ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، روز چهارشنبه ۲۰ مه (۳۰ اردیبهشت) در پکن با شی‌ جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین، که دوست و متحدش محسوب می‌شود، دیدار کرد.

این بیست‌وپنجمین سفر پوتین به چین محسوب می‌شود، اما نخستین سفر او از زمان آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه است. پوتین و شی طی سال‌های گذشته بیش از ۴۰ بار دیدار کرده‌اند که آخرین دیدار آن‌ها سپتامبر ۲۰۲۶ در پکن بود؛ سفری که شی طی آن، از پوتین به‌عنوان «دوست قدیمی» خود یاد کرد و در «تالار بزرگ خلق» و سپس در اقامتگاه شخصی‌ خود میزبان پوتین بود. 

به گزارش رویترز دیدار دو طرف این بار نیز صمیمانه بود و رهبران چین و روسیه در یک نشست مشترک، تاکید کردند که روابط راهبردی دو کشور پیشرفت کرده است.

به باور کارشناسان، انتظار می‌رود پوتین تلاش می‌کند توافق درباره تامین گاز چین را که بیش از یک دهه در حال مذاکره بود، به سرانجام برساند. مقام‌های روسی می‌گویند که درباره خط لوله گاز طبیعی «قدرت سیبری ۲» تفاهم کلی با چین وجود دارد، اما جزئیات و زمان‌بندی نهایی مشخص نشده است.

شرکت روسی گازپروم که مسئول ساخت این خط لوله است، سال ۲۰۲۰ مطالعات امکان‌سنجی این پروژه را آغاز کرد و در سپتامبر ۲۰۲۵ یک تفاهم‌نامه الزام‌آور ۳۰ ساله برای تامین گاز اعلام شد. با این حال پروژه قدرت سیبری ۲ به دلیل اختلاف بر سر قیمت، متوقف ماند. این پروژه پس از تحریم‌های غرب علیه روسیه و کاهش صادرات انرژی این کشور به اروپا، برای مسکو اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

کرملین پیش‌تر گفته بود پوتین و شی درباره موضوع مهمی در حوزه انرژی به توافق رسیدند، اما مشخص نیست منظور همان خط لوله بود یا خیر.

علاوه بر مذاکرات رسمی، انتظار می‌رود دو رهبر، دیداری صمیمانه و خصوصی داشته باشند. شی جین‌پینگ به برگزاری دیدارهای دوستانه به صرف چای با رهبران مهمان مشهور است، با این حال نوع و محل این دیدارها نشانه‌ای از میزان احترام او به مهمان تلقی می‌شود.

دیدار رهبران روسیه و چین تنها چند روز پس از سفر دونالد ترامپ به پکن انجام می‌شود و به همین دلیل، ظاهر و نتایج نشست رهبران روسیه و چین به‌دقت زیر نظر قرار گرفته است.

وقتی شی در مه ۲۰۲۴ میزبان پوتین بود، دو رهبر در فضای باز ژونگ‌نانهای (باغ امپراتوری سابق که اکنون مقر حزب کمونیست و دولت چین است) بدون کراوات به صرف چای گفتگو کردند. در حالی که قدم‌ زدن ترامپ در این باغ و نوشیدن چای با شی در همان مجموعه و همچنین بازدید او از معبد آسمان در هفته گذشته، بیشتر حالت طراحی‌شده و نمایشی داشت.

شی روز چهارشنبه، در مراسم امضای مجموعه‌ای از توافق‌ها و بیانیه‌های دوجانبه، گفت که چین و روسیه باید با «تمام زورگویی‌های یک‌جانبه و اقدام‌هایی که تاریخ را وارونه می‌کنند»، مقابله کنند.

از طرفی، در حالی که آمریکا و چین در جریان سفر ترامپ به پکن، جداگانه‌ بیانیه‌ دادند، چین و روسیه روز چهارشنبه بیانیه‌ای مشترک صادر کردند.

در بیانیه مشترک دو کشور آمده که تلاش برخی کشورها برای سلطه بر امور جهان با روحیه دوران استعمار، شکست خورده است، با این حال جهان اکنون در خطر بازگشت به «قانون جنگل» قرار دارد.

در این بیانیه نام هیچ کشوری ذکر نشد، با این حال چین و روسیه پیش‌تر بارها از آنچه «تلاش آمریکا برای تحمیل هژمونی خود بر جهان» خوانده‌اند، انتقاد کرده‌اند.

در عین حال پوتین اعلام کرد روسیه آماده همکاری با شرکا، از جمله ایالات متحده، است و این موضوع را در دیدارش با شی جین‌پینگ مطرح کرده است.

در بخشی از اظهارات پوتین در چین تاکید شد که روسیه آماده ادامه صادرات انرژی به چین است و روابط دو کشور به سطحی بی‌سابقه رسیده است. او همچنین تاکید کرد که اسناد امضاشده روز چهارشنبه برای ادامه همکاری اقتصادی طراحی شدند و تقریبا تمام مبادلات تجاری روسیه و چین اکنون با روبل و یوآن انجام می‌شوند.

به گفته پوتین، دو کشور برای پروژه‌های مشترک در زمینه‌ انرژی‌های تجدیدپذیر ظرفیت بزرگی دارند و در عین حال به سیاست خارجی مستقل متعهدند و در صحنه بین‌المللی نقش تثبیت‌کننده‌ ایفا می‌کنند.

شی جین‌پینگ نیز گفت که روابط چین و روسیه وارد مرحله تازه‌ای شده است و دو کشور ارتباطات راهبردی و تبادلات را در همه سطوح تقویت خواهند کرد. همکاری چین و روسیه در حوزه هوش مصنوعی و فناوری‌های  نوآورانه نیز سرعت خواهد گرفت.

کرملین اعلام کرد از میان حدود ۴۰ توافق موردانتظار، ۲۰ سند در حضور شی و پوتین امضا خواهد شد و ۲۰ توافق دیگر جداگانه اعلام می‌شود.

روسیه همچنین قانون ورود بدون ویزا برای شهروندان چین را تا پایان سال ۲۰۲۷ تمدید خواهد کرد. این تصمیم مشابه اقدام چین در تمدید سیاست بدون ویزا برای شهروندان روسیه است. طبق آمار کرملین، سال ۲۰۲۵ یک میلیون گردشگر چینی به روسیه سفر کردند و دو میلیون روس به چین رفتند.

در همین حال به گزارش خبرگزاری دولتی چین، شی جین‌پینگ روز چهارشنبه به پوتین گفت که ادامه از سرگیری جنگ در خاورمیانه کار درستی نیست و دو طرف باید به یک آتش‌بس پایدار و موردقبول دست یابند. بر اساس این گزارش، شی به همتای روس خود گفت: «وضعیت در منطقه خلیج فارس در لحظاتی حیاتی بین جنگ و صلح قرار دارد. باید فورا به پایان کامل جنگ رسید. از سرگیری جنگ کار غلطی است و از سرگیری مذاکرات، واجب‌تر از همیشه است.»

این سخنان در حالی عنوان می‌شوند که دونالد ترامپ که به‌تازگی از سفر چین بازگشته است، شامگاه سه‌شنبه بار دیگر جمهوری اسلامی را به از سرگیری حملات تهدید کرد.