ریاض، پایتخت عربستان سعودی، با صعودی ۴۷پله‌ای و به لطف امتیازهای بالا در حوزه سرمایه انسانی و اقتصاد، برای نخستین بار در میان ۵۰ شهر برتر «شاخص جهانی شهرها» آکسفورد اکونومیکس قرار گرفت.
به گزارش عرب نیوز، ریاض در فهرست سال ۲۰۲۶ این موسسه در جایگاه پنجاهم قرار گرفت و همراه با دبی که رتبه چهل‌ودوم را به دست آورده است، به یکی از تنها دو شهر خاورمیانه در میان ۵۰ شهر برتر جهان تبدیل شد.
جایگاه پایتخت عربستان سعودی در این شاخص طی سال‌های اخیر بسیار ارتقا یافته است. ریاض سال ۲۰۲۴ در رتبه ۱۱۸ و در سال ۲۰۲۵ در رتبه ۹۷ قرار داشت.
به گزارش آکسفورد اکونومیکس، ریاض طی پنج سال گذشته بیش از هر شهر دیگری در جهان شغل ایجاد کرده است. اقتصاد این شهر هم در این دوره، به‌طور متوسط سالانه بیش از ۱۱ درصد رشد کرده و از این نظر، به هشتمین اقتصاد شهری با سریع‌ترین نرخ رشد در این شاخص تبدیل شده است.
انتشار این رتبه‌بندی پس از آن صورت می‌گیرد که تازه‌ترین «شاخص مراکز مالی جهانی» نیز از بهبود جایگاه ریاض حکایت داشت. این شاخص که موسسه «زد/ین پارتنرز» با همکاری موسسه توسعه چین منتشر کرد، نشان داد پایتخت عربستان سعودی با ۱۵ پله صعود، در جایگاه چهل‌وششم جهان قرار گرفته است.
آکسفورد اکونومیکس در تازه‌ترین گزارش خود، اعلام کرد: «ریاض در مقایسه با دیگر شهرهای خاورمیانه، بیشتر از پیامدهای جنگ آمریکا و ایران مصون مانده و در برابر اختلال‌های ناشی از این جنگ، تاب‌آوری قابل‌توجهی از خود نشان داده است.
به گفته آکسفورد اکونومیکس، ریاض طی چند دهه گذشته تنها شهر خاورمیانه بوده که کاهش سالانه تولید ناخالص داخلی را ثبت نکرده است. این موسسه روند پایدار رشد ریاض را حاصل تلاش‌ها برای تنوع‌بخشی به اقتصاد، سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و سیاست‌گذاری‌های دولت دانست و در گزارش خود، به توانایی ریاض در مقابله با پیامدهای درگیری‌های منطقه‌ای هم اشاره کرد.
بر اساس گزارش آکسفورد اکونومیکس، امتیاز کلی ریاض عمدتا حاصل عملکرد این شهر در حوزه سرمایه انسانی، با رتبه چهارم جهان، و اقتصاد، با رتبه هجدهم، بوده است.
تحول اقتصادی ریاض
حمزه دوییک، رئیس بخش معاملات خاورمیانه و شمال آفریقا در «ساکسو بانک»، معتقد است صعود ریاض نشان‌دهنده سرعت تغییر جایگاه اقتصادی این شهر است. او افزود: «آنچه می‌بینیم، نتیجه چندین سال سرمایه‌گذاری با هدف گسترش پایه‌های اقتصادی، ایجاد اشتغال و افزایش توانایی ریاض برای جذب شرکت‌ها، سرمایه و نیروهای متخصص است.»
توماس کوروویلا، شریک مدیریتی شرکت آرتور دی. لیتل در خاورمیانه و هند، هم ورود ریاض به جمع ۵۰ شهر برتر را نقطه عطف مهمی در روند تحول عربستان سعودی دانست و به عرب‌نیوز گفت: «صعود ریاض نشان می‌دهد بلندپروازی‌های ملی چگونه به نتایجی ملموس تبدیل می‌شوند و نیروی محرکه‌ای ایجاد می‌کنند که می‌تواند پیشرفت مستمر این شهر را برای تبدیل شدن به یکی از شهرهای جهانی پیشرو تقویت کند.»
او اضافه کرد پیشرفت ریاض بیش‌ازپیش در فعالیت‌های اقتصادی، اشتغال، گردشگری، زیرساخت‌ها و توانایی جذب شرکت‌ها و استعدادهای بین‌المللی مشهود است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
تونی هالساید، مدیرعامل شرکت اس‌تی‌پی پارتنرز (STP Partners)، هم صعود ریاض را نشان‌دهنده ابعاد و سرعت تحول اقتصادی این شهر می‌داند. به گفته هالساید، «آنچه اهمیت ویژه‌ای دارد، گستردگی این رشد است که زیرساخت‌ها، گردشگری، فناوری و صنایع جدید را دربرمی‌گیرد و برای شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و نیروهای متخصص فرصت‌هایی ایجاد می‌کند.»
او افزود ریاض به‌طور فزاینده‌ای نه‌تنها به‌عنوان پایگاهی برای دسترسی به فرصت‌های موجود در سراسر عربستان سعودی، بلکه به‌عنوان یک مرکز مهم کسب‌وکار در منطقه با جایگاهی مستقل در نظر گرفته می‌شود.
سه میلیون شغل جدید و رشد سریع جمعیت
انیل سینگ، رئیس بخش کسب‌وکار در شرکت «تاسک آوت‌سورسینگ» (TASC Outsourcing)، معتقد است سیاست‌های عربستان سعودی در حوزه نیروی کار به تبدیل رشد اقتصادی به فرصت‌های شغلی برای مردم این کشور کمک کرده است. او گفت: «سیاست بومی‌سازی مشاغل در عربستان سعودی، در کنار سرمایه‌گذاری در مهارت‌آموزی و مشارکت بخش خصوصی، به افزایش تعداد متخصصان سعودی در صنایعی که به‌سرعت در حال گسترش‌اند، کمک کرده است.»
بر اساس گزارش آکسفورد اکونومیکس، جمعیت ریاض از شش میلیون و ۷۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۱ به حدود هشت میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در پایان سال ۲۰۲۵ افزایش یافت. شمار گردشگران نیز بیش از دو برابر شد و حدود سه میلیون شغل به بازار کار این شهر افزوده شد.
این گزارش فاصله گرفتن اقتصاد عربستان سعودی از نفت را هم برجسته و به گسترش بخش‌های غیرنفتی در چارچوب برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» اشاره کرد که سهم نفت را در اقتصاد این کشور طی دو دهه گذشته کاهش داده است.
ویجی والچا، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری شرکت سنچری فایننشال (Century Financial)، رشد ریاض را حاصل رهبری دولت، مدیریت مالی و فضای کسب‌وکار دانست و گفت: «ریاض موفق شده است زیرساخت‌های اساسی و چارچوب‌های نهادی موردنیاز شهرهای دارای توان رقابت جهانی را ایجاد کند.»
آکسفورد اکونومیکس اعلام کرد «برنامه دفتر مرکزی‌های منطقه‌ای» نیز به تقویت جایگاه ریاض به‌عنوان قطب منطقه‌ای کسب‌وکار کمک کرده است. اکنون بیش از ۷۰۰ شرکت بین‌المللی در این شهر دفتر دارند.
بر اساس این گزارش، افراد متولد خارج از عربستان سعودی اندکی کمتر از ۶۰ درصد جمعیت ریاض را تشکیل می‌دهند. حضور این جمعیت باعث شده است ریاض در میان شهرهای بزرگ جهان یکی از جوان‌ترین ساختارهای سنی را داشته باشد و رشد جمعیت و اشتغال در آن بالا باشد.
هالساید پیش‌بینی کرد که با افزایش مشارکت بخش خصوصی و ورود سرمایه‌های بین‌المللی به این شهر، جایگاه ریاض در میان اقتصادهای شهری پیشرو جهان بیش‌ازپیش تقویت شود
آکسفورد اکونومیکس انتظار دارد ریاض تا سال ۲۰۳۰ همچنان بزرگ‌ترین اقتصاد شهری خاورمیانه باقی بماند و تا سال ۲۰۵۰ با پشت سر گذاشتن سنگاپور و منطقه شهری اوساکا‌‌ــ‌کیوتو، به سی‌امین اقتصاد شهری بزرگ جهان تبدیل شود.
همچنین پیش‌بینی می‌شود ریاض طی ۲۵ سال آینده، بیش از هر شهر دیگری در این شاخص، شغل صنعتی ایجاد کند و همراه با دبی، ابوظبی و دوحه، بین سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰، بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار شغل در حوزه خدمات کسب‌وکار ایجاد کنند که حدود ۷۵۰ هزار شغل بیشتر از مجموع مشاغل ایجادشده در نیویورک، لندن، پاریس و برلین خواهد بود.
