روابط مالزی و رژیم طالبان در افغانستان در حال نزدیک‌تر شدن است. انور ابراهیم، نخست‌وزیر مالزی، پنجشنبه ۶ فروردین (۲۶ مارس) در تماس تلفنی با ملا حسن آخند، نخست‌وزیر رژیم طالبان، گفت که مالزی از طریق سازمان همکاری اسلامی موضوع به رسمیت شناختن رژیم طالبان را بررسی می‌کند. او در حساب اکس خود نوشت که به رسمیت شناختن رژیم طالبان به «اصول عدالت، همگرایی، حمایت از حقوق زنان و اقلیت‌ها و همچنین دسترسی آنها به آموزش» بستگی دارد. این در حالی است که رژیم طالبان به نقض شدید حقوق بشر از جمله حقوق زنان متهم است.

در حالی نخست‌وزیر مالزی موضوع به‌ رسمیت شناختن رژیم طالبان را در اعلامیه رسمی خود منتشر کرده است که ارگ طالبان درمورد درخواست از مالزی برای به‌ رسمیت شناختن رژیم طالبان اشاره‌ای نکرده و در این باره سکوت کرده است. 

چنانچه کشوری از برقراری مناسبات با رژیم‌های فاقد مشروعیت ملی و بین‌المللی اجتناب کند، حتی از برقراری تماس تلفنی مستقیم با مقام‌های این رژیم نیز خودداری می‌کند و تعاملاتش را به شکل غیرمستقیم و از طریق کشور ثالث دنبال می‌کند. برای مثال، کشورهای اروپایی که تمایلی به تماس مستقیم با طالبان ندارند، امور و مطالباتشان را از طریق قطر پیش می‌برند. قطر یکی از کشورهای نزدیک به رژیم طالبان است. اما در مقابل، مالزی به‌ شکل مستقیم با طالبان در تماس و تعامل است، حتی پذیرای هیئت‌های طالبان بوده و هیئت‌هایی از روحانیون مالزی نیز به کابل سفر کرده و با مقام‌های ارشد طالبان دیدار کرده‌اند. 

با بررسی این موارد به نظر می‌آید که مالزی می‌کوشد روابط دیپلماتیک با رژیم طالبان را گسترش دهد و تماس تلفنی نخست‌وزیر مالزی با نخست‌وزیر رژیم طالبان این موضوع را تقویت می‌کند و نشان می‌دهد که این تماس‌ها در سطحی فراتر از ارتباطات عادی است. 

انور ابراهیم، نخست‌وزیر مالزی، در حساب اکس خود مدعی شد که در تماس تلفنی با ملا حسن آخند درمورد تحولات جاری در جنوب آسیا و اطراف آن، به‌ویژه تنش میان افغانستان و پاکستان، گفتگو کرده است. او نوشت: «مالزی در حمایت از تمام تلاش‌ها و اقدامات دیپلماتیک، از جمله تلاش‌هایی که توسط کشورهای دوست مانند عربستان سعودی، قطر و ترکیه آغاز شده است، ثابت‌قدم است.» 

در اطلاعیه ارگ رژیم طالبان آمده است که ملا حسن آخند با محمد انور ابراهیم درمورد تحولات منطقه‌ای، به‌‌ویژه تنش میان پاکستان و افغانستان، گفتگو کرده است. 

در این اطلاعیه آمده است: «نخست‌وزیر مالزی نیز نگرانی‌ خود درمورد وضعیت منطقه را ابراز داشت و ابراز امیدواری کرد که توقف موقت خشونت‌ها میان افغانستان و پاکستان ادامه یابد و مشکلات موجود از طریق مذاکرات صادقانه و تفاهم حل شود. وی افزود که مالزی تلاش می‌کند تا با هر دو طرف در تفاهم باشد و در این زمینه نقش مثبت ایفا کند.» 

در این اطلاعیه، نخست‌وزیر طالبان بر تلاش نخست‌وزیر مالزی برای تداوم روابط با افغانستان تاکید کرده است و به اهمیت این روابط برای تعاملات آینده نیز اشاره شده است. 

حدود دو سال پیش، هیئتی رسمی از مالزی به کابل سفر کرد و با سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله (کشور) طالبان، و ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان، دیدار کرد. در اطلاعیه وزارت داخله طالبان آمده بود که مالزی با رژیم طالبان در بخش امنیت سایبری و جرایم دیجیتال همکاری می‌کند. طالبان نیز از مالزی خواسته بودند که در بخش آموزش پلیس و در بخش‌های دیگر آنان را یاری کند و این همکاری‌ها به حوزه‌های مختلف گسترش یابد. 

مالزی سفارت افغانستان در این کشور را به طالبان واگذار کرده است و این اقدام یکی از نشانه‌های عملی تعامل این کشور با رژیم طالبان به شمار می‌رود. 

سال گذشته داتوک احمد اعظم، نماینده ویژه مالزی برای افغانستان، در راس یک هیئت دولتی به کابل سفر کرد و با امیرخان متقی، وزیر خارجه رژیم طالبان، دیدار کرد. در این دیدار، رژیم طالبان و مالزی بر گسترش روابط دوجانبه و همکاری‌های بیشتر در حوزه‌های مختلف تاکید کرده بودند. 

بیش از یک سال پیش نیز هیئتی از وزارت معارف طالبان به ریاست شهاب‌الدین ثاقب، رئیس دفتر وزیر معارف طالبان، به مالزی رفت و با مقام‌های وزارت معارف مالزی در کوالالامپور دیدار کرد. در دوران حاکمیت مجدد طالبان بر افغانستان، چندین هیئت از این رژیم به مالزی سفر کرده‌اند و این سفرها نشان‌دهنده تلاش طالبان برای توسعه روابط با این کشور است. 

با توجه به مجموعه این تحولات، می‌توان گفت که مالزی در حال حرکت به‌ سوی گسترش روابطش با طالبان است، هرچند هنوز موضوع به‌ رسمیت شناختن این رژیم را به برخی معیارها مشروط کرده است. در این میان، مالزی به‌ عنوان کشوری با اقتصاد نسبتا قوی و جایگاه قابل توجه در جهان اسلام، برای طالبان اهمیت دارد. به‌ نظر می‌رسد طالبان نیز در تلاش‌اند از ظرفیت‌های اقتصادی و سیاسی مالزی بهره ببرند، به‌‌ویژه با توجه به اینکه شمار مسلمانان مالزی بسیار است و این کشور می‌تواند از نظر مشروعیت منطقه‌ای و تعاملات اقتصادی، برای طالبان یک شریک جدی تلقی شود. 

با این حال، باید در نظر داشت که «تطبیق (اجرای) شریعت اسلامی» از سوی رژیم طالبان با اعمال محدودیت‌های گسترده بر زنان و دختران، از جمله محروم کردن آنان از حق آموزش و کار، همراه بوده است. این نوع قرائت سختگیرانه و تندروانه از اسلام، در حال حاضر در هیچ‌ یک از کشورهای مسلمان اجرا نمی‌شود و همین موضوع یکی از موانع اصلی در مسیر مشروعیت‌ یافتن بین‌المللی این رژیم به‌ شمار می‌رود. 

در چنین شرایطی که شماری از مردم افغانستان از ترس طالبان، نگرانی از حملات «تلافی‌جویانه»، فقر و بیکاری، در تلاش‌اند کشور را ترک کنند و شماری نیز پیش از این افغانستان را ترک کرده‌اند، تماس مستقیم در سطح عالی میان مالزی و طالبان قابل توجه است. گفتگوی تلفنی نخست‌وزیر مالزی و نخست‌وزیر طالبان، که در آن موضوع به‌ رسمیت شناختن طالبان نیز مطرح شده است، نشان می‌دهد که مالزی به‌رغم این شرایط، در حال تعامل و تماس مستقیم با این رژیم است. تاکنون تنها روسیه رژیم طالبان را به‌ رسمیت شناخته است.