به نوشته وال استریت ژورنال، پس از رد پیشنهاد هفتگانه تهران از سوی واشنگتن، میانجیها در تلاشاند برای احیای مذاکرات با آمریکا، تهران را به دادن امتیاز در برنامه هستهای خود ترغیب کنند.
میانجیهای درگیر در مذاکرات میگویند این تلاشی دشوار برای واداشتن جمهوری اسلامی به آرام کردن ترامپ در مهمترین موضوع مورد توجه اوست. رئیسجمهوری آمریکا تلاش کرده است چارچوب درگیری را دوباره بر هدف اولیه جنگ، یعنی جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای، متمرکز کند و مذاکرات را از موضوع بازگشایی تنگه هرمز دور کند. ترامپ هفته گذشته در سخنرانی در سازمان ملل گفت در حال بررسی این موضوع است که آیا برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به بمب هستهای، آن را «نابود کند» یا نه.
این روزنامه آمریکایی مینویسد، اما تهران نشانه چندانی از آمادگی برای مذاکره درباره برنامه هستهای خود به میانجیها نداده است.
مقامهای دولتی خاورمیانه که بهطور مرتب با تهران در تماس هستند میگویند مقامات جمهوری اسلامی فکر میکنند که میتوانند در برابر محاصره طولانیمدت آمریکا یا ازسرگیری کارزار بمباران آمریکا مقاومت کنند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، روز یکشنبه گفت آماده مذاکره هستیم، «اما در برابر هرگونه تجاوز، متقابلا پاسخ میدهیم.»
عراقچی به شبکه انبیسی گفت: «ما کاملا برای ازسرگیری جنگ آمادهایم. در برابر هرگونه تجاوز جدید، حتی اگر به جنگی آخرالزمانی منجر شود، محکم ایستادگی میکنیم. اما همزمان برای دیپلماسی نیز آمادهایم. انتخاب با رئیسجمهوری ترامپ است.»
عراقچی پس از پایان مجمع عمومی سازمان ملل، آخر هفته را برای مذاکرات بیشتر در نیویورک ماند، اما میانجیهای عرب گفتند تهران از زمان رد طرح آتشبس تهران از سوی ترامپ، هیچ امتیازی نداده است.
مقامهای عرب در کشورهای حاشیه خلیج فارس گفتند تهران میخواهد واشنگتن پیش از حرکت مذاکرات به جلو، امتیازهایی بدهد.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، در مصاحبهای تلویزیونی با بلومبرگ گفت حلوفصل درگیری با گذشت زمان دشوارتر میشود و به حملات حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن و عراق به عربستان سعودی اشاره کرد. قطر یکی از کشورهای اصلی در انتقال پیامها میان آمریکا و حکومت ایران برای برقراری صلح است.
نخستوزیر قطر گفت: «این درگیری بسیار پیچیده است. هیچ راهبرد کلان مشخصی که برای پایان دادن به آن دنبال کنیم وجود ندارد و اساسا همین چیزی است که امروز نداریم.»
وال استریت ژورنال روز جمعه گزارش داد، ترامپ نسبت به موفقیت دیپلماسی تردید دارد و به اطرافیان خود گفته است که ازسرگیری کارزار بمباران را محتمل میداند.
به نوشته این روزنامه آمریکایی، آمریکا بیش از پیش اطمینان یافته است که محاصره دریایی آن تاثیر شدیدی بر اقتصاد جمهوری اسلامی گذاشته است. همزمان، مقامهای آمریکایی و کشورهای حاشیه خلیج فارس میگویند جمهوری اسلامی در حال از دست دادن کنترل تنگه هرمز است؛ در حالی که میلیونها بشکه نفت از این آبراه حیاتی برای انتقال نفت خام و اقتصاد جهانی عبور میکند.
عمر کریم، پژوهشگر امنیت خلیج فارس در دانشگاه بیرمنگام بریتانیا، گفت: «این موضوع اهرم فشار ایران بر سر میز مذاکره را تضعیف میکند.»
کریم گفت تهران معتقد است ترامپ و حزب جمهوریخواه او در انتخابات میاندورهای شکست خواهند خورد. از آنجا به بعد، به باور بسیاری از مقامهای خاورمیانه، ترامپ محدودیتهای انتخاباتی کمتری خواهد داشت و تمایل بیشتری به استفاده از زور نشان خواهد داد و احتمال اینکه توافقی مطابق شروط جمهوری اسلامی انجام دهد، کمتر خواهد شد.
کریم گفت: «در حال حاضر، هرگونه امتیازی از سوی هر یک از طرفها در این مقطع، از سوی طرف مقابل نه صرفا بهعنوان تمایل به حلوفصل مسائل، بلکه بهعنوان نشانه ضعف تلقی خواهد شد.»
جمهوری اسلامی میخواهد آمریکا به تفاهمنامهای بازگردد که ترامپ در خردادماه با آن موافقت کرده بود؛ تفاهمنامهای که قرار بود در ازای لغو برخی تحریمها، آزادسازی میلیاردها دلار از منابع مالی تهران در خارج از کشور و رفع محاصره آمریکا، در کنار موضوعات دیگر، تنگه هرمز را بازگشایی کند و در نهایت مذاکرات هستهای را آغاز کند.
مقامهای آمریکایی گفتهاند این توافق بهطور گسترده به نفع جمهوری اسلامی تلقی میشد و ترامپ دیگر نمیخواهد به آن بازگردد. در عوض، آمریکا تحریمها علیه جمهوری اسلامی و هر کشوری را که با آن تجارت کند تشدید کرده و از جمله تلاش کرده است مانع رفتوآمد هوایی به ایران و خروج هواپیماها از این کشور شود.

