سند امنیت راهبردی آمریکا برای سال ۲۰۲۶ که بهتازگی با امضای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، منتشر شد، پنج گروه جهادی با توان اجرای عملیات فرامرزی را بهعنوان دشمنان آمریکا معرفی کرده است.
در این میان، داعش خراسان که پیش از این بهعنوان یک شاخه فرعی و واحد محلی داعش در افغانستان و پاکستان قلمداد میشد، برای نخستین بار در یک سند راهبردی آمریکا، نه بهعنوان شاخهای فرعی، بلکه بهعنوان یک گروه جهادی قدرتمند با قابلیت عملیات فرامرزی علیه آمریکا معرفی شده است. القاعده، شاخههای القاعده در آفریقا، داعش مرکزی و اخوانالمسلمین، نیز چهار گروه جهادی دیگرند که در سند راهبردی امنیت ایالات متحده برای سال ۲۰۲۶، تهدیدهای بالقوه معرفی شدهاند و در فهرست دولت ترامپ برای سرکوب و مهار قرار گرفتهاند.
این سند از عملیات نظامی مستقیم، حملات پیشدستانه، حملات سایبری تهاجمی به منظور مهار عناصری که تهدید تلقی میشوند، بهصراحت دفاع میکند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در این سند از طالبان افغانستان بهعنوان تهدید یا دشمن ایالات متحده نام برده نشده و موضع دولت ترامپ در مورد حاکمیت طالبان مبهم است، با این حال صعود داعش خراسان به میان اولویت تهدیدها علیه آمریکا، افغانستان و پاکستان را بهعنوان پناهگاه این گروه، در کانون سیاست ضدتروریسم آمریکا نگه میدارد.
در سند راهبرد ضد تروریسم ایالات متحده، القاعده در راس گروههای جهادی تهدیدکننده قرار گرفته که علیرغم تضعیف ساختار آن، شبکهای جهانی باقی مانده و توان برنامهریزی عملیات خارجی را از دست نداده است. این سند بهطور خاص به القاعده، بهویژه تهاجمیترین شاخه آن، یعنی القاعده فعال در شبهجزیره عربستان (AQAP) اشاره میکند. داعش را نیز گروهی معرفی میکند که بهرغم در اختیار نداشتن قلمرو سرزمینی مشخص، یک «تهدید ایدئولوژیک زنده» باقی مانده و به مثابه «نشان جهانی جهاد» است که توان الهامبخشی، جذب نیرو و اجرای حملات پیچیده را حفظ کرده است.
این سند در کنار داعش مرکزی، از داعش خراسان مستقر در افغانستان و پاکستان، بهعنوان خطرناکترین تهدید جهادی فعلی نام میبرد که توان راهاندازی عملیات خارجی دارد و در افغانستان و پاکستان از کنترل دولتها خارج است. حملات مرگبار داعش خراسان به اهداف آمریکا، روسیه، چین، ایران و دیگر کشورها در پنج سال گذشته، نگرانیها از گسترش تهدید این گروه را افزایش داده است.
شاخههای القاعده در آفریقا، بهویژه الشباب و وابستگان آنها در منطقه ساحل آفریقا نیز دیگر گروههای جهادیاند که در فهرست دشمنان آمریکا قرار گرفتهاند. البته این سند نام همه گروههای وابسته به القاعده را فهرست نکرده است، اما توضیح میدهد که بقایای داعش و القاعده پس از شکست در عراق و سوریه به آفریقا منتقل شدند و برخی از این گروهها اکنون در حال بازسازی توان خود برای عملیاتهای فرامرزیاند.
در این چارچوب، الشباب در سومالی و شاخههای القاعده در منطقه ساحل بهعنوان تهدیدهای بالقوهای مطرح شدهاند که اگر مهار نشوند، میتوانند دوباره به تهدیدی فرامنطقهای تبدیل شوند. این سند تاکید میکند که هدف آمریکا جلوگیری از تبدیل این مناطق به پایگاهی برای برنامهریزی حمله به خاک آمریکا است.
در سند راهبرد ضد تروریسم ایالات متحده برای سال ۲۰۲۶، تصریح شده که ریشه همه گروههای جهادی مدرن، از القاعده و داعش گرفته تا حماس، در سازمان اخوانالمسلمین است و اخوانالمسلمین بهعنوان ریشه همه گروههای تروریستی اسلامگرای معاصر توصیف شده که بر بازسازی خلافت اسلامی و کشتن یا به بردگی گرفتن غیرمسلمانان استوار است. به همین دلیل رئیسجمهوری آمریکا طی فرمانی اجرایی، شاخه اصلی اخوانالمسلمین مصر، به همراه شاخههای اردنی و لبنانی آن، را در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی قرار داده است و شاخههای دیگر نیز به آن افزوده میشوند تا با توجه به نقش کلیدی اخوانالمسلمین در ترویج تروریسم مدرن، این سازمان در هر جایی که فعالیت میکند، درهم شکسته شود.
سکوت ایالات متحده در مورد طالبان افغانستان
سند راهبرد ضدتروریسم ۲۰۲۶ ایالات متحده، درباره طالبان دارای ابهام است، چون طالبان نه متحد معرفی میشود و نه بهطور رسمی در فهرست دشمنان اصلی قرار میگیرد.
برخی مقامهای ارشد سابق ایالات متحده از جمله جو بایدن، رئیسجمهوری پیشین، نقش طالبان در جنگ با داعش خراسان را ستودهاند. ترامپ هم اگرچه پس از بازگشت به کاخ سفید، کمکهای مالی به افغانستان را متوقف کرد و طالبان را به بازپسگیری تجهیزات نظامی رهاشده تهدید کرد، دیپلماتهایش را برای چندین دور مذاکره با طالبان برای آزادی شهروندان آمریکا به کابل فرستاد.
این سند با تاکید بر اقدام برای «قطع حمایتهای دولتی پنهان از تروریسم»، به کشورهای متهم به استفاده از گروهها و شبکههای جهادی، هشدار میدهد که ممکن است عملکردشان با اقدام عملی دولت ترامپ مواجه شود. با این حال از هیچ کشوری به صورت مشخص بهعنوان حامی تروریسم نام برده نشده است.
این در حالی است که شورای امنیت سازمان ملل متحد و نهادهای ناظر بر اوضاع افغانستان بارها در گزارشهایشان، تصریح کردهاند که این کشور پس از بازگشت طالبان به قدرت، به محل فعالیت و پناهگاه گروههای تروریستی بینالمللی از جمله القاعده تبدیل شده است. هرچند شاخه القاعده در افغانستان در سالهای اخیر فعالیت عملی و عملیاتی نداشته، در این گزارشها آمده است که القاعده زیر چتر امنیتی طالبان در حال احیای توان خود است.
