دیکتاتورهایی که آمریکا از قدرت برکنار کرد

در مواردی، واشنگتن با انگیزه جلوگیری از گسترش کمونیسم دخالت کرده است و در مواردی دیگر، برای پشتیبانی از اعتراض‌های مردمی یا برکناری رهبرانی که عامل بی‌ثباتی بین‌المللی و تهدیدهای جهانی تلقی می‌شدند وارد عمل شده است

وقتی دونالد ترامپ صبح شنبه دستور داد نیروهای ویژه آمریکا به مجتمعی مستحکم در کاراکاس یورش ببرند و نیکلاس مادورو را بازداشت کنند، به سابقه طولانی مداخله آمریکا در جهان تکیه کرد، که در مواردی به تغییر رژیم در کشورها انجامیده است. 

به نوشته نیوزویک، نقش آمریکا همیشه با هدف سرنگونی «دیکتاتور منفور» یا «رهبر اقتدارگرای خشن» نبوده و در مواردی، واشنگتن با انگیزه جلوگیری از گسترش کمونیسم دخالت کرده است، مانند پرونده‌های مرتبط با ویتنام و کوبا. 

در عین حال، آمریکا در مواردی دیگر برای پشتیبانی از اعتراض‌های مردمی یا برکناری رهبرانی که عامل بی‌ثباتی بین‌المللی و تهدیدهای جهانی تلقی می‌شدند وارد عمل شده است.

فهرست رسمی یا مورد توافق جهانی درباره رهبرانی که آمریکا به برکناری آن‌ها کمک کرده است وجود ندارد و دامنه دخالت آمریکا از تهاجم تمام‌عیار تا حمایت پنهانی یا اعمال فشار دیپلماتیک تعیین‌کننده را در بر می‌گیرد. با این حال، مورخان بر سر فهرست زیر توافق دارند که در آن‌ها نقش آمریکا در برکناری رهبران، اساسی و اثرگذار بوده است.

خاکوبو آربنز، گواتمالا (۱۹۵۴)

در ژوئن ۱۹۵۴، خاکوبو آربنز، رئیس‌جمهوری گواتمالا، در عملیاتی با حمایت سازمان سیا (سی‌آی‌ای) برکنار شد. سیاست‌های چپ‌گرایانه آربنز در اوج جنگ سرد باعث نگرانی شدید واشنگتن شده بود.

عبدالکریم قاسم، عراق (۱۹۶۳)

در فوریه ۱۹۶۳، کودتایی با پشتیبانی سیا علیه دولت عبدالکریم قاسم در عراق رخ داد. قاسم به‌دلیل مواضع ضدغربی و نزدیکی به جریان‌های چپ، تهدیدی برای منافع آمریکا تلقی می‌شد. این کودتا و ترور قاسم، زمینه‌ساز حاکمیت حزب بعث در عراق شد.

فیدل کاسترو، کوبا (۱۹۶۱)

در آوریل ۱۹۶۱، آمریکا با اجرای عملیات «خلیج خوک‌ها» تلاش کرد فیدل کاسترو را از قدرت کنار بزند. این عملیات به یکی از شکست‌های پرصدای سیاست خارجی آمریکا تبدیل شد و کاسترو تا سال ۲۰۰۶ در قدرت باقی ماند و سپس، به‌دلیل بیماری کناره‌گیری کرد.

نگو دین دیم، ویتنام جنوبی (۱۹۶۳)

نگو دین دیم، رهبر اقتدارگرای ویتنام جنوبی که زمانی متحد آمریکا محسوب می‌شد، در کودتایی نظامی با حمایت سیا سرنگون و ترور شد. اسناد محرمانه بعدی نقش پشت‌پرده واشنگتن را تایید کردند.

هادسن آستین، گرنادا (۱۹۸۳)

در اکتبر ۱۹۸۳، آمریکا تنها شش روز پس از آنکه هادسن آستین نخست‌وزیر گرنادا، موریس بیشاپ، را برکنار و اعدام کرده بود، طی عملیات «خشم اضطراری» حکومت نظامی او را ساقط کرد.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

ژان‌ کلود دووالیه، هاییتی (۱۹۸۶)

ژان‌ کلود دووالیه پس از نزدیک به ۱۵ سال حکومت، در پی اعتراض‌های گسترده و قطع حمایت آمریکا، از هاییتی گریخت. خروج او به پایان دیکتاتوری خاندان دووالیه انجامید.

مانوئل نوریگا، پاناما (۱۹۸۹)

در دسامبر ۱۹۸۹، با آغاز عملیات «هدف مشروع»، نیروهای آمریکایی به پاناما حمله کردند و مانوئل نوریگا را که پیش‌تر از همکاران اطلاعاتی آمریکا بود، بازداشت کردند. نوریگا به آمریکا منتقل و به اتهام قاچاق مواد مخدر و پولشویی محاکمه شد.

صدام حسین، عراق (۲۰۰۳)

صدام حسین پس از نزدیک به ۲۵ سال حکومت، در جریان حمله آمریکا و متحدانش به عراق در سال ۲۰۰۳ سرنگون شد. او در دسامبر همان سال بازداشت و در نهایت، به جرم جنایت علیه بشریت اعدام شد.

معمر قذافی، لیبی (۲۰۱۱)

در جریان خیزش‌های بهار عربی، ائتلافی با مشارکت آمریکا با پشتیبانی هوایی و اطلاعاتی، به سقوط حکومت معمر قذافی کمک کرد. قذافی در اکتبر ۲۰۱۱ به دست شورشیان کشته شد.

نیکلاس مادورو، ونزوئلا (۲۰۲۶)

در تازه‌ترین مورد، نیکلاس مادورو در عملیاتی با دستور ترامپ بازداشت و از کشور خارج شد. مادورو بیش از یک دهه قدرت را در ونزوئلا در دست داشت، دوره‌ای که با فروپاشی اقتصادی و مهاجرت گسترده همراه بود. پس از این اقدام، ترامپ اعلام کرد آمریکا اداره ونزوئلا را تا تضمین «گذار امن و مناسب» بر عهده خواهد گرفت.

بیشتر از جهان