در ادامه فشارهای مذهبی طالبان بر پیروان مذهب اسماعیلی در افغانستان، ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، دستور داد مراکز مذهبی اسماعیلیان که با نام «جماعتخانه» شناخته میشوند، به مسجد اهل سنت تبدیل شوند.
بر اساس یک سند نوشتاری که ایندیپندنت فارسی به آن دست یافته است، هشت تن از مسئولان محلی طالبان در بدخشان پای نامهای را امضا کردهاند که بر اساس آن، جماعتخانهها باید به مسجد تبدیل شوند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در این نامه تاریخ آن ۱۰ دیماه است و در نشستی در شهرستان زیباک استان بدخشان در شمالشرق افغانستان نوشته شده، با استناد به نامه شماره ۱۳۰/۱۰۵ ملا هبتالله آخندزاده آمده است که جماعتخانههای پیروان مذهب اسماعیلیه در شهرستان زیباک که در «دوران مجاهدین سابق (مجاهدینی که در دهه ۱۹۸۰ علیه تجاوز نظامی شوروی جنگیدند)» مسجد بودند و بعدا به جماعتخانه تبدیل شدند، دوباره به مسجد تبدیل شوند.
در این نامه درباره نام و تعداد این جماعتخانهها توضیحی نیامده است، اما یک منبع مطلع در زیباک به ایندیپندنت فارسی گفت که بیشتر جماعتخانههای اسماعیلیان در بدخشان از ۵۰ سال پیش ساخته شدهاند و شماری دیگر نیز در سه دهه گذشته تاسیس شدند و در دهههای اخیر هیچ مسجدی به جماعتخانه تبدیل نشده است.
به گفته این منبع، از زمان بازگشت طالبان به قدرت فشار و تهدید علیه اسماعیلیان روبهافزایش است و در این میان، ملا جمعهخان فاتح، از فرماندهان ارشد طالبان در منطقه درواز بدخشان، در سرکوب اسماعیلیان و تلاش برای تغییر عقیده آنان نقش عمدهای دارد.
این منبع همچنین تصریح کرد که دادخواهی و اعتراض اسماعیلیان در رسانهها و نیز تلاش متنفذان این جامعه برای جلب توجه رهبران طالبان و توقف کارزار آزار و اذیت ماموران امر به معروف و نهی از منکر و فرماندهان این گروه هم به تشدید این روند منجر شده است.
«مذهب خود را تغییر دهید و پاداش بگیرید»
پیش از تصمیم مقامهای محلی طالبان در شهرستان زیباک درباره تبدیل جماعتخانههای اسماعیلیان به مسجد، شورای علمای طالبان در بدخشان ۱۷ آبان در نشستی، بر اساس دستور ملا هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، تصمیم گرفت در قالب کارزاری هدفمند، روند تغییر مذهب اسماعیلیان را گسترش دهد.
بر اساس صورتجلسهای که به رسانهها درز کرد، شورای علمای طالبان به پیروی از فرمان ملا هبتالله آخندزاده، تصمیم گرفته است به پیروان مذهب اسماعیلی که به مذهب حنفی روی میآورند، امتیازاتی اعطا کند.
بر اساس این تصمیم که رئیس شورای علما، نماینده دفتر تعقیب احکام و فرمانهای ملا هبتالله آخندزاده، نماینده دادگاه، نماینده اداره امر به معروف و نهی از منکر، نماینده اداره معارف و نماینده وزارت ارشاد، حج و اوقاف طالبان پای آن امضا کردهاند، افرادی که تغییر مذهب دهند، کمک مالی دریافت میکنند و فرزندانشان به مدارس جهادی طالبان جذب میشوند.
در این نامه همچنین تاکید شده است که «برای تنویر اذهان» اسماعیلیان، باید مبلغان با امتیازات مالی در مناطق اسماعیلینشین منصوب شوند تا آنان را به گرویدن به مذهب حنفی تشویق کنند.
«طالبان ما را مسلمان نمیدانند»
یکی از اعضای جامعه اسماعیلیان در بدخشان افغانستان، در واکنش به این اقدامهای طالبان، به ایندیپندنت فارسی گفت که زندگی برای اسماعیلیان در این کشور از هر زمان دیگری دشوارتر شده است. او افزود که ماموران امر به معروف و نهی از منکر و فرماندهان طالبان بهصورت آشکار و علنی از اعضای جامعه اسماعیلی دعوت میکنند که تغییر عقیده دهند و مسلمان شوند، زیرا بر اساس ایدئولوژی طالبان، اسماعیلیان مسلمان نیستند و باید از نو «شهادتین» بخوانند تا بهعنوان مسلمان پذیرفته شوند.
بر اساس آمار منابع مطلع در بدخشان، تاکنون نزدیک به ۵۰ تن از اعضای این جامعه و نیز ۵۰ تن از شیعیان دوازدهامامی تحت فشارها و تهدیدهای طالبان، بهظاهر تغییر عقیده دادهاند. مولوی جمعهخان فاتح دستکم ۱۵ تن از کودکان پسر خانوادههایی را که گفتهاند تغییر عقیده داده و به مذهب حنفی گرویدهاند، به مدرسه جهادی «الفتح» در شهرستان شکی جذب کرده است.
جمعهخان فاتح علاوه بر سهم داشتن در بیشتر کسبوکارها در منطقه وسیع درواز بدخشان، بر معادن طلا در این منطقه نیز کنترل دارد و مدعی است که درآمد حاصل از این معادن را در زمینه ساخت مساجد، مدارس جهادی و ترمیم جادهها هزینه میکند. او پیوسته در نشستهای مردمی سخنرانی میکند و در شبکههای اجتماعی ویدیوها و عکسهایی از پروژههای مختلف، از جمله تاسیس و راهاندازی مدارس و مساجد، منتشر میکند.
نزدیکان فاتح ویدیوهایی از دو شهروند چین را که در معادن طلا در بدخشان کار میکنند، منتشر کرده و مدعی شدهاند که آنان به دعوت جمعهخان فاتح، به دین اسلام گرویدهاند. فاتح در سخنرانی دراینباره گفت تا پیش از آنکه شهروندان چین به اسلام روی بیاورند، نمیتوانست با آنان دست بدهد و اگر چنین میکرد، پس از آن دست خود را با صابون میشست. او تصریح کرد که دست دادن با غیرمسلمانان جایز نیست.
اعضای جامعه اسماعیلیه که بیشتر آنان در شمالشرق و پایتخت افغانستان زندگی میکنند، علاوه بر مواجهه با رفتارهای تبعیضآمیز به دلیل عقیده مذهبی خود، هدف حملات هدفمند نیز قرار میگیرند. شامگاه پنجشنبه، دوم بهمن، سلامتشاه حسین و شاهنظر، دو شهروند اسماعیلی در مرکز بدخشان، هدف تیراندازی مهاجمان مسلح قرار گرفتند و بهشدت زخمی شدند. دلیل این حمله و هویت مهاجمان تاکنون مشخص نشده است.
پیش از این، سید قیامالدین هوشمند و شاهمیر یمگانی، دو برادر از پیروان مذهب اسماعیلی، در فاصله یک سال در ننگرهار کشته شدند. پس از آن، فضلاحمد پائیز، از مسئولان بنیاد آقاخان در بدخشان، تیرماه امسال در حمله اعضای طالبان به خانهاش در شهرستان زیباک کشته شد. دهها مورد قتل دیگر از اسماعیلیان افغانستان نیز از زمان بازگشت طالبان به قدرت، گزارش شده است، اما از آنجا که طالبان اسماعیلیان را «خارج از دایره اسلام» میدانند، هیچیک از این قتلها پیگیری نشدند و عاملان آنها هم مشخص نشد.
بر اساس اصولنامه جزائی محاکم طالبان که ملا هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، بهتازگی ابلاغ کرده است، پیروان مذهب حنفی مسلمان و پیروان دیگر مذاهب «بدعتگذار» شمرده میشوند. محمد خالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر طالبان، دوم بهمنماه در دیدار با نمایندگان جامعه اسماعیلی که برای دادخواهی به کابل سفر کرده بودند، با آنان درباره «امور دعوتی» گفتگو و تاکید کرد که «رسوم ناپسند» باید کنار گذاشته شود و «در امور اصلاح جامعه» تلاش بیشتری صورت گیرد.
مقامهای طالبان عقاید مذهبی اسماعیلیان را بخشی از «رسوم ناپسند» میدانند و در سخنرانیهای خود بر «اصلاح» این امور تاکید میکنند. در اطلاعیه وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان نیز بهوضوح به این موارد اشاره شده است.
