به گزارش وال استریت ژورنال، با پایان انتخابات میاندورهای، مشاوران دونالد ترامپ و متحدان خارجی آمریکا تلاشهای خود را برای تأثیرگذاری بر تصمیم رئیسجمهور درباره پایان دادن به جنگ ایران یا ازسرگیری آن شدت بخشیدهاند.
براساس این گزارش، رأیدهندگان در انتخابات بهروشنی مخالفت خود را با جنگ نشان دادند. پس از آن، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در شبکههای اجتماعی این پرسش را مطرح کرد که آیا جنگ ارزش هزینههایش را داشته است یا نه. مقامهای آمریکایی گفتند ونس پیش از انتشار آن مطلب به رئیسجمهور گفته بود که قصد دارد شکست جمهوریخواهان را به جنگ نسبت دهد.
به گفته مقامهای آمریکایی که با این روزنامه آمریکایی گفتگو کردهاند، گروه دیگری از مشاوران، از جمله پیت هگست، وزیر جنگ، و دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، در نشستهای اخیر درباره گزینههای نظامی از بازگشت به عملیات گسترده رزمی حمایت کردهاند. چند مشاور بیرونی با مواضع تندروانه نیز از روز انتخابات با ترامپ تماس گرفتهاند تا استدلال کنند میراث سیاسی او به وادار کردن جمهوری اسلامی به تسلیم برنامه هستهایاش بستگی دارد؛ اقدامی که به رئیسجمهور امکان میدهد بگوید فداکاری سیاسی ناشی از جنگ ارزش هزینههای آن را داشته است.
مقامهای آمریکایی میگویند اگر ترامپ به توصیه کسانی گوش دهد که خواهان «تمام کردن کار» هستند، پنتاگون آماده است دستورات او را بهسرعت اجرا کند. با این حال، به گفته این مقامها، زمانبندی ایدهآل برای ازسرگیری عملیات از اواخر همین ماه آغاز میشود؛ زمانی که تجهیزات بیشتری به خاورمیانه میرسند.
گروه رزمی ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت که دهها جنگنده را حمل میکند، از اقیانوس آرام به سوی منطقه در حرکت است. اما این ناو قرار است از روز جمعه چند روزی برای توقف در بندر سنگاپور بماند و انتظار نمیرود دستکم تا دو هفته دیگر به خاورمیانه برسد. یک مقام آمریکایی این موضوع را اعلام کرده است.
مقامها گفتند یک یگان اعزامی تفنگداران دریایی نیز قرار است اواخر همین ماه به ناوگان حدود ۲۰ فروندی کشتیهای دیگری که هماکنون در منطقه فعالیت میکنند، ملحق شود. آمریکا یک سامانه پدافند هوایی پاتریوت به اسرائیل منتقل کرده، نیروهای خود را از پایگاههایی که در معرض حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی ارزیابی میشوند خارج کرده و کشتیها، مهمات و نیروهای بیشتری به منطقه اعزام کرده است.
به گزارش وال استریت ژورنال، در همین حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، خواستار تشدید تحریمها و ادامه محاصره تجارت ایران شدهاند. مقامها میگویند استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، مانند ونس از ترامپ خواسته است همچنان از تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی با هدف پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز حمایت کند. مشاوران بیرونی دیگری نیز با ترامپ تماس گرفته و گفتهاند زمان پایان دادن به جنگ فرا رسیده است. به نوشته این روزنامه، در بین بحثهایی که برای توافق مطرح شده، موضوع کاهش دوره رایزنیهای مقدماتی از دو ماه به دو روز مطرح شده است.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، همچنان خواهان ازسرگیری حملات است. متحدان آمریکا در خلیج فارس اما با تردید بیشتری به این گزینه نگاه میکنند. مقامهای قطر روز جمعه گفتند در آخرین فرصت تلاش تازهای را برای جلوگیری از عملیات جدید آمریکا و کاهش اختلافات میان دو طرف درگیر آغاز کردهاند تا تنگه هرمز بازگشایی و محاصره آمریکا لغو شود.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، در مراسمی در آکسفورد انگلستان گفت: «میانجیهای ما همین حالا در تلاشاند تا از موج دیگری از تشدید تنشها در منطقه جلوگیری کنند.»
شیخ تمیم بن حمد آلثانی، امیر قطر، روز جمعه با ترامپ گفتوگو کرد و مقامهای کشورهای خلیج فارس گفتند نشانههایی وجود دارد که هر دو طرف به دنبال راهی برای خروج از این بحران هستند.
به گفته این مقامها، قرار است مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای آینده، احتمالاً از روز شنبه، برای گفتوگو درباره توافق احتمالی به دوحه بازگردند. نخستوزیر قطر نیز قرار است روز دوشنبه در کاخ سفید با ترامپ و جیدی ونس دیدار میکند.
افراد آگاه از این گفتوگوها پیشتر به وال استریت ژورنال گفتند وزیران خارجه کشورهای خلیج فارس در تلاشاند یا تماس تلفنی با ترامپ ترتیب دهند یا نشستی در سطح عالی در واشنگتن برگزار کنند تا او را به پذیرش توافق ترغیب کنند.
سه سناریوی احتمالی ترامپ برای جنگ ایران پس از انتخابات میاندورهای
بر اساس گفته این منابع، توافقی که درباره آن گفتوگو میشود، مدتزمان مذاکرات مقدماتی را از ۶۰ روز ــ مدت تعیینشده در تفاهمنامه ماه ژوئن ــ به دو روز کاهش میدهد تا مذاکرات هستهای تقریباً بلافاصله آغاز شود.
به نوشته وال استریت ژورنال، این رایزنیها نشان میدهد ترامپ در آستانه تصمیمی سرنوشتساز قرار گرفته است؛ تصمیمی که میتواند مسیر باقیمانده دوران ریاستجمهوری او را تعیین کند، اما این بار بدون پشتوانه یک تیم متحد یا فضای سیاسی مساعد.
ترامپ روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «حالا تصمیم خواهیم گرفت. ترجیح میدهم در صورت امکان، بقیه کشور را نابود نکنم، اما شاید مجبور شوم این کار را انجام دهم. بهزودی خواهید فهمید.»
شامگاه جمعه، پس از آنچه یک مقام آمریکایی حملاتی محدود توصیف کرد، گزارشهایی از وقوع انفجار در جزیره قشم در تنگه هرمز منتشر شد. آمریکا طی هفتههای اخیر چند حمله از این نوع انجام داده و همزمان تأکید کرده است که این حملات به معنای بازگشت به عملیات نظامی تمامعیار نیست.
مقامها به ترامپ گفتهاند که هیچیک از مسیرهای پیش رو بدون خطر نیست. جمهوری اسلامی تهدید کرده است در صورت حمله، دامنه اقدامات تلافیجویانه خود را به خارج از خاورمیانه گسترش خواهد داد. اما اگر ترامپ از قصد خود برای خروج از جنگ خبر دهد، تهران ممکن است در مذاکرات امتیازهای بیشتری بگیرد یا برای تصرف تنگه هرمز تلاش کند.
اختلافنظرها و توصیههای متناقض، تصمیمی را که از پیش برای ترامپ دشوار بود، پیچیدهتر کرده است. مقامها میگویند ترامپ از روز سهشنبه، همزمان با مشخص شدن نتایج انتخابات، میان نادیده گرفتن پیام رأیدهندگان و احساس تأثیرپذیری از آن در نوسان بوده است. او هنوز بهطور قطعی اعلام نکرده است چه تصمیمی خواهد گرفت و اغلب در یک جمله هم از تمایل به دیپلماسی و هم از احتمال حملات تازه سخن میگوید.
ترامپ این هفته در گفتوگو با خبرنگاران گفت برای هدف قرار دادن برنامه هستهای جمهوری اسلامی «چارهای» جز پذیرفتن هزینه سیاسی آن نداشته است. او افزود: «اگر قرار بود دوباره تصمیم بگیرم، باز هم همین کار را میکردم، چون در بلندمدت تنها راهحل همین است.»
یک مقام کاخ سفید گفت ترامپ برای تصمیمگیری عجلهای ندارد، زیرا اقتصاد ایران در حال از نفس افتادن است و جریان انتقال نفت از تنگه هرمز ادامه دارد. به گفته این مقام، ترامپ در نهایت بهترین تصمیم را برای آمریکا خواهد گرفت.
یک مقام پنتاگون گفت وظیفه این وزارتخانه، تدوین و اجرای گزینههای نظامی برای رئیسجمهور است.
هگست و کوپر طی هفتههای گذشته مقدمات عملیات گسترده رزمی را فراهم کردهاند. مقامهای آمریکایی میگویند آنها به ترامپ توصیه کردهاند که ازسرگیری حملات، این بار با هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی، تأسیسات هستهای و زرادخانههای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی، تنها راه وادار کردن تهران به تسلیم مواد هستهای خود است.
اما برخی کارشناسان میگویند مشخص نیست حملات بیشتر بتواند جمهوری اسلامی را به توافق وادار کند؛ بهویژه پس از آنکه حکومت هشت ماه جنگ را پشت سر گذاشته است.
همچنان پرسشهایی درباره مدت حضور هگست در حلقه مدیریتی پنتاگون و اتاق وضعیت کاخ سفید وجود دارد. روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داده است که مقامهای کاخ سفید و قانونگذاران جمهوریخواه انگشت اتهام را به سوی هگست نشانه رفتهاند و او را به این دلیل مقصر میدانند که ترامپ را متقاعد کرده بود جنگ ایران چند هفته به پایان خواهد رسید. ترامپ میگوید همچنان اعتماد کامل به هگست دارد و سخنگویان پنتاگون نیز میگویند وزیر جنگ انتظار دارد تا پایان دولت در سمت خود باقی بماند.
اگر ترامپ برای پایان دادن به جنگ به دنبال توافق صلح باشد، احتمالاً با طرفهای مذاکرهکننده جمهوری اسلامی روبهرو خواهد شد که تمایل کمتری به دادن امتیازهای مورد نظر او دارند.
وال استریت ژورنال مینویسد: با وجود آنکه رئیسجمهور از اعتمادبهنفس سخن میگوید، پیچیدگیهای هر یک از سه مسیر پیش رو و ادامه اختلافنظرها، هیچکدام مزیت روشنی برای ترامپ به همراه ندارند.

