پس از نزدیک به پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت و تشکیل «کمیسیون ارتباط با شخصیت‌های افغان» برای بازگرداندن رهبران سیاسی مخالف این گروه، بیشتر چهره‌های کلیدی دولت پیشین افغانستان و رهبران احزاب مخالف طالبان به این دعوت پاسخ مثبت نداده‌اند. هرچند طالبان مدعی‌اند که صدها نفر از مقام‌های دولت پیشین به دعوت این گروه به افغانستان بازگشته‌اند، اما هیچ‌یک از افراد بازگشته سابقه جنگ و مخالفت صریح با طالبان را ندارند و بیشتر این افراد بازرگانان، اعضای مجلس نمایندگان، اعضای شوراهای شهر، کارمندان نهادهای غیرنظامی و متنفذان قومی‌اند. در این میان، حامد کرزی، رئيس‌جمهوری پیشین، عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه در دولت پیشین، گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی، و فضل‌الهادی مسلمیار، رئيس مجلس سنا در دولت پیشین، با فروپاشی دولت جمهوری، از افغانستان خارج نشدند و همچنان در کابل زندگی می‌کنند.

شهاب‌الدین دلاور، از چهره‌های برجسته طالبان و رئیس «کمیسیون تماس با شخصیت‌های افغان»، روز پنجشنبه در دیدار با شماری از کارمندان دولت پیشین که به کابل بازگشته‌اند، از شماری از رهبران سیاسی مخالف از جمله عبدالرشید دوستم، فوزیه کوفی، محمد محقق، عبدالرب رسول سیاف و عطامحمد نور نام برد و گفت برای آنان پیام فرستاده و خواسته است تا به افغانستان بازگردند. دلاور با تاکید گفت از میان این افراد با عبدالرب رسول سیاف، رهبر حزب «تنظیم دعوت اسلامی»، به شکل رسمی و شخصی تماس گرفته و از او خواسته است به افغانستان بازگردد. او افزود: «می‌شنوم که استاد سیاف بسیار مریض است. مرگ حق است. من هم می‌میرم و تو هم می‌میری؛ بهتر است در وطن خود بمیری.»

سیاف که تا پیش از بازگشت طالبان به قدرت در زادگاهش در شهرستان پغمان زندگی می‌کرد، در نزدیک به پنج سال گذشته در هند و ترکیه اقامت داشته است. او ۷۹ سال دارد و از چهره‌های کلیدی دوران جهاد علیه شوروی در افغانستان به شمار می‌رود. شهاب‌الدین دلاور خطاب به سیاف گفت بهتر است به افغانستان بازگردد و در خاک خود بمیرد تا در غربت. دلاور همچنین تصریح کرد که سیاف در دوران حاکمیت دولت پیشین همواره علیه طالبان سخن می‌گفت و حتی خواستار برخوردهای شدید با اعضای این گروه شده بود، اما اکنون محاسبه‌ای در قبال آن سخنان وجود ندارد.

سیاف که از متحدان دولت اشرف غنی بود، به دلیل جایگاهش در میان رهبران جهادی و سیاسی، همواره در حمایت از نظام جمهوری و علیه طالبان موضع‌گیری می‌کرد. او با آنکه در بیشتر سال‌های حاکمیت جمهوری در ساختار رسمی حکومت حضور نداشت، نقش مهمی در تحولات سیاسی ایفا کرد. سیاف در دوران جهاد علیه اتحاد جماهیر شوروی از رهبران برجسته مجاهدین بود و رهبری گروه «اتحاد اسلامی» را بر عهده داشت، گروهی که از حمایت برخی کشورهای عربی برخوردار بود. او به دلیل تسلط بر زبان عربی و ارتباط نزدیک با حلقه‌های مذهبی در جهان عرب، از چهره‌های تاثیرگذار در جذب کمک‌های مالی و نیروهای خارجی برای جهاد افغانستان به شمار می‌رفت. در دوره پس از سقوط طالبان و شکل‌گیری نظام جمهوری نیز سیاف به عنوان چهره‌ای بانفوذ در سیاست افغانستان باقی ماند.

با این حال، عبدالرب رسول سیاف هنوز به دعوت مقام‌های طالبان پاسخی نداده است. حبیب‌الرحمان سیاف، فرزند او، یک هفته پیش در مراسمی مجازی برای بزرگداشت فرماندهان کشته‌شده جبهه آزادی افغانستان در جنگ با طالبان، گفت حاکمیت این گروه فرو می‌پاشد و این اتفاق به‌زودی رخ خواهد داد. او حاکمیت طالبان را مبتنی بر ظلم، فساد و جنایت توصیف کرد و مدعی شد که ادعاهای این گروه درباره تامین امنیت و رعایت عدالت واقعیت ندارد.

پیش از این نیز عبدالرب رسول سیاف عملکرد طالبان را محکوم کرده و از این گروه خواسته بود با مخالفانشان مذاکره کنند تا از وقوع جنگ جلوگیری شود.

در همین حال، شهاب‌الدین دلاور از شماری دیگر از رهبران سیاسی افغانستان در تبعید نیز نام برد و گفت از آنان برای بازگشت دعوت کرده است. او همچنین گفت که نامه دعوت برای فوزیه کوفی، عضو پیشین مجلس نمایندگان و از فعالان زن افغانستان، نیز فرستاده شده است.

فوزیه کوفی که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در بریتانیا زندگی می‌کند و در نشست‌ها و برنامه‌های مرتبط با افغانستان حضور فعال دارد، در پیامی از دعوت طالبان تشکر کرد و گفت افغانستان خانه مشترک همه ماست و شایسته است هر شهروند بتواند در فضایی آزاد و با عزت در خدمت این خانه و مردم خود باشد. او افزود: «بازگشت به وطن آرزوی من و همه شهروندانی است که ناگزیر از ترک کشور شده‌اند، اما این بازگشت زمانی معنا دارد که انسان به‌عنوان شهروند آزاد و صاحب حق برگردد، نه برای بیعت با قدرتی که مشروعیت ملی و بین‌المللی ندارد.»

مقام‌های طالبان در حالی از فوزیه کوفی برای بازگشت دعوت کرده‌اند که حق تحصیل و اشتغال از زنان گرفته شده و فعالیت همه احزاب و نهادهای سیاسی نیز لغو شده است. کوفی با اشاره به این وضعیت گفت: «اگر هدف از این دعوت آن باشد که ما به کشور بازگردیم تا رژیم طالبان را به رسمیت بشناسیم، از سیاست فاصله بگیریم و از حق سخن‌گفتن و فعالیت سیاسی محروم شویم، این نه آشتی ملی است و نه راه‌حل بحران افغانستان.»

او آزادی سیاسی، آزادی بیان و حق آموزش و اشتغال را از شروط اساسی دانست که بدون آنها آینده‌ای برای افغانستان متصور نیست.

در همین حال، شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان در واکنش به دعوت شهاب‌الدین دلاور از برخی رهبران سیاسی در تبعید، با انتشار اعلامیه‌ای تاکید کرد که هرچند تلاش برای کاهش تنش‌ها و حرکت به سوی ثبات ممکن است مثبت تلقی شود، اما دعوت‌های محدود و موردی پاسخگوی بحران عمیق و چندبعدی کشور نیست. در این اعلامیه آمده است که حل بحران افغانستان نیازمند یک روند سیاسی جامع، ملی و همه‌شمول با مشارکت تمامی جریان‌های سیاسی، نخبگان، جامعه مدنی و اقشار مختلف است. این شورا از طالبان خواسته است در صورت تمایل واقعی به حل بحران، آمادگی خود برای آغاز چنین روندی را اعلام کنند، روندی که در آن موضوعاتی چون ایجاد نظام مشروع مبتنی بر اراده مردم، برگزاری انتخابات آزاد و عادلانه، تضمین حقوق اساسی شهروندان به‌ویژه زنان و شکل‌گیری ساختار سیاسی پاسخگو در محور گفتگوها قرار گیرد. شورای عالی مقاومت مجموعه‌ای متشکل از رهبران سیاسی است که در آن عبدالرب رسول سیاف، عبدالرشید دوستم، محمد محقق، یونس قانونی، احمد مسعود و شماری دیگر حضور دارند.