تلاش برای پر کردن شکاف تهران و واشنگتن؛ مذاکره زیر سایه تهدید نظامی

گره اصلی همچنان همان اختلاف بر سر هدف و ترتیب اجرای توافق است

ترکیب تصاویر پرچم‌ آمریکا و بمباران و دونالد ترامپ‌ــ با استفاده از رویترز

در حالی که میانجی‌ها برای نزدیک‌کردن مواضع ایران و آمریکا تلاش می‌کنند، تهران و واشنگتن همچنان پیام‌های متناقضی درباره ادامه مذاکرات و احتمال بازگشت به درگیری نظامی می‌فرستند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفته است انتظار دارد این هفته گفت‌وگوهای بیشتری با ایران انجام شود، اما رسانه‌های رسمی ایران از قول منبعی نزدیک به هیئت ایرانی در نیویورک گفته‌اند این هیئت برنامه‌ای برای مذاکره با آمریکا ندارد.

این رفت‌وبرگشت دیپلماتیک در شرایطی ادامه دارد که فاصله دو طرف بر سر مسائل اصلی همچنان زیاد است و همزمان تهدیدهای نظامی تهران و واشنگتن هم فروکش نکرده است.

ترامپ در روزهای گذشته گفته است ایران خواهان توافق است، اما «نه توافقی که او می‌خواهد». او همچنین بار دیگر تاکید کرده که گزینه حمله نظامی به ایران همچنان روی میز است و آمریکا اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند. در مقابل، مقام‌های نظامی ایران نیز بر آمادگی برای ادامه رویارویی تاکید کرده‌اند.

دو منبع منطقه‌ای به اکسیوس گفته‌اند احتمال دارد دور تازه‌ای از مذاکرات غیرمستقیم میان دو طرف برگزار شود، هرچند روشن نیست اختلاف‌های موجود تا چه حد قابل حل است. قطر همچنان نقش میانجی اصلی را برعهده دارد و طی روزهای گذشته مقام‌های قطری جداگانه با هیئت‌های ایرانی و آمریکایی در تماس بوده‌اند.

طرح ایران و پیشنهاد میانه قطر

در دور قبلی مذاکرات در نیویورک، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پیشنهادی را از طریق میانجی‌های قطری به استیو ویتکاف و جرد کوشنر منتقل کرد.

براساس این پیشنهاد، ایران آماده بود تنگه هرمز را دوباره باز کند و مذاکرات هسته‌ای را ظرف یک هفته از سر بگیرد، به شرط آنکه آمریکا محاصره دریایی را بردارد، محدودیت‌های فروش نفت ایران را کاهش دهد و آتش‌بس منطقه‌ای دوباره برقرار شود.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

ترامپ این پیشنهاد را رد کرد، اما رد طرح ایران به معنای توقف تماس‌ها نبود. یک منبع منطقه‌ای آگاه از روند گفت‌وگوها گفته است میانجی‌های قطری پس از بررسی پیشنهاد اولیه ایران با هر دو طرف، یک پیشنهاد میانه تهیه کرده و آن را برای بررسی در اختیار تهران و واشنگتن گذاشته‌اند. میانجی‌ها در تعطیلات آخر هفته نیز تماس‌های جداگانه با مذاکره‌کنندگان دو طرف را ادامه داده‌اند تا درباره اصلاح متن توافق احتمالی گفت‌وگو کنند.

گره اصلی همچنان همان اختلاف بر سر هدف و ترتیب اجرای توافق است. واشنگتن خواهان محدودیت‌های گسترده‌تر بر برنامه هسته‌ای و توان نظامی ایران است، در حالی که تهران بیشتر به‌دنبال توافقی مرحله‌ای است که در کوتاه‌مدت فشار اقتصادی و نظامی را کاهش دهد.

سپاه: هرمز فقط بسته نیست، «شکارگاه» تجهیزات آمریکایی است

همزمان با ادامه این تلاش‌های دیپلماتیک، سپاه پاسداران روز دوشنبه تهدید نظامی خود درباره تنگه هرمز را تشدید کرد.

حسین محبی، سخنگوی سپاه، مدعی شد تنگه هرمز «نه فقط بسته»، بلکه به محلی برای «شکار» تجهیزات زیرسطحی آمریکایی تبدیل شده است. او گفت نیروی دریایی سپاه یک سامانه خودکار زیرسطحی از نوع Mk 18 Mod 2 Kingfish را به دست آورده و آن را «شکار دوم» نیروهای ایرانی توصیف کرد. به گفته او، این وسیله به سونار و سامانه ناوبری دقیق مجهز است و ارزش چند میلیون دلاری دارد. سپاه همچنین مدعی شده است به‌دست‌آوردن چنین تجهیزاتی برای ایران «غنیمت فناوری و اطلاعاتی» محسوب می‌شود.

در برخی گزارش‌ها از این سامانه به عنوان «زیردریایی» یاد شده، اما Mk 18 Mod 2 در واقع یک وسیله زیرسطحی بدون‌سرنشین و خودکار است، نه یک زیردریایی سرنشین‌دار.

این ادعا هنوز به‌طور مستقل تایید نشده است. سپاه پیش‌تر بارها از سرنگونی پهپادها، جنگنده‌ها یا به‌دست‌آوردن تجهیزات آمریکایی خبر داده، در حالی که ارتش آمریکا برخی از این ادعاها را رد کرده است.

طرح این ادعا درست در زمانی که میانجی‌ها درباره بازگشایی هرمز مذاکره می‌کنند، نشان می‌دهد کانال دیپلماتیک و تقابل نظامی عملاً به موازات یکدیگر پیش می‌روند.