تلاش برای هواپیماربایی در پرواز هفته گذشته فلای‌دبی به مقصد اسرائیل که با اقدام سریع خلبان ناکام ماند، پرسش‌هایی درباره نقص‌های امنیتی پیش از پرواز و شیوه بررسی سوابق خلبانان ایجاد کرده است.

به نوشته سی‌ان‌ان، فرد مظنون، حمام الحمامی، کمک‌خلبان پرواز، سال گذشته به‌دلیل نگرانی درباره دیدگاه‌های افراطی‌اش از شرکت هواپیمایی ملی عمان اخراج شده بود، اما با وجود مقررات سختگیرانه امنیت هوانوردی در امارات متحده عربی و اسرائیل، اجازه پرواز پیدا کرد.

الکس پلیتساس، تحلیلگر امنیت ملی سی‌ان‌ان، گفت بخش زیادی از تدابیر امنیتی پس از حملات ۱۱ سپتامبر برای مقابله با تهدیدهای خارجی، از جمله انتقال بمب به هواپیما یا ورود مسافران به کابین خلبان، طراحی شده و اساس آن مقابله با تهدید احتمالی از سوی خلبانان نبوده است.

استاندارد بین‌المللی واحدی برای بررسی پیشینه خلبانان وجود ندارد و صدور مجوزهای خلبانی و مجوزهای دسترسی به بخش‌های عملیاتی فرودگاه در سطح ملی انجام می‌شود. اعضای خدمه پرواز برای ورود به بخش‌های غیرمسافری فرودگاه و هواپیما به مجوز ویژه نیاز دارند که معمولا مستلزم بررسی پلیس و سوابق فرد است، اما جزئیات این بررسی‌ها به مقررات هر کشور بستگی دارد.

وزارت حمل‌ونقل اسرائیل اعلام کرد برای پروازهای خارجی به پایبندی شرکت‌های هواپیمایی به مقررات بین‌المللی و اظهارنامه‌های آنها درباره بررسی سوابق خلبانان و خدمه متکی است.

الستر روزنشاین، کارشناس هوانوردی و خلبان سابق بریتانیایی، مسئولیت بررسی این اطلاعات را متوجه دولت‌ها، شرکت‌های هواپیمایی، و نهادهای امنیتی دانست و پرسید چرا عمان مجوز خلبانی الحمامی را تعلیق نکرده بود. گیدئون ایورز، خلبان بریتانیایی، نیز به سی‌ان‌ان گفت گواهینامه خلبانی اساسا مدرکی فنی برای اثبات توانایی پرواز است و سابقه مشکلات شغلی یا تخلفات قبلی فرد در آن ثبت نمی‌شود.

شیوه استخدام خلبانان نیز در شرکت‌های هواپیمایی متفاوت است، اما معمولا ارزیابی روان‌شناختی، آزمون‌های شبیه‌سازی پرواز و دریافت سابقه و توصیه‌نامه از کارفرمایان یا مربیان قبلی را شامل می‌شود. خلبانان همچنین باید به‌طور منظم معاینات پزشکی انجام دهند. هنوز مشخص نیست الحمامی با وجود اخراج از شرکت هواپیمایی عمان، چگونه مراحل بررسی سوابق را پشت سر گذاشته است.

روزنشاین گفت گزارش‌های داخلی کارکنان یکی از راه‌های اصلی شناسایی افراد نامناسب برای ادامه کار است، و کارکنان باید رفتارهای غیرعادی همکاران را گزارش کنند. او در ادامه بر ضرورت تبادل اطلاعات میان شرکت‌های هواپیمایی و کشورها، بررسی رسانه‌های اجتماعی، آزمایش‌های تصادفی مصرف موادی مانند الکل، و ارزیابی‌های منظم روان‌شناختی تاکید کرد، اقدام‌هایی که در حال حاضر استاندارد مشترکی در صنعت هوانوردی ندارند.

سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو) اعلام کرد استانداردهای مربوطه به‌طور مستمر بازبینی می‌شوند و با شناسایی اولویت‌های جدید و شیوه‌های بهتر ارتقا پیدا می‌کنند.

امارات متحده عربی روز شنبه همچنین اعلام کرد مظنون چاقویی را مخفیانه وارد هواپیما نکرده و از تبر اضطراری داخل کابین خلبان استفاده کرده بود. این ابزار در بسیاری از هواپیماهای مسافربری برای شرایط اضطراری، از جمله شکستن بخش‌هایی از هواپیمای آسیب‌دیده یا دسترسی به محل آتش‌سوزی، نگهداری می‌شود. روزنشاین وجود این ابزار را مشکل امنیتی دانست.

درهای کابین خلبان برای جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز از داخل قفل می‌شوند و بیشتر هواپیماها سامانه‌ای برای باز کردن این در دارند. برخی هواپیماها همچنین به کد ورود اضطراری مجهزند تا در صورت ناتوانی خدمه، برای مثال در اثر حمله قلبی یا سکته مغزی خلبان، امکان ورود به کابین فراهم شود. با این حال، چنین سازوکاری در حمله عمدی یا خودکشی خلبان کارایی محدودی دارد.

امارات متحده عربی و اسرائیل در حال تحقیق درباره این حادثه‌اند و عربستان سعودی، که هواپیما در خاکش فرود اضطراری داشت، نیز تحقیق جداگانه‌ای انجام خواهد داد. بازرسان احتمالا ابتدا داده‌های ضبط‌‌شده اطلاعات پرواز و صدای کابین خلبان و سپس، سوابق پزشکی و آموزشی مظنون و سخنان خدمه، مسافران و خلبانانی را که هواپیما را سالم فرود آوردند، بررسی خواهند کرد.

یکی از مقام‌های اسرائیلی گفت هنوز مشخص نیست خلبان عمانی چگونه مجوز پرواز به اسرائیل را دریافت کرده است، زیرا عمان و اسرائیل روابط رسمی دیپلماتیک ندارند. اداره مالیات اسرائیل تایید کرد اسامی تمام مسافران و خدمه پیش از برخاستن هواپیما در اختیار مقام‌های اسرائیلی بوده است.

وزارت حمل‌ونقل اسرائیل اعلام کرد این روند بررسی نام خدمه پرواز را شامل نمی‌شود، هرچند این اسامی برای استفاده احتمالی نهادهای امنیتی به اداره مالیات ارائه می‌شود. همه خدمه برای ورود به اسرائیل به ویزا نیاز دارند و گذرنامه عمانی باید هنگام پذیرش مسافر شناسایی می‌شد. این وزارتخانه همچنین تایید کرد که رویه‌های موجود «تهدید از سوی خلبان» را پوشش نمی‌دهند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، یکشنبه شب به رئیس شورای امنیت ملی این کشور دستور داد تمام جنبه‌های امنیت پروازهای غیرنظامی خارجی ورودی به اسرائیل را بررسی جامع کند.