با برگزاری انتخابات در برزیل در روز یکشنبه، تحلیلگران از نزدیک این روند را دنبال می‌کنند تا ببینند آیا پرجمعیت‌ترین کشور قاره آمریکا نیز به تازه‌ترین کشوری تبدیل خواهد شد که پس از کلمبیا، پرو، شیلی و دیگر کشورها، به اردوگاه محافظه‌کاران می‌پیوندد و با رای خود، رئیس‌جمهوری چپ‌گرا، لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، را از قدرت کنار می‌زند.
فلاویو بولسونارو، نامزد راست‌گرا، در دور نخست انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل پیروز شد و لولا ۸۰ ساله که به‌دلیل دست‌داشتن در یک رسوایی بزرگ رشوه‌خواری و پرداخت‌های غیرقانونی، مدتی را در زندان گذرانده است، شکست داد؛ اما نتوانست بیش از ۵۰ درصد آرای لازم برای پیروزی قطعی را به دست آورد و دور دوم انتخابات میان این دو نامزد روز ۲۵ اکتبر برگزار خواهد شد.
فلاویو بولسونارو پسر ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهوری سابق راست‌گرای برزیل، است.
رقابت در انتخابات نزدیک بود و لولا در جریان کارزار انتخاباتی اندکی پیشتاز بود. با شمارش ۹۹ درصد آرا، بولسونارو ۴۷.۰۳ درصد و لولا ۴۵.۱۶ درصد آرا را به دست آورده‌اند.
به گزارش سرویس جهانی بی‌بی‌سی، نتیجه بولسونارو فراتر از انتظارات بود.
حزب لیبرال بولسونارو (PL) نیز تاکنون بیشترین تعداد فرمانداران، سناتورها و نمایندگان فدرال را در انتخابات به دست آورده است و انتظار می‌رود این حزب بیشترین نفوذ را در کنگره داشته باشد.
اکنون اکثریت کشورهای آمریکای لاتین رئیس‌جمهوری‌های راست‌گرا و همسو با دولت ترامپ انتخاب کرده‌اند و دور دوم انتخابات مشخص خواهد کرد که آیا برزیل ــ بزرگ‌ترین کشور و اقتصاد آمریکای لاتین ــ نیز از این روند پیروی خواهد کرد یا نه.
لولا، ۸۰ ساله، پس از رای‌دادن هشدار داد که انتخاب پیش رو میان دموکراسی و «بربریت» است.
بولسونارو، ۴۵ ساله، گفت که می‌خواهد «مردم برزیل را آزاد کند».
نامزدها
لولا و بولسونارو دو چهره بزرگ سیاست برزیل در جناح چپ و راست هستند و این کارزار انتخاباتی بار دیگر برزیل را دوقطبی کرده است؛ حاکمیت، جرم و جنایت، اقتصاد و فساد از مهم‌ترین دغدغه‌های رای‌دهندگان بوده‌اند.
لولا در شمال‌شرق فقیرتر برزیل، در میان رأی‌دهندگان کم‌درآمد، کاتولیک‌ها و زنان، محبوبیت بیشتری دارد.
او برای چهارمین دوره ریاست‌جمهوری خود تلاش می‌کند. او در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۶ و سپس در سال ۲۰۲۲، پس از یک دوره غیرمتوالی، به ریاست‌جمهوری انتخاب شد. او در انتخابات ۲۰۲۲ ژائیر بولسونارو را با اختلاف کمتر از دو درصد آرا شکست داد؛ نزدیک‌ترین نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری در تاریخ برزیل.
فلاویو بولسونارو در جنوب برزیل و در میان رأی‌دهندگان ثروتمندتر و مسیحیان انجیلی محبوبیت بیشتری دارد.
بولسونارو روز یکشنبه گفت از اینکه در دور نخست از لولا پیش افتاده «بسیار خوشحال» است و ابراز اطمینان کرد که سه هفته دیگر در دور دوم پیروز خواهد شد.
او به گزارش خبرگزاری فرانسه گفت: «بسیار خوشحالم که این امکان واقعی وجود دارد که برزیل سه هفته دیگر با انتخاب یک دولت مدرن، پاسخ نهایی خود را بدهد.»
لولا نتیجه انتخابات را «غیرمنتظره» خواند، اما تأکید کرد که رقابت هنوز تمام نشده است.
روابط برزیل و آمریکا
رئیس دادگاه عالی انتخاباتی برزیل روز یکشنبه اعلام کرد هیچ مدرکی از دخالت بین‌المللی در انتخابات پیدا نشده است.
لولا در جریان کارزار انتخاباتی، «حاکمیت» را یکی از محورهای اصلی کارزار خود قرار داد و در مقاطعی آمریکا را متهم کرد که تلاش می‌کند در انتخابات برزیل مداخله و بر آن تأثیر بگذارد. او وعده افزایش هزینه‌های دفاعی را داده است.
فلاویو بولسونارو در اوایل سال جاری با موفقیت از آمریکا خواست دو گروه بزرگ تبهکار برزیل را سازمان‌های تروریستی اعلام کند.
برزیل در ماه ژوئیه از صدور روادید برای دو مقام وزارت خارجه آمریکا خودداری کرد؛ برزیل مدعی شده بود این دو مقام در تلاش برای ایجاد تردید درباره نظام انتخاباتی این کشور هستند، ادعایی که آمریکا آن را «بی‌اساس» خواند.
این اقدام پس از آن صورت گرفت که گزارش شد فلاویو بولسونارو به گروهی از دیپلمات‌های خارجی گفته است دستگاه‌های رأی‌گیری برزیل منشأ مشترکی با دستگاه‌های رأی‌گیری ونزوئلا دارند؛ ادعایی که نادرست است.
دونالد ترامپ سال گذشته از محاکمه ژائیر بولسونارو به اتهام کودتا به‌عنوان توجیهی برای اعمال تعرفه بر برزیل و تحریم برخی مقام‌ها و قضات ارشد این کشور استفاده کرد.
پیروزی فلاویو بولسونارو احتمالا موجب خواهد شد برزیل به ائتلاف «سپر قاره آمریکا» به رهبری آمریکا برای مقابله با قاچاق مواد مخدر بپیوندد و روابط نزدیک‌تری با آمریکا برقرار کند.
با این حال، بولسونارو وعده داده است روابطی «عمل‌گرایانه از نظر اقتصادی» با چین حفظ کند؛ کشوری که آمریکا را پشت سر گذاشته و به بزرگ‌ترین شریک تجاری برزیل تبدیل شده و مشتری مهم صادرات سویا و گوشت گاو این کشور است.
مهم‌ترین مسائل کارزار انتخاباتی
فساد پس از رسوایی مربوط به دانیل وورکارو، بانکدار زندانی که یکی از بزرگ‌ترین کلاهبرداری‌های مالی برزیل را سازمان‌دهی کرده بود، به یکی از موضوعات اصلی این کارزار انتخاباتی تبدیل شد. این رسوایی چهره‌های ارشد جناح‌های مختلف سیاسی را درگیر کرد.
جرم و ناامنی نیز از دیگر نگرانی‌های اصلی رأی‌دهندگان بودند. نرخ قتل در برزیل کاهش یافته است، اما جرایم خیابانی مانند سرقت تلفن همراه ــ که به‌شدت در معرض دید رأی‌دهندگان هستند ــ افزایش یافته و خشونت و قاچاق مواد مخدر همچنان از مشکلات عمده کشور هستند.
فلاویو بولسونارو وعده داده است گروه‌های تبهکار برزیل را سازمان‌های تروریستی اعلام کند و زندان‌های فوق‌امنیتی مشابه زندان‌های السالوادور بسازد. پدر او نیز در دوران ریاست‌جمهوری‌اش محدودیت‌های مالکیت سلاح را کاهش داده بود.
لولا با تصمیم آمریکا برای تروریستی اعلام کردن گروه‌های تبهکار برزیل مخالفت کرده، اما اصلاحات مختلفی را برای مقابله با شبکه‌های مالی جرایم سازمان‌یافته، بهبود تحقیقات درباره قتل‌ها و سرمایه‌گذاری در زندان‌ها آغاز کرده است.
اقتصاد نیز یکی از محورهای اصلی این کارزار بوده است؛ برزیل با سطح بالای بدهی شخصی و کاهش سرعت رشد اقتصادی روبه‌رو است.
لولا میراث خود را با مجموعه‌ای از برنامه‌های رفاه اجتماعی تعریف کرده است؛ از جمله برنامه معروف بولسا فامیلیا که به خانواده‌ها کمک مالی می‌کند تا فرزندانشان در مدرسه بمانند و خدمات درمانی، از جمله واکسن، دریافت کنند.
فلاویو بولسونارو وعده تعیین سقف برای بدهی عمومی و کاهش هزینه‌های دولت، بازنگری در برنامه‌های رفاه اجتماعی و تقویت بخش مواد معدنی حیاتی را داده است.
فلاویو بولسونارو پیشنهاد توافق تجارت آزاد با واشنگتن را مطرح کرده، در حالی که لولا از تجارت ۵۵ میلیارد دلاری با پکن دفاع می‌کند.
