امروز خاورمیانه روند شتاب‌گرفته تحولات و سرنوشت مذاکرات جاری میان رژيم جمهوری اسلامی و دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، را با نگرانی شدید و چشم‌انتظاری دنبال می‌کند. این مذاکرات در شرایطی جریان دارد که ترامپ در پی دستیابی به یک پیروزی راهبردی با ابعاد بین‌المللی است که هدف آن تثبیت جایگاه ایالات متحده به‌عنوان قدرت اول و بلامنازع جهان است. چنین پیروزی‌ می‌تواند یا از مسیر دیپلماسی و سر میز مذاکره حاصل شود، یا از طریق تشدید حساب‌شده فشار و اقدام نظامی با هزینه‌ای کمتر، بی‌آنکه اشتباه‌های پرهزینه‌ آمریکا در افغانستان و عراق بار دیگر تکرار شود.

در این میان، بازیگران و طرف‌های متعددی که تغییر رویکرد رژیم جمهوری اسلامی و هم‌راستا کردن آن با الزامات بین‌المللی را برای تحقق ثبات و صلح در خاورمیانه ناممکن می‌دانند، دولت ترامپ را به سمت جنگ سوق می‌دهند.

در مقابل، برخی دیگر معتقدند که اعتراضات سراسری اخیر در ایران که در اصل به دلیل مشکلات اقتصادی آغاز شد، فرصتی واقعی برای تغییر رژیم و بازتعریف اولویت‌های مردم فراهم کرده است. 

در بحبوحه این بحران، رهبران حماس وضعيت پرتنش منطقه را با دقت زیر نظر دارند. به‌ویژه پس از آنکه آمریکا پیامی هشدارآمیز به شبه‌نظامیان وابسته به محور رژيم جمهوری اسلامی در عراق، لبنان و یمن و همچنین برخی گروه‌های فلسطینی ارسال و تاکید کرد که هرگونه اقدام در حمایت از رژیم ایران می‌تواند موجب هدف قرار گرفتن گروه‌های یادشده در عملیات نظامی شود.

این هشدار در حالی صادر می‌شود که شاخص‌های تنش و احتمال تشدید برخورد نظامی میان تهران و واشنگتن همچنان رو به افزایش است.

تردیدی نیست که ضعف یا فروپاشی رژيم جمهوری اسلامی می‌تواند بر آینده حماس و انتخاب رهبر جدید این گروه تاثیر مستقیم داشته باشد. به‌ویژه اینکه رقابت میان دو جریان اصلی روبه‌افزایش است: جریان خلیل‌الحیه وفادار به رژیم جمهوری اسلامی که امیدوار است با رسیدن به توافق دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن، جمهوری اسلامی بتواند به سوی ثبات گام بردارد و در نتیجه، این جریان هم در سایه حمایت رژیم ایران، موفق شود اکثریت کرسی‌های دفتر سیاسی حماس را کسب و مسیر پیروزی خود را هموار کند. در حالی‌ که جریان خالد مشعل با گرایش «اخوانی‌ــ‌ترکی» به دنبال آن است تا نفوذ سپاه پاسداران را بر ساختار تصمیم‌گیری حماس کاهش دهد.

هر دو جریان بی‌ آنکه به ملاحظات امنیتی یا سازمانی توجه کنند، بر بهره‌برداری از شرایط منطقه‌ای مساعد برای کنار زدن یکدیگر متمرکز شده‌اند. ملاحظات امنیتی یا سازمانی هم که به آن‌ها اشاره می‌کنند، در واقع، بیشتر بهانه‌ای برای پنهان کردن رقابت واقعی برای سر قدرت‌اند.

انتخابات درون‌حزبی دو سال پیش حماس به دلیل آنچه آن زمان «تشتت و آشفتگی سازمانی» اعلام شد و پیامدهای آن یک رشته ترور در ساختار گروه بود، به تاخیر افتاد. امروز همان دلایل به گونه‌ای بازتولید می‌شوند تا مسیر فشار فزاینده جمهوری اسلامی برای به تاخیر انداختن انتخابات ریاست دفتر سیاسی حماس پنهان بماند.

هدف اصلی جمهوری اسلامی از حفظ وضعیت کنونی، اطمینان از باقی ماندن حماس در چارچوب گروه‌ها و سازمان‌های مسلح تحت نفوذ سپاه پاسداران در منطقه است.

برگرفته از ایلاف