هفته پرمشغله ترامپ؛ رئیس‌جمهوری آمریکا درباره ایران، گرینلند و غزه چه می‌گوید؟

ایالات متحده در حال برنامه‌ریزی مراسم امضای «منشور هیئت صلح» در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد است

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، روزهای پرمشغله‌ای پیش‌ رو دارد و از کشور خود، آمریکا، گرفته تا ایران، غزه و گرینلند در حال اخذ تصمیم‌‌هایی سرنوشت‌ساز است. او همچنین قرار است برای حضور در مجمع جهانی اقتصاد، به داووس سفر کند.

ترامپ که بارها حمایتش را از معترضان ایرانی که علیه استبداد حاکم قیام کرده‌اند، ابراز کرده و به جمهوری اسلامی هشدار داده که خشونت و سرکوب مرگبار را کنار بگذارد، در روزهای گذشته علی خامنه‌ای را جدی‌تری تهدید کرد و گفت وقت آن رسیده است که رهبر ایران عوض شود.

در تازه‌ترین واکنش رئیس‌جمهوری آمریکا به آنچه در ایران اتفاق می‌افتد، او روز سه‌شنبه ۳۰ دی‌ماه، تصویری از گفتگوی خصوصی‌اش با امانوئل مکرون را در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد که در آن، رئیس‌جمهوری فرانسه از آمادگی پاریس برای انجام دادن «کاری بزرگ درباره ایران» با واشنگتن، خبر می‌دهد.

در پیام خصوصی مکرون به ترامپ آمده است: «دوست عزیزم ما درباره سوریه دقیقا هم‌نظریم. می‌توانیم کارهای بزرگی درباره ایران انجام دهیم. من نمی‌فهمم شما درباره گرینلند چه‌کاری انجام می‌دهید. بیاید سعی کنیم کارهای بزرگی انجام دهیم. من می‌توانم بعد از نشست داووس، پنجشنبه یک اجلاس گروه ۷ در پاریس ترتیب دهم. می‌توانم نمایندگان اوکراین، روسیه، دانمارک و سوریه را هم در حاشیه آن دعوت کنم. بیایید پنجشنبه شب در پاریس، قبل از اینکه به خانه برگردید، با هم شام بخوریم.»

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

ترامپ این پیام را تنها دقایقی پس از تهدید به اعمال تعرفه ۲۰۰ درصدی بر واردات شراب و شامپاین فرانسه، در صورت امتناع مکرون از حضور در شورای صلح غزه، منتشر کرد.

رئيس‌جمهوری آمریکا صبح سه‌شنبه پیش از عزیمت به سوییس برای شرکت در نشست داووس، در پاسخ به خبرنگاران درباره امتناع امانوئل مکرون از حضور در شورای صلح غزه گفت: «هیچکس مکرون را نمی‌خواهد، چون به‌زودی دیگر رئیس‌جمهوری فرانسه نخواهد بود. بنابراین اشکالی ندارد. یک تعرفه ۲۰۰ درصدی برای شراب‌ و شامپاین‌های او [فرانسه] وضع می‌کنم و او به ما می‌پیوندد.»

این اظهارات در زمانی مطرح می‌شود که روابط کشورهای اروپایی با ایالات متحده بر سر اصرار ترامپ بر تصاحب گرینلند، پرتنش شده است.

به‌رغم مخالفت کشورهای اروپایی با آمریکا برای تصاحب گرینلند و همچنین برگزاری چندین تجمع اعتراضی در گرینلند و دانمارک، رئیس‌جمهوری آمریکا روز سه‌شنبه با انتشار چند پیام پیاپی در تروث سوشال، بار دیگر بر اراده خود برای تصاحب گرینلند تاکید کرد.

او ابتدا تصویری از جلسه‌اش با سران اتحادیه اروپا درباره اوکراین در کاخ سفید را با دستکاری در نقشه منتشر کرد که درآن نقشه آمریکای بزرگ به ضمیمه گرینلند، کانادا و ونزوئلا دیده می‌شود. سپس دقایقی بعد، با انتشار یک تصویر دیگر از خود، جی‌دی ونس، معاونش و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گرینلند را بخشی از قلمرو شرقی ایالات متحده توصیف کرد.

موضوع دیگری که ترامپ پیش از عزیمت به داووس در گفتگو با خبرنگاران به آن اشاره کرد، «هیئت صلح غزه» بود. او در تازه‌ترین اظهاراتش تایید کرد که از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، برای پیوستن به هیئت صلح غزه دعوت کرده است.

کاخ کرملین یک روز پیش، از دریافت دعوتنامه‌ ترامپ برای ولادیمیر پوتین با هدف پیوستن به «هیئت صلح» غزه خبر داده و اعلام کرده بود که مسکو مشغول بررسی این دعوت است.

در همین حال، گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد ایالات متحده در حال برنامه‌ریزی برای برگزاری مراسم امضای منشور هیئت صلح در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد است؛ اقدامی که در چارچوب تلاش واشنگتن برای کلید زدن مرحله دوم طرح صلح ترامپ برای غزه انجام می‌شود و هم‌زمان هدف آن، تثبیت این نهاد بین‌المللی نظارتی و نوپا به‌عنوان مرجع حل‌وفصل مناقشات در سراسر جهان است.

تایمز اسرائیل در گزارشی درباره این مراسم نوشت که طبق نسخه‌ای از دعوتنامه، قرار است مراسم امضای این منشور ساعت ۱۰:۳۰ صبح، در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووسِ سوییس برگزار شود. با این حال در بحبوحه افزایش نارضایتی‌ها از تلاش آشکار واشنگتن برای استفاده از «هیئت صلح» به‌ منظور کنار زدن سازمان ملل متحد، هنوز مشخص نیست چه تعداد از رهبران جهان در این مراسم شرکت خواهند کرد.

این هیئتِ متشکل از رهبران جهان به ریاست ترامپ ابتدا به‌عنوان نهادی معرفی شد که صرفا مسئول نظارت بر مدیریت پساجنگ در غزه خواهد بود و شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز در ماه نوامبر برای این منظور، به آن ماموریتی دوساله محول کرد، اما اساسنامه این هیئت که اوایل هفته جاری به دست تایمز اسرائیل رسید، هیچ اشاره‌ای به غزه ندارد و به نظر می‌رسد به‌وضوح به سازمان ملل کنایه‌ می‌زند، چرا که در آن آمده است این نهاد جدید باید «جسارت فاصله گرفتن از رویکردها و نهادهایی را که بارها ناکام بوده‌اند، داشته باشد».

گزارش شده که این سند به دعوت‌نامه‌هایی که روز جمعه به ده‌ها رهبر جهان برای پیوستن به هیئت، ارسال شد، پیوست شده بود. از آن زمان، رهبران آلبانی، استرالیا، بلاروس، کانادا، قبرس، مصر، آلمان، یونان، هند، اسرائیل، اردن، پاکستان، پاراگوئه، لهستان، روسیه، سنگاپور، تایلند، ترکیه و ازبکستان دریافت دعوت‌نامه را تایید کرده‌اند، اما فقط آرژانتین، مجارستان، مراکش و ویتنام تصمیم خود را برای پذیرش این پیشنهاد اعلام کردند.

قرار است اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، هم در مجمع داووس شرکت کند، اما بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور، در داووس حاضر نخواهد بود. نتانیاهو روز دوشنبه دریافت دعوتنامه برای پیوستن به هیئت صلح را تایید کرد، اما از تصمیم واشنگتن برای قرار دادن نمایندگان ارشد ترکیه و قطر در بازوی عملیاتی هیئت صلح برای غزه که «هیئت اجرایی غزه» نامیده می‌شود، انتقاد کرد. بنابراین مشخص نیست آیا او می‌خواهد با پیوستن به هیئت صلح، به این ترکیب مشروعیت ببخشد یا خیر.

کانال ۱۲ اسرائیل هم گزارش داد که نتانیاهو روز دوشنبه با مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، تماس گرفت تا نارضایتی‌اش را از ترکیب هیئت اجرایی غزه ابراز کند. در گزارش این کانال اشاره شده که نتانیاهو در گفتگو با روبیو، بر مخالفت اسرائیل با عضویت قطر و ترکیه تاکید کرده و گفته که اسرائیل از بیانیه ایالات متحده در مورد اعلام ترکیب «هیئت اجرایی غزه» شگفت‌زده شده است.

با این حال منابع آگاه به این شبکه گفتند که نتانیاهو می‌داند اکنون که کاخ سفید آن را اعلام کرده است، هیچ راهی برای بازگرداندن آن وجود ندارد.

در همین حال، چند متحد کلیدی واشنگتن هم به این بند اساسنامه هیئت صلح که بر اساس آن، اعضا برای دریافت یک کرسی دائمی در این هیئت‌ــ پس از دوره اولیه سه‌ساله‌ــ باید یک میلیارد دلار پرداخت کنند، واکنشی سرد نشان دادند.

روز دوشنبه، ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، در جریان بحثی با قانون‌گذاران فرانسوی گفت: «فرانسه در شرایط کنونی، نمی‌تواند چنین عضویتی را بپذیرد.» او خاطرنشان کرد که منشور هیئت صلح فراتر از بازسازی و اداره غزه پس از جنگ است که سازمان ملل متحد تایید کرده است.

او افزود که این بند «با تعهدات بین‌المللی فرانسه و به‌ویژه عضویت آن در سازمان ملل متحد که بدیهی است تحت هیچ شرایطی نمی‌توان آن را زیر سوال برد، ناسازگار است». فرانسه یکی از پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است که در کنار ایالات متحده، چین، روسیه و بریتانیا، حق وتو دارند.

طبق گزارش‌ها، کارول ناوروکی، رئیس‌جمهور لهستان، هم نگرانی خود را در مورد عضویت ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، در هیئت صلح غزه ابراز کرده و دونالد توسک، نخست‌وزیر لهستان، در توییتی نوشته است که پیوستن به هیئت صلح نیازمند تایید پارلمان است و «ما اجازه نمی‌دهیم کسی با ما بازی کند».

ترامپ که بارها از سازمان ملل متحد انتقاد کرده است، این ماه اعلام کرد که کشورش از ۶۶ سازمان و معاهده جهانی‌ــ که تقریبا نیمی از آن‌ها وابسته به سازمان ملل متحدند‌ــ خارج خواهد شد.

بیشتر از جهان