نام ایوانکا ترامپ، دختر دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، و همسرش جرد کوشنر، پس از اعلام برنامههایشان برای ایجاد یک تفرجگاه لوکس در جزیره سَزان آلبانی بار دیگر آنها را در صدر اخبار قرار داد.
جزیره سزان، نقطهای دورافتاده در سواحل دریای آدریاتیک متعلق به آلبانی است و ایوانکا ترامپ در گفتگو با پادکست «بنیانگذاران» (Founders) توضیح داده است که آنها اتفاقی با این جزیره آشنا شدند. او گفت: «سوار قایق یکی از دوستانمان بودیم که برای شنا توقف کردیم و همانجا شیفته آن جزیره شدیم.»
این شیفتگی اولیه اکنون به پروژهای عظیم تبدیل شده است و این زوج قصد دارند با سرمایهگذاری حدود ۱.۴ تا ۱.۶ میلیارد دلاری شرکت افینیتی پارتنرز (Affinity Partners) متعلق به کوشنر، یک اقامتگاه گردشگری بزرگ آنجا بسازند، اما همه از این طرح استقبال نکردهاند.
جزیره سزان و نوار ساحلی اطراف آن در محدوده یا مجاورت مناطق حفاظتشده به لحاظ زیستمحیطی قرار دارند و زیستگاه گونههای جانوری نادر و اکوسیستمهای شکننده به شمار میروند.
نیوزویک مینویسد که گروههای محیطزیستی هشدار دادهاند که اجرای این پروژه میتواند به تنوع زیستی منطقه آسیب وارد کند. منتقدان نیز درباره نبود شفافیت و تغییرات اعمالشده در مقررات حفاظت از اراضی که راه را برای اجرای این طرح هموار کرده است، ابراز نگرانی کردهاند. این واکنشها حتی به برگزاری اعتراضات مردمی گسترده و آغاز تحقیقات دادستانهای مبارزه با فساد درباره روند تصویب پروژه منجر شده است.
با این حال همزمان همه نگاهها به جزیره سزان دوخته شده است. بهخصوص که به لطف فناوریهای جدید، علاقهمندان میتوانند از طریق تصاویر پانورامای ۳۶۰ درجه گوگل هم این جزیره را مشاهده کنند.
تاریخچه جزیره سزان
تاریخ جزیره با با موقعیت راهبردی آن در ورودی خلیج ولورا، یعنی جایی که دریای آدریاتیک به دریای ایونی میپیوندد، ارتباط نزدیکی دارد. از این جزیره که در دوران باستان با نام «ساسون» شناخته میشد، یونانیان و پس از آنان رومیان استفاده میکردند، اما بعدها تحت کنترل امپراتوری بیزانس، جمهوری ونیز و امپراتوری عثمانی قرار گرفت تا اینکه در قرن بیستم، ایتالیا این جزیره را اشغال کرد و پس از جنگ جهانی دوم، کنترل آن به آلبانی واگذار شد.
در دوران جنگ سرد، حکومت کمونیستی آلبانی سزان را به یک پایگاه نظامی بهشدت مستحکم تبدیل کرد. ورود غیرنظامیان به آن ممنوع و سراسر جزیره با سنگرها، تونلها و تاسیسات زیردریایی پوشانده شد.
پس از فروپاشی کمونیسم در اوایل دهه ۱۹۹۰، ارتش جزیره را ترک کرد و سازههای نظامی به حال خود رها شدند. این جزیره تا سال ۲۰۱۵ تقریبا دستنخورده باقی ماند و پس از گشایش به روی گردشگران، به دلیل طبیعت زیبا و بقایای جنگ سرد، شهرت یافت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
طبیعت جزیره سزان
جزیره سزان پوشش گیاهی مدیترانهای دارد که تحت تاثیر آبوهوای گرم و انزوای جغرافیایی آن شکل گرفته است. بوتهزارهای انبوه، درختان کوچک و گیاهان خودرو بخش عمده چشمانداز جزیره را تشکیل میدهند و گونههای همیشهسبزی مانند بلوط و سرو کوهی آنجا فراواناند.
از آنجا که بخش بزرگی از جزیره طی چند دهه گذشته بدون دخالت انسانی باقی مانده، طبیعت توانسته است بر بسیاری از تاسیسات نظامی متروک غلبه کند و اینک پوشش گیاهی ساختمانهای قدیمی و دامنه تپهها را فرا گرفته است.
جزیره و آبهای پیرامون آن، بهویژه در محدوده پارک دریایی کارابرونــسزان، زیستگاه طیف گستردهای از جانوراناند. گونههای نادری مانند فوک راهب مدیترانهای (Mediterranean monk seal)، دلفینها، لاکپشتهای دریایی و پرندگان دریایی برای بقا به غارهای ساحلی و زیستگاههای علفهای دریایی این منطقه وابستهاند.
به همین دلیل، سزان به یکی از نقاط مهم تنوع زیستی تبدیل شده؛ هرچند نگرانیها درباره تاثیر احتمالی پروژه اقامتگاه لوکس بر این اکوسیستم شکننده رو به افزایش است.
نگرانیهای زیستمحیطی
گروههای محیطزیستی هشدار دادهاند که این پروژه هماکنون نیز خسارتهای جدی و احتمالا جبرانناپذیری به اکوسیستم حساس ساحلی وارد کرده و سازمان حفاظت و پاسداری از محیط طبیعی آلبانی هم اعلام کرده ماشینآلات سنگین بدون مجوز و پیش از ارزیابیهای زیستمحیطی، در مناطق حفاظتشده فعالیت کردهاند.
به گفته این سازمان، این فعالیتها به تپههای شنی آسیب رسانده و تعادل اکولوژیک تالاب ویوساــنارتا را که زیستگاه بیش از ۷۰ گونه در معرض خطر و بیش از ۲۰۰ گونه پرنده است، بر هم زده است.
این سازمان میزان تخریب را «بیسابقه» و «بدترین مورد ثبتشده در مناطق حفاظتشده آلبانی» توصیف کرد.
آنوک پویمارتن از سازمان پرندهنگری اروپا و آسیای مرکزی، هم گفت: «یک چشمانداز حفاظتشده با اهمیت جهانی هدف حمله قرار گرفته است. طبیعت متعلق به همه مردم است، نه تعداد معدودی سرمایهگذار.»
الکساندر ترایچه، مدیر حفاظت و پاسداری از محیط طبیعی آلبانی، هم هشدار داد: «ما هرگز چیزی شبیه به این را در مناطق حفاظتشده آلبانی ندیدهایم» و افزود تا زمانی که حمایتهای قانونی دوباره برقرار شود، «چیز زیادی برای حفاظت باقی نمانده است».
اعتراضها و تحقیقات قضایی
در هفتههای اخیر هزاران نفر در سراسر آلبانی علیه این پروژه تظاهرات کردهاند. کانون این اعتراضها شهر تیرانا، پایتخت آلبانی، و مناطق ساحلی جنوب این کشور بود.
برخی معترضان پلاکاردهایی با شعار «آلبانی فروشی نیست» در دست داشتند و نگرانی خود را درباره پیامدهای زیستمحیطی، نبود شفافیت و واگذاری زمینهای عمومی به سرمایهگذاران ثروتمند ابراز کردند.
تنشها زمانی افزایش یافت که بخشهایی از خط ساحلی با سیم خاردار مسدود شد که به درگیری میان معترضان و نیروهای امنیتی انجامید و پلیس برای متفرق کردن جمعیت از خودروهای آبپاش استفاده کرد.
همزمان، دادستانهای بخش مبارزه با فساد تحقیقات رسمی درباره روند تصویب این پروژه را آغاز کردهاند. نهاد ویژه مبارزه با فساد و جرائم سازمانیافته آلبانی (SPAK) هم در حال بررسی تغییرات اعمالشده در سال ۲۰۲۴ در قوانین مربوط به اراضی و مناطق حفاظتشده، همچنین معاملات زمین و منابع مالی مرتبط با این پروژه است.
این تحقیقات فشار بر دولت را افزایش داده است و منتقدان میخواهند بدانند که آیا برای تسهیل سرمایهگذاری یک سرمایهگذار خارجی سرشناس، مقررات تغییر داده شدهاند یا خیر.
