برای نخستین بار هیئتی از وزارت دفاع رژیم طالبان برای گفتگو با مقام‌های روسیه به مسکو سفر کرده است. این سفر در حالی انجام می‌شود که روسیه نخستین کشوری است که رژیم طالبان را به رسمیت شناخته و در همین چارچوب، وزارت دفاع روسیه از هیئت وزارت دفاع طالبان به رهبری محمد قاسم فرید، معاون «استراتژی و پالیسی» (راهبرد و سیاست‌گذاری) این وزارت، استقبال کرده است. با این حال، در عکس‌های منتشرشده از این دیدار، پرچم موسوم به «امارت اسلامی طالبان» دیده نمی‌شود. 

در اطلاعیه وزارت دفاع طالبان آمده است که این هیئت با واسیلی اوسماکوف، معاون وزارت دفاع روسیه، دیدار کرده‌اند: «در این دیدار، دو طرف پیرامون شماری از موضوعات مهم، ازجمله امنیت منطقه‌ای، همکاری‌های متقابل و راه‌های جلوگیری از چالش‌های امنیتی بحث و تبادل نظر کردند.» وزارت دفاع طالبان همچنین مدعی است که مسکو و رژیم طالبان بر دوام و گسترش روابط تاکید کرده‌اند، هرچند جزئیات این همکاری‌ها منتشر نشده است. 

سفر هیئت بلندپایه رژیم طالبان به روسیه در حالی صورت می‌گیرد که دو هفته پیش از آن، ولادیمیر پوتین، رئیس‌‌جمهوری روسیه، طی مراسمی رسمی، استوارنامه گل حسن، سفیر رژیم طالبان در مسکو را پذیرفت. 

هرچند روسیه رژیم طالبان را به رسمیت شناخته، اما حضور گروه‌های تروریستی و ستیزه‌جو در زیر حاکمیت طالبان در افغانستان، منافع روسیه و متحدانش در آسیای مرکزی را به‌ طور جدی تهدید می‌کند. 

شاخه خراسان گروه دولت اسلامی (داعش) یکی از مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی برای کشورهای آسیای میانه و روسیه به شمار می‌رود. این گروه پیشینه حملات در خاک روسیه را نیز دارد. هرچند رژیم طالبان مدعی است که با داعش مبارزه می‌کند، اما این گروه همچنان در افغانستان فعال است و مسئولیت حملات مرگبار را برعهده می‌گیرد. تازه‌ترین حمله داعش به تاریخ ۲۹ دی (۱۹ ژانویه) در منطقه «شهر نو» کابل رخ داد؛ حمله‌ای که یک رستوران چینی را هدف قرار داد و مهاجم با منفجر کردن جلیقه انتحاری خود، تلفات سنگینی برجای گذاشت. بر اساس اعلام طالبان، در این حمله یک شهروند چینی و شش شهروند افغانستان جان باخته‌اند. 

منتقدان می‌گویند اگر رژیم طالبان از توان و امکانات لازم برای مهار داعش برخوردار بود، می‌بایست مانع وقوع چنین حملاتی در قلب کابل می‌شد. به باور آنان، تداوم حملات داعش نشان‌دهنده شکاف میان ادعاهای طالبان و واقعیت‌های امنیتی در افغانستان است. 

در همین حال، شماری از ناظران معتقدند که رژیم طالبان با «بازی با کارت داعش» می‌کوشد خود را نیرویی برای مهار تهدیدهای امنیتی منطقه‌ای معرفی کند و به روسیه و دیگر کشورهای منطقه این پیام را بدهد که تنها گزینه موجود برای جلوگیری از گسترش تهدید داعش، تعامل و همکاری با طالبان است. با این حال، به باور این ناظران، فاصله میان ادعاهای طالبان و عملکرد آنان چشمگیر است.

از سوی دیگر، روسیه به دلیل رقابت راهبردی با ایالات متحده آمریکا و غرب، علاقه‌مند است تعامل با رژیم طالبان را گسترش دهد، و پایان ماموریت نظامی آمریکا و ناتو در افغانستان را «دستاوردی» در سیاست خارجی خود تلقی می‌کند. روابط طالبان با مسکو در دوران نظام جمهوری نیز برقرار بود؛ دورانی که مقام‌های حکومت پیشین افغانستان و برخی فرماندهان ناتو بارها مدعی شدند روسیه به‌ شکل پنهانی از طالبان حمایت می‌کند و حتی به این گروه سلاح می‌رساند. 

همین سابقه باعث شده است که رژیم طالبان حساب ویژه‌ای روی روسیه باز کند و به‌‌ویژه درصدد جلب حمایت اقتصادی و نظامی مسکو باشد. با این حال، تا کنون هیچ نشانه روشنی مبنی بر تمایل روسیه به همکاری نظامی مستقیم با رژیم طالبان مشاهده نشده است. 

رژیم طالبان به دریافت تسلیحات و تجهیزات نظامی تمایل دارد. در شرایطی که تامین قطعات یدکی و مهمات تسلیحات باقی‌مانده از کشورهای غربی عملا ناممکن است، طالبان امیدوارند روسیه به‌مثابه جایگزینی حمایت نظامی از آنان را آغاز کند. 

به دلیل تهاجم ارتش سرخ شوروی به افغانستان در دهه ۱۹۸۰ میلادی، سلاح‌های سبک روسی، به‌ویژه کلاشینکف، در افغانستان رواج گسترده‌ای یافت. طالبان نیز به این سلاح‌ها علاقه‌مندند، چراکه در دوران جنگ با حکومت پیشین افغانستان، اغلب از سلاح‌های مختلف روسی استفاده می‌کردند. 

اکنون نیز با توجه به اینکه بخشی از تسلیحات باقی‌مانده از حضور نظامی آمریکا در افغانستان ناپدید، قاچاق یا از چرخه استفاده خارج شده و طالبان توانایی تعمیر و تهیه قطعات یدکی آنها را ندارند، این گروه به‌ دنبال گزینه‌های جایگزین، ازجمله تسلیحات روسی، هستند. 

با این حال، اتهام‌های گسترده در حوزه نقض حقوق بشر، به‌ویژه نقض سازمان‌یافته حقوق زنان، باعث شده که حتی کشورهایی که با طالبان تعامل کرده‌اند، در همکاری‌های حساس، به‌‌خصوص همکاری نظامی، با احتیاط عمل کنند. 

افزون بر این، کارنامه طالبان در دوران جنگ با حکومت پیشین افغانستان و متحدان غربی آن، شامل استفاده گسترده از حملات مسلحانه، انفجاری، انتحاری و گروگان‌گیری علیه اهداف نظامی و غیرنظامی بوده است. ارتباط طالبان با گروه‌هایی مانند شبکه القاعده، تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و دیگر گروه‌های افراطی، از عوامل اصلی بی‌اعتمادی کشورها به درخواست طالبان برای همکاری نظامی به شمار می‌رود. 

در همین چارچوب، رژیم طالبان پیش‌تر از قطر نیز درخواست همکاری نظامی کرده بود، اما این درخواست به‌رغم روابط نزدیک دو طرف پذیرفته نشد. سه سال و نیم پیش، ملا یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، اعلام کرد که در دیدار با مقام‌های دولت قطر، از آنان خواسته است برای پرداخت حقوق ماهانه نیروهای طالبان، تهیه لباس نظامی، ساخت تاسیسات نظامی و تامین امنیت مرزهای افغانستان به این گروه کمک مالی کنند؛ درخواستی که به نتیجه نرسید و نشان داد حتی نزدیک‌ترین شرکای سیاسی طالبان نیز حاضر نیستند با آنان همکاری نظامی کنند. 

در مجموع، هرچند روسیه با به رسمیت شناختن رژیم طالبان گامی فراتر از دیگر بازیگران بین‌المللی برداشته، اما تداوم تهدید داعش، سابقه روابط طالبان با شبکه‌های تروریستی و کارنامه سنگین نقض حقوق بشر، همکاری نظامی مسکو با طالبان را به گزینه‌ای پرهزینه و پرمخاطره بدل کرده است. این موارد نشان می‌دهد فاصله میان انتظارات طالبان از روسیه و ملاحظات امنیتی و سیاسی کرملین، همچنان عمیق و حل‌نشده باقی مانده است.