ با ایران، احتمال داد دونالد ترامپ برای ثبت یک پیروزی نظامی محدود، پیش از استقرار کنگره جدید آمریکا، دست به اقدام نظامی تازه‌ای علیه ایران بزند.

این نماینده مجلس احتمال داد که ترامپ در فاصله نیمه آبان تا نیمه دی‌ماه، پیش از استقرار کنگره جدید، به اقدام نظامی دیگری علیه ایران دست بزند. او افزایش قیمت نفت و انرژی را یکی از عوامل تشدید فشار اقتصادی بر دولت آمریکا دانست و گفت تداوم این وضعیت  موقعیت انتخاباتی ترامپ و حزب جمهوری‌خواه را تضعیف می‌کند.

انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا روز ۱۲ آبان ۱۴۰۵ برگزار می‌شود و کنگره جدید قرار است در ۱۳ دی آغاز به کار کند.

به‌رغم گزارش بلومبرگ، برخی کارشناسان معتقدند که ایران برای بازسازی تولید موشک و پهپاد با چالش‌های جدی روبه‌رو است. به باور این عده، سرنوشت برنامه‌ای که ظاهرا جمهوری اسلامی ایران برای ساخت یک موشک بالیستیک جدید و ناشناخته با برد متوسط چهار هزار کیلومتر داشت‌ــ موشکی که در مارس ۲۰۲۶ در حمله‌ای ناموفق به دیه‌گو گارسیا به کار برد‌ــ نامشخص است. این آسیب‌ها بر تلاش‌های بلندپروازانه وزارت دفاع و سپاه برای ساخت پرتابگرهای فضایی هم تاثیر گذاشتند. برخی از این حامل‌ها، اگر تهران چنین تصمیمی بگیرد، می‌توانند به موشک‌های دوربرد بسیار توانمند تبدیل شوند.

ضمن اینکه حملات آمریکا و اسرائیل به زنجیره‌های تامین داخلی هم به‌شدت آسیب زدند. یعنی به تامین‌کنندگانی که قطعات، مواد اولیه و تجهیزات تولید و آزمایش را در اختیار برنامه‌های موشکی و پهپادی قرار می‌دادند. این موارد شامل اقلامی‌اند که به‌صورت «درون‌سپاری‌شده» تولید می‌شوند، یعنی سازمان‌های اصلی تولید آن‌ها را در داخل مجموعه خود می‌سازند و هم اقلامی که به‌صورت «برون‌سپاری‌شده» از شبکه گسترده‌ای متشکل از ده‌ها صنعت، مرکز پژوهشی و شرکت ایرانی تامین می‌شوند.

این ناظران معتقدند که در نتیجه تاثیر کلی حملات، وابستگی تهران به تامین‌کنندگان خارجی و شبکه‌های تامین غیرقانونی احتمالا در کوتاه‌مدت و طی سال‌های آینده افزایش خواهد یافت و تمرکز دیرینه این کشور بر خودکفایی، دست‌کم موقتا، در اولویت پایین‌تری قرار خواهد گرفت.