پنجمین دوره جشنواره دریای سرخ؛ گامی مهم در رشد سینمای عربستان سعودی و خاورمیانه

در جشنواره امسال، مجموعه متنوعی از ۱۱۱ فیلم به نمایش درمی‌آید، سرمایه‌گذاری‌های عربستان سعودی در صنعت فیلم ساخت استودیوهایی در نئوم و العلا، و استودیوهای جدید جکس و قدیه در نزدیکی ریاض را در پی داشته است

پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم دریای سرخ در ۴ دسامبر ۲۰۲۵ با فیلم «غول» به کارگردانی روان اتال، اثری درباره زندگی نسیم حمید، بوکسور بریتانیایی-یمنی، با بازی امیر المصری و پیرس برازنان آغاز می‌شود. 

به گزارش اسکرین دیلی، شیوانی پاندیا مالهوترا، مدیرعامل بنیاد فیلم دریای سرخ، این فیلم را نمادی از هدف جشنواره می‌داند: روایت‌هایی از منطقه که به شکلی بین‌المللی بیان می‌شوند. او که از سال ۲۰۲۱ در رشد این جشنواره نقش محوری داشته، پیش‌تر مدیر جشنواره‌ بین‌المللی فیلم دبی بوده است.

در جشنواره امسال، مجموعه متنوعی از ۱۱۱ فیلم به نمایش درمی‌آید. بخش مسابقه ۱۶ فیلم، هشت فیلم بین‌المللی و هشت فیلم از خاورمیانه، را شامل می‌شود. در میان آن‌ها، «هجرت» نماینده عربستان سعودی در اسکار و «تمام آنچه از تو باقی مانده است» قرار دارند. شان بیکر، کارگردان «آنورا»، ریاست هیئت داوران را بر عهده دارد. در بخش «نمایش‌ ویژه»، فیلم‌های نامزد اسکار مانند «صدای هند رجب» از کوثر بن‌ هنیه و «صراط» از الیور لکس حضور دارند.

در بخش «شگفتی بین‌المللی»، آثاری همچون «خیاط» با بازی آنجلینا جولی و «جادوگر کرملین» با بازی جود لاو و پل دانو حضور دارند. در بخش «شگفتی عربی»، فیلم‌هایی مانند «فلسطین ۳۶» و «شناسایی‌نشده» اکران می‌شود. بخش «منتخب جشنواره‌ها» نیز ۱۲ فیلم شاخص سال مانند «شیفت آخر»، نماینده سوییس در اسکار، و «مامور مخفی» اثر کلبر مندونسا برزیلی را شامل می‌شود.

جشنواره فیلم دریای سرخ در پنج سال گذشته نقش مهمی در رشد سینمای عربستان سعودی و منطقه داشته است. نخستین دوره آن در سال ۲۰۲۱ هم‌زمان بود با باز شدن تدریجی فضا در عربستان سعودی و حضور ستارگانی مانند اسپایک لی، ویل اسمیت، میشل یئو، امیلی بلانت، کریس همسورث، گوینت پالترو و نیکلاس کیج به بازتعریف تصویر سینمای عربستان سعودی کمک کرد.

سرمایه‌گذاری‌های عربستان سعودی در صنعت فیلم ساخت استودیوهایی در نئوم و العلا، و استودیوهای جدید جکس و قدیه در نزدیکی ریاض را در پی داشته است. این کشور همچنین برای تولیدات بین‌المللی ۴۰ درصد تخفیف مالیاتی ارائه می‌دهد و به آموزش فیلمسازان جوان می‌پردازد. اکنون ۶۸ سینما با ۶۲۱ سالن در ۲۰ شهر فعال‌اند و عربستان سعودی بزرگ‌ترین بازار گیشه منطقه محسوب می‌شود.

این جشنواره بخشی از «بنیاد فیلم دریای سرخ» است که در سراسر چرخه تولید فیلم‌ــ از آموزش تا تامین مالی و بازار‌ــ فعال است. برنامه‌های این بنیاد، مانند صندوق دریای سرخ و آزمایشگاه‌های دریای سرخ، از نسل جدید فیلمسازان عربستان سعودی و منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا حمایت کرده‌اند. این صندوق با بودجه سالانه ۱۵ میلیون دلار تاکنون بیش از ۲۸۰ فیلم از جهان عرب، آفریقا و آسیا را تامین مالی کرده است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

بازار جشنواره، «سوق دریای سرخ»، نیز میزبان ۴۰ پروژه در قالب بازار مشترک تولید است و نشست‌هایش با حضور مدیران نتفلیکس، دیزنی پلاس، ای‌جی‌سی و سی‌ان‌سی برگزار می‌شود. بیش از ۱۶۰ غرفه‌دار از ۴۵ کشور در این بازار شرکت می‌کنند.

فیصل بالطیور، مدیرعامل جدید بنیاد، بر گسترش مخاطب تمرکز دارد. جشنواره ۲۰۲۴ حدود ۳۰ هزار مخاطب داشت و هدف امسال رسیدن به ۴۰ هزار نفر است. او مشارکت مخاطبان، فعالیت‌های خانوادگی و برنامه «صداهای فردا» برای نمایش فیلم‌های کودکان و نوجوانان ۱۰ تا ۱۶ سال را از اولویت‌ها می‌داند. برنامه‌های شبکه‌سازی نیز گسترش یافته و جشنواره در تقویم جوایز سینمایی حضور پررنگ‌تری پیدا کرده است.

از دیگر تغییرات ساختاری، حضور فیونولا هالیگان به‌عنوان مدیر برنامه‌های بین‌المللی است. او همراه آنتوان خلیفه، مدیر برنامه‌های عربی، فهرست جشنواره را انتخاب می‌کنند و ارتباط با دانشگاه‌ها و گسترش مخاطب را در اولویت قرار داده است. این دومین دوره جشنواره در محل جدید در منطقه تاریخی البلد جده است، مکانی با معماری سنتی و پنجره‌ها و بالکن‌های چوبی.

پاندیا مالهوترا می‌گوید جشنواره طی پنج سال به‌سرعت رشد کرده و نتایج به‌دست‌آمده اعتماد فیلمسازان و حامیان را جلب کرده است. 

حضور چهره‌هایی مانند باز لورمن و اسپایک لی نیز به تقویت اعتبار جشنواره کمک کرده است

مالهوترا همچنین به همکاری جشنواره با رویدادهای منطقه‌ای مانند الجونه، قاهره، دوحه و مراکش اشاره می‌کند و می‌گوید رشد صنعت سینمای منطقه نیازمند مشارکت موسسات متعدد است.

بیشتر از فیلم