اعتراض‌های دانش‌آموزی هفته‌های اخیر در فرانسه بار دیگر سنت چندصدسالهٔ مقاومت مدنی در این کشور را زنده کرده است، که از جنبش دانشجویی سال ۱۹۶۸ تا اعتراض‌های حومهٔ شهرها، جلیقه‌زردها و مخالفت با اصلاحات بازنشستگی را در برمی‌گیرد.

زین اروین در نیویورک تایمز می‌نویسد اعتراض‌های قرن بیست‌ویکم فرانسه را نمی‌توان بی‌توجه به جنبش سال ۱۹۶۸ درک کرد، که تحولات عمیقی در این کشور ایجاد کرد. هفتهٔ گذشته، پارچه‌نوشته‌ای مقابل یکی از مدارس با عبارت «ما وارثان مه ۶۸ هستیم» نصب شد.

در سال ۱۹۶۸، اعتراض‌های دانشجویان میلیون‌ها کارگر را به اعتصاب کشاند، دولت را تا آستانهٔ سقوط پیش برد و الهام‌بخش جنبش‌های دانشجویی در کشورهای دیگر شد.

اعتراض‌های اخیر تاکنون مطالبات محدودتر و جهت‌گیری ایدئولوژیک ضعیف‌تری نسبت به جنبش نزدیک به شش دهه پیش داشته‌اند که ابتدا با گرایش‌های افراطی و ضدساختار حاکم شکل گرفت.

اروین در ادامه می‌نویسد با این حال، هر جنبش اعتراضی بزرگ در فرانسه ممکن است مطالبات گروهی مشخص را به اعتراض‌های فراگیرتر و بحران سیاسی گسترده‌تری تبدیل کند، همان احتمالی که یادآور سال ۱۹۶۸ است.

در اعتراض‌های کنونی، معلمان، والدین، دانشجویان و رهبران اتحادیه‌های کارگری از دانش‌آموزانی حمایت کرده‌اند که خواستار بهبود شرایط دبیرستان‌ها و افزایش شمار معلمان‌اند.

اعتراض‌های حومهٔ شهرها (۲۰۰۵)

فرانسه در سال ۲۰۰۵ شاهد سه هفته ناآرامی در صدها منطقهٔ حومه‌ای و شهری بود. این اعتراض‌ها پس از مرگ دو نوجوان به نام‌های زیاد بنا و بونا ترائوره آغاز شد که وقتی برای فرار از پلیس در یک تاسیسات برق پنهان شده بودند، دچار برق‌گرفتگی شدند.

درگیری‌های خشونت‌آمیز معترضان و پلیس در شرایطی رخ داد که نارضایتی از بیکاری جوانان و اتهام‌های خشونت پلیس، به‌ویژه علیه اقشار کم‌درآمد و اقلیت‌های نژادی در حومه‌های پاریس و دیگر شهرها، مدت‌ها ادامه داشت.

بسیاری از این تنش‌ها همچنان حل‌نشده باقی مانده‌اند. کشته شدن یک نوجوان به‌دست پلیس در سال ۲۰۲۳ نیز اعتراض‌های گسترده‌ای برانگیخت که در پی آن هزاران فرد زیر سن قانونی بازداشت شدند.

اگرچه اعتراض‌های کنونی بر اصلاح نظام آموزشی متمرکز است، بخش مهمی از خشم جوانان از این احساس ناشی می‌شود که رهبران سیاسی به آیندهٔ آن‌ها توجه کافی ندارند.

جنبش جلیقه‌زردها (۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰)

در سال ۲۰۱۸، اعتراض‌های جلیقه‌زردها در واکنش به افزایش مالیات بنزین آغاز شد و به جنبشی خودجوش علیه کاهش کیفیت زندگی تبدیل شد. نام این جنبش از جلیقه‌های ایمنی زردرنگ معترضان گرفته شده بود.

اعتراض‌ها از اواخر سال ۲۰۱۸ شدت گرفت و تا سال ۲۰۲۰ به‌صورت دوره‌ای ادامه داشت. معترضان وارد ساختمان‌های دولتی شدند، پلیس از گلوله‌های لاستیکی و گاز اشک‌آور استفاده کرد و چند نفر در حوادث رانندگی مرتبط با اعتراض‌ها جان باختند.

این جنبش مردمی و غیرمتمرکز وابستگی حزبی مشخصی نداشت، اما خشم معترضان متوجه سیاست‌های اقتصادی امانوئل مکرون بود.

جلیقه‌زردها نیز مانند معترضان کنونی ابتدا بر موضوعی مشخص تمرکز داشتند، اما به‌تدریج نارضایتی از سیاست‌های ریاضتی گسترده‌تر را بیان کردند.

اعتراض‌های کارگران مسن‌ (۲۰۲۳)

پیشنهاد مکرون در سال ۲۰۲۳ برای افزایش سن قانونی بازنشستگی از ۶۲ به ۶۴ سال نیز اعتراض‌های گسترده‌ای برانگیخت.

در برخی تجمع‌ها، بیش از یک میلیون نفر به خیابان‌ها آمدند. کارگران صنایع مختلف با گرایش‌های سیاسی متفاوت به اصلاحاتی اعتراض کردند که دولت آن‌ها را برای مقابله با بحران بودجه ضروری می‌دانست.

مکرون بدون رأی‌گیری پارلمان افزایش سن بازنشستگی را به قانون تبدیل کرد، اقدامی که تصویر او به‌عنوان رهبری اقتدارگرا را تقویت کرد.

سال گذشته، پس از دوره‌ای طولانی از بی‌ثباتی سیاسی، سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، با پیشنهاد تعلیق اجرای این تغییرات تا پس از انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۷، افکار عمومی این کشور را غافلگیر کرد.