خلبانان نخبه ارتش ایالات متحده و نیروهای ویژه برای مواجهه با احتمال گرفتار شدن در پشت خطوط دشمن، آموزشهای بسیار سختی میبینند—مانند خدمه جنگنده اف-۱۵ که در ایران نجات داده شد.
به گزارش وال استریت ژورنال، این آموزش «سیر» (SERE) نام دارد که مخفف «بقا، گریز، مقاومت و فرار» است. به گفته یک ویدیوی جذب نیرو در نیروی هوایی، «ماموریت فرد زندهمانده این است که با افتخار بازگردد.»
این برنامه که «سیر» تلفظ میشود، به شیوههای مختلف در سراسر ارتش آمریکا آموزش داده میشود، اما تمرکز ویژهای در نیروی هوایی دارد.
دیوید ای. دپتولا، ژنرال بازنشسته نیروی هوایی که اکنون رئیس یک اندیشکده در آرلینگتون ویرجینیاست، میگوید: «برای خلبانان، ارتش SERE را مهم میداند، زیرا ممکن است آنها بدون هشدار، تنها و در پشت خطوط دشمن یا در قلمرو خصمانه قرار بگیرند.» او در یک ایمیل افزود: «این آموزش برای آمادهسازی آنهاست تا زنده بمانند، در صورت امکان از اسارت اجتناب کنند، اگر اسیر شدند در برابر بهرهبرداری مقاومت کنند و شانس نجات خود را افزایش دهند.»
به گفته دونالد ترامپ، خدمه نیروی هوایی که آخر هفته نجات داده شد، بهشدت زخمی بود. این خلبان توانست ۳۶ ساعت در منطقهای کوهستانی و دورافتاده در ایران زنده بماند و از اسارت بگریزد، در حالی که نیروهای محلی در تلاش برای یافتن او بودند.
اگر این خدمه به اسارت درمیآمد، جمهوری اسلامی میتوانست از آن بهعنوان اهرم فشار علیه آمریکا و یک ابزار تبلیغاتی ارزشمند در زمان جنگ استفاده کند.
چهار ستون اصلی SERE عبارتاند از:
بقا
خلبانی که هواپیمایش سرنگون میشود، معمولا پس از خروج اضطراری با چتر به زمین بازمیگردد—پایان مجموعهای از شرایط سریع، گیجکننده و خطرناک که خطرات جسمی و روانی فراوانی، علاوه بر خود جنگ، ایجاد میکند.
در چارچوب SERE، نخستین اولویت زنده ماندن است؛ از جمله تعیین اولویت نیازها برای کاهش استرس و مصرف انرژی.
ارتش آموزش میدهد که بهترین راه برای این کار، استفاده از یک سرواژه دیگر است که در آن هر حرف از کلمه «survival» (بقا) به مجموعهای از اقدامات برای نجات جان فرد اشاره دارد. حرف «S» به معنای ارزیابی وضعیت است، از جمله رسیدگی به زخمها و یافتن راهی برای پنهان شدن؛ «V» به معنای ارزش قائل شدن برای زنده ماندن است، حتی اگر مستلزم تحمل سختی باشد؛ و «L» به معنای یادگیری اصول پایه است.
بر اساس یک ویدیوی نیروی هوایی، آموزش SERE خلبانان را در محیطهای خصمانه مختلف—از بیابان تا مناطق قطبی—قرار میدهد. در این آموزشها، کارآموزان در آب انداخته میشوند، با چتر فرود میآیند، آب آشامیدنی از رودخانه جمع میکنند، با چوب آتش روشن میکنند، با برگ نخل یا بلوکهای یخ سرپناه میسازند و حتی غذاهایی مانند کاکتوس و سوسک تهیه میکنند.
گریز
جیسون اسمیت، گروهبان ارشد بازنشسته نیروهای ویژه ارتش و مدرس ارشد یک مدرسه آموزش SERE، میگوید: «بقا و گریز از اسارت کاملا به هم مرتبطاند. هدف این است که دستگیر نشوید.»
هر طرح ماموریت شامل سناریوهای احتمالی برای نجات است که پیش از پرواز میان خلبان و پایگاه هماهنگ میشود؛ بنابراین خلبان همزمان از دشمن میگریزد و یک استراتژی خروج را اجرا میکند. به گفته اسمیت، «در حالت ایدهآل، او خود را در بهترین موقعیت ممکن برای نجات قرار میدهد.»
یکی از مشهورترین نمونههای استفاده از سیستم SERE مربوط به کاپیتان اسکات اف. اوگریدی در سال ۱۹۹۵ است؛ زمانی که جنگنده اف-۱۶ او در جنگ بوسنی سرنگون شد و او شش روز در منطقهای خصمانه زنده ماند. اوگریدی مورچه میخورد و شبها حرکت میکرد و توانست با ارسال سیگنالهای رادیویی کوتاه با پایگاه ارتباط برقرار کند.
مقاومت
اگر خلبان سرنگونشده توسط دشمن شناسایی شود، آموزش SERE بر مقاومت تاکید دارد. اما جزئیات دقیق این بخش عمومی نیست. اطلاعات محدود نشان میدهد که خلبانان ضربات رزمی شبیه هنرهای رزمی یاد میگیرند، سلاحهای سبک حمل میکنند و مطابق قوانین درگیری سازگار با کنوانسیون ژنو آموزش میبینند.
اسمیت به دلیل حساسیت موضوع از توضیح برخی جنبهها خودداری کرد، اما گفت خلبانی که در ایران نجات داده شد، این آموزشها را دیده بود: «او قطعا در زمینه مقاومت و فرار آموزش دیده است—و همین کافی است.»
مفهوم اصلی SERE در واکنش به دشواریهایی شکل گرفت که آمریکاییها در زمان اسارت در جنگ کره با آن مواجه شدند. فرمان اجرایی دوایت آیزنهاور استانداردی برای نیروهای نظامی در معرض اسارت تعیین کرد، از جمله اینکه: «اگر اسیر شوم، با تمام ابزارهای در دسترس به مقاومت ادامه خواهم داد.»
بر اساس این دستورالعمل، اسیران جنگی آمریکایی تنها نام، درجه، تاریخ تولد و شماره خدمتی خود را به دشمن اعلام میکنند.
فرار
هدف نهایی این است که «اگر سقوط کردند، بتوانند سالم به خانه بازگردند.» این را مایکل سالواجو، مربی SERE، در ویدیویی از پایگاه هوایی فیرچایلد در واشینگتن—مرکز این برنامه—میگوید.
اوگریدی زمانی که یک بالگرد آمریکایی ظاهر شد، با استفاده از دود موقعیت خود را مشخص کرد و در حالی که هدف آتش نیروهای صرب بود، نجات یافت.
بر اساس توضیح نیروی هوایی، «خدمه پروازی آموزش میبینند چگونه از ابزارهایی مانند منور، رادیو و تجهیزات دیگر برای گریز موثر از دشمن و بازگشت به امنیت استفاده کنند.»

