دانشجویان مدرسه جهادی طالبان در استان خوست در شرق افغانستان، در یک گردهمایی با حضور مقام‌های این گروه، نمایشنامه‌ای اجرا کردند که در آن با زبان طنز، تحولات اخیر بدخشان، درگیری جمعه‌خان فاتح با طالبان، جمع‌آوری و نگهداری تسلیحات سبک و سنگین در بدخشان و قدرت طالبان در سرکوب مخالفان به تصویر کشیده شد. این برنامه روز جمعه در مدرسه «منبع‌الجهاد» برگزار شد. مقام‌های طالبان، از جمله سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله (کشور) و رهبر شبکه حقانی، و مولوی عبدالکبیر، معاون پیشین نخست‌وزیر و وزیر امور مهاجرین، هر از گاهی در گردهمایی‌های این مدرسه سخنرانی می‌کنند.
گردهمایی در مدرسه منبع‌الجهاد در خوست -KSTKMIC1000/X@
در این نمایشنامه، افرادی با لباس ساکنان بومی بدخشان، در نقش طالبان تاجیک‌تبار ظاهر می‌شوند و می‌گویند تسلیحات زیادی در اختیار دارند که باید آنها را پنهان کنند. مرد دیگری که نقش جمعه‌خان فاتح را بازی می‌کند، می‌گوید به دلیل اینکه زبان پشتو را نمی‌داند، نتوانسته است در استان زابل، که بیشتر ساکنان آن پشتون‌اند، در مسند معاونت استانداری کار کند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
جمعه‌خان فاتح پس از اعتراض به برکناری‌اش از مقام فرمانداری شهرستان نسی در بدخشان، با مقام‌های طالبان در کابل درگیر شد و پس از یک درگیری چندروزه در مرداد امسال، با میانجیگری فصیح‌الدین فطرت به این گروه تسلیم شد. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، گفته است که فاتح محاکمه خواهد شد. از زمان انتقال فاتح به کابل در ۲۷ مرداد، اطلاعی از سرنوشت او در دست نیست.
با این حال، انتشار ویدیو نمایشنامه هواداران طالبان در خوست، که به‌طور گسترده در رسانه‌های اجتماعی بازتاب یافت، خشم شماری از طالبان تاجیک‌تبار را برانگیخت.
عبدالقدیر فطرت بدخشی، از طالبان تاجیک‌تبار که در درگیری‌های اخیر با جبهه آزادی در شهرستان زیباک نیز حضور داشت، این نمایشنامه را «تحقیر خون شهدای بدخشان» دانست و افزود که «امارت اسلامی دیگر از مجاهدین بدخشان توقع برادری یا برابری نداشته باشد.» این عضو طالبان در بدخشان در متنی که در فیسبوک منتشر کرد هشدار داد که حتی «اگر کشته یا زندانی شود»، در برابر طالبان پشتون سکوت نخواهد کرد.
همچنین احسان‌الله کامگار، سخنگوی پلیس طالبان در بدخشان، در واکنش به این نمایشنامه، طالبان پشتون را «متعصبان کوردل» خواند و گفت که با این اقدام، «بدخشانی‌ها و تاجیک‌ها» تحقیر شده‌اند.
خشم و انتقاد علنی طالبان تاجیک از نمایشنامه‌ای که در مدرسه جهادی در خوست اجرا شد-ایندیپندنت فارسی
بدخشان که از استان‌های بزرگ افغانستان با اکثریت جمعیت تاجیک است، در ۲۰ سال جنگ میان طالبان و دولت پیشین افغانستان نقشی تعیین‌کننده داشت. هرچند شمار دقیق طالبان تاجیک‌تبار در بدخشان مشخص نیست، مقام‌های این گروه، از جمله امان‌الدین منصور، استاندار هلمند، و فصیح‌الدین فطرت، معاون ستاد ارتش، بارها درباره نقش کلیدی طالبان تاجیک‌تبار در بازگشت این گروه به قدرت سخن گفته‌اند.
براساس اطلاعات یک منبع نزدیک به امان‌الدین منصور، استاندار کنونی طالبان در هلمند که پیش‌تر در مسند استانداری بدخشان، ریاست نیروی هوایی ارتش و فرماندهی پایگاه ارتش در شمال‌شرق افغانستان کار کرده است، پس از فروپاشی دولت جمهوری و بازگشت طالبان به قدرت، به رهبر این گروه اطمینان داده بود که بدخشان به طالبان تاجیک‌تبار واگذار می‌شود. این منبع گفت که رهبر طالبان تا سال ۲۰۲۲ به این تعهد پایبند ماند، اما با گسترش حملات چریکی جبهه مقاومت ملی و کشته شدن مقام‌های طالبان در حملات انفجاری داعش خراسان، طالبان تاجیک‌تبار از تمامی مسندهای کلیدی بدخشان برکنار شدند.
در پنج سال گذشته، طالبان تاجیک‌تبار در بدخشان برای حفظ حضورشان در ساختار امنیتی و سیاسی این گروه، بارها با فرماندهان پشتون‌تباری که از جنوب و شرق افغانستان به این استان اعزام شده‌اند درگیر شده‌اند. هرچند بخشی از این درگیری‌ها بر سر تصاحب معادن، قاچاق مواد مخدر و منافع اقتصادی بوده است، در شماری از موارد نیز طالبان بومی بدخشان پس از آنکه احساس کردند از ساختار قدرت کنار زده می‌شوند، با طالبان پشتون وارد درگیری شدند.
هفته گذشته، مولوی رحمت‌الله نجیب، فرماندار طالبان در شهرستان تگاب استان بدخشان که از طالبان بومی این استان است، پس از آنکه موفق نشد با استاندار این گروه ملاقات کند، از مسندش استعفا کرد. او در پیامی که در واتساپ برای دوستانش فرستاد و نسخه‌ای از آن در رسانه‌های اجتماعی بازتاب یافت، از تحقیر و بدرفتاری مقام‌های ارشد طالبان شکایت کرد.
این مقام محلی طالبان با اشاره به رفتار مقام‌های ارشد این گروه با طالبان بومی بدخشان، که سال‌ها برای بازگشت طالبان به قدرت و تحکیم حاکمیت این گروه جنگیده‌اند، گفت: «مردم بدخشان باید خون گریه کنند.»
پیش از این، شماری دیگر از فرماندهان غیرپشتون نیز علاوه بر رانده شدن از ساختار حکومتی طالبان، به اتهام همکاری با داعش و جبهه‌های مخالف این گروه مجازات شده‌اند. عبدالحمید خراسانی، از فرماندهان پنجشیری طالبان که هنگام ورود این گروه به پنجشیر، جنگ با جبهه مقاومت ملی و شناسایی و ردیابی اعضا و حامیان این جبهه به طالبان کمک زیادی کرد، از سه سال پیش تاکنون از ساختار رسمی این گروه کنار گذاشته شده است. خراسانی بارها از ساختار قومی حکومت طالبان شکایت کرده و یک بار گفته بود که به خاطر طالبان «در برابر همه قوم خود ایستادم».
پس از فروپاشی دور نخست حاکمیت طالبان و آغاز دور جدید درگیری مسلحانه این گروه با حکومت تحت حمایت ایالات متحده در افغانستان در سال ۲۰۰۴، شمار زیادی از افراد متعلق به اقوام مختلف، از جمله تاجیک‌ها، ازبک‌ها، ترکمن‌ها و بلوچ‌ها، به طالبان پیوستند. شماری دیگر نیز با پیشروی طالبان و تصرف روستاها و شهرستان‌ها در سال‌های پایانی حکومت اشرف غنی به این گروه ملحق شدند. با اینکه مقام‌های طالبان، از جمله امیرخان متقی، وزیر خارجه این گروه، در سخنرانی‌های خود تأکید کرده‌اند که نقش طالبان غیرپشتون در بازگشت این گروه به قدرت تعیین‌کننده بوده است، پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، عناصر غیرپشتون در صفوف این گروه بیش از پیش منزوی شده‌اند، تا جایی که در گردهمایی بزرگترین مدرسه جهادی طالبان در خوست، طالبان تاجیک‌تبار بدخشان به سوژه طنز تبدیل می‌شوند.
