در پی تصمیم دولت دونالد ترامپ برای برگزاری دور تازهای از گفتوگوهای غیرمستقیم با جمهوری اسلامی، مقامهای اسرائیلی اعلام کردند از این اقدام شگفتزده و غافلگیر شدهاند. به گزارش واینت، این مذاکرات قرار است روز پنجشنبه در ژنو برگزار شود و پس از دو دور گفتوگوی بینتیجه، برخی مقامهای اسرائیلی آن را «آخرین فرصت واقعی» برای دیپلماسی توصیف کردهاند.
در اورشلیم گفته شد ترامپ با توصیه نماینده ویژهاش، استیو ویتکاف، با برگزاری نشست جدید موافقت کرده است. ویتکاف نیز اذعان کرده است که جمهوری اسلامی با وجود افزایش قابل توجه حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه حاضر به «تسلیم» نیست.
برخی مقامهای اسرائیلی رویکرد ویتکاف را نگرانکننده میدانند و معتقدند این روش نشانه سازش و ضعف تلقی میشود و تهران را وادار به عقبنشینی نخواهد کرد. یک دیپلمات اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، از ناامیدی در محافل سیاسی صحبت کرد و گفت ویتکاف به جمهوری اسلامی فرصت خرید زمان داده است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
مقامهای اسرائیلی بر این باورند که ازسرگیری گفتوگوها میتواند تصمیم آمریکا درباره حمله نظامی به ایران را دستکم تا هفته آینده به تعویق بیندازد. با این حال، آنان به هماهنگی نزدیک واشنگتن و تلآویو و همچنین امکان فریب راهبردی اشاره کردند، همانطور که پیش از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته نیز قرار بود عراقچی و ویتکاف دیدار کنند، اما اسرائیل پیش از نشست برنامهریزیشده اقدام به حمله کرد.
نگرانی دیگر اسرائیل این است که برنامه موشکهای بالستیک، گروههای نیابتی منطقهای و نیز کشته شدن هزاران شهروند ایرانی در اعتراضهای داخلی در مذاکرات مطرح نشود. هرچند وزیر خارجه و رئيسجمهوری آمریکا پیشتر به این موضوعها اشاره کرده بودند، گزارشها حاکی از آن است که مذاکرهکنندگان آمریکایی با درخواست جمهوری اسلامی برای کنار گذاشتن این موارد از دستور کار موافقت کردهاند، مسائلی که تهدیدی برای اسرائیل و متحدان آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود.
مارکو روبیو قرار است دو روز پس از مذاکرات وارد اسرائیل شود و با بنیامین نتانیاهو دیدار کند. در همین حال، نتانیاهو جلسه کابینه امنیتی را برای آمادگی در برابر احتمال و پیامدهای حمله آمریکا به ایران برگزار کرد. برآورد اسرائیل این است که در صورت درگیری، جمهوری اسلامی میکوشد اسرائیل را وارد تقابل کند و از گروههای نیابتی برای حمله استفاده کند، سناریویی که از نگاه مقامهای اسرائیلی امکان اقدام همزمان علیه جمهوری اسلامی، حزبالله و حوثیها را فراهم میکند. نتانیاهو همچنین نشستهای کوچکتری درباره جمهوری اسلامی، حزبالله و حوثیها برگزار کرده است.
در صورت شکست مذاکرات پنجشنبه، ترامپ ممکن است تهدیدهایش برای حمله را عملی کند. او مهلتی ۱۰ تا ۱۵ روزه برای دستیابی به توافق تعیین کرده است که ظاهرا سوم مارس به پایان میرسد، هرچند هنوز تصمیم نهایی نگرفته و امکان اقدام زودتر یا دیرتر نیز مطرح است. گزینههای بررسیشده از حمله محدود چندروزه تا عملیات گستردهتر بمباران مداوم متغیر بوده است و به گفته تحلیلگران نظامی، نیروهای آمریکا برای عملیات وسیعتری آماده میشوند.
سخنان ویتکاف درباره تسلیم نشدن جمهوری اسلامی در شرایط افزایش حضور نیروهای آمریکاییــ شامل صدها هواپیما، دو ناو هواپیمابر و ۱۲ ناوشکن مجهز به موشکــ واکنش عباس عراقچی را در پی داشت، که در ایکس (توییتر) نوشت دلیل تسلیم نشدن این است که «ما ایرانی هستیم». او پیشتر نیز در مصاحبه با سیبیاس گفت «راهحل دیپلماتیک همچنان دستیافتنی است» و تهران در حال کار روی توافق است. گزارش اکسیوس نیز از انتظار آمریکا برای دریافت پیشنهاد جمهوری اسلامی ظرف ۴۸ ساعت خبر داد.
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی به رویترز گفت تهران در چارچوب توافق احتمالی حاضر است انتقال یا رقیقسازی اورانیوم با غلظت بالا، و ایجاد کنسرسیوم منطقهای غنیسازی را جدی بررسی کند. ایده تشکیل کنسرسیوم پیشتر در مذاکرات سال گذشته نیز مطرح شده بود.
جمهوری اسلامی وعده داده است پیشنویس توافق را ارائه کند و احتمال برگزاری دور دیگری از گفتوگوها در اوایل مارس نیز مطرح است، هرچند اختلافها بر سر دامنه و سازوکار رفع تحریمها در ازای اعمال محدودیتهای هستهای همچنان ادامه دارد.
