خبرگزاری رویترز در گزارشی تازه با موضوع جنگ ایران، به وضعیت بحرانی اقتصاد و نگرانی‌ها و مشکلات مردم ایران پرداخت.

در این گزارش آمده است در حالی که جمهوری اسلامی ایران تلاش می‌کند در جنگ با ایالات متحده، تصویری از مقاومت و استقامت به نمایش بگذارد، رهبران این کشور نگران‌اند که تهدید دونالد ترامپ برای اعمال مجازات‌های اقتصادی بیشتر، مشکلات معیشتی را تشدید کند، موج جدیدی از اعتراض‌ها را به راه بیندازد و مشروعیت جمهوری اسلامی را بیش‌ازپیش تضعیف کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه وعده داد که فشار اقتصادی شدیدی بر جمهوری اسلامی ایران وارد کند. این اظهارات یک روز پس از آن مطرح شد که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، گفت واشنگتن ممکن است از همین هفته آینده تدابیری علیه تهران اتخاذ کند که «تاکنون سابقه نداشته است». البته واشنگتن هنوز اعلام نکرده است که این تدابیر چه خواهند بود.

رویترز به نقل از سه مقام ایرانی نوشت رهبران جمهوری اسلامی ایران با وجود همه لفاظی‌هایشان پس از نزدیک به شش ماه درگیری و در حالی که عملا تنگه هرمز، یکی از مسیرهای حیاتی انتقال نفت در جهان، را بسته‌اند، در داخل کشور با فشارهایی فزاینده‌ مواجه‌اند که ممکن است به ناآرامی‌ها و اعتراض‌های سراسری منجر شود.

رویترز این مقام‌ها را دو فرد نزدیک به محافل سیاسی و یک مقام سابق جمهوری اسلامی ایران معرفی کرد و افزود که با ۱۲ شهروند عادی ایرانی نیز گفتگو کرده است که همگی به بحران اقتصادی در ایران اشاره کرده‌اند.

ایران در حالی وارد جنگ شد که از پیش، با تورم بالا، تضعیف ارزش پول ملی، کمبود انرژی، تحریم‌ها و ضعف‌های ساختاری عمیق روبه‌رو بود و اکنون  باید با زیرساخت‌های آسیب‌دیده، اختلال در تجارت، کاهش تولید و هزینه سنگین بازسازی نیز دست‌وپنجه نرم کند.

عرشیا، یک مهندس عمران که رویترز با او گفتگو کرد، پیش از آنکه جنگ اخیر در ۹ اسفند با حملات آمریکا و اسرائیل آغاز شود و بیشتر پروژه‌ها را عملا متوقف کند، یک دهه در صنعت ساختمان ایران کار کرده بود. او اکنون برای پیدا کردن کار با مشکل مواجه است، زیرا پروژه‌ها یا به تعویق افتاده‌اند یا لغو می‌شوند. از طرفی هزینه‌ها به‌شدت افزایش یافته‌اند، در حالی که برای بهبود سریع شرایط چشم‌اندازی وجود ندارد.

رویترز وضعیت او را بازتاب واقعیتی گسترده‌تر در سراسر ایران توصیف می‌کند؛ جایی که حملات آمریکا به کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها، شبکه‌های حمل‌ونقل و دیگر زیرساخت‌های حیاتی آسیب وارد کرده و فشارها بر اقتصادی را که از پیش تحت فشار بود، افزایش داده است.

تورم و نااطمینانی، فشار بر خانوارها را افزایش داده است

بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه این کشور در تیرماه به ۶۶ درصد رسید، در حالی‌ که قیمت کالاها و خدمات مصرفی ۸۷.۹ درصد بیشتر از یک سال قبل بود. تورم مواد غذایی نیز نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به ۱۲۸ درصد رسید.

رویترز به نقل از دو فرد نزدیک به محافل سیاسی و یک مقام سابق، احتمال داد که برای سران جمهوری اسلامی ایران، تهدید اصلی نه خود فشار اقتصادی، بلکه این خطر باشد که تشدید مشکلات معیشتی بار دیگر آتش اعتراض‌های مردمی را شعله‌ور کند.

بر اساس این گزارش، یک مقام پیشین اصلاح‌طلب، انتصاب حسین طائب، یکی از طراحان اصلی سرکوب‌های گذشته، به فرماندهی نیروی بسیج در هفته گذشته، از روشن‌ترین نشانه‌های نگرانی فزاینده درباره احتمال ازسرگیری ناآرامی‌ها است.

گروه‌های حقوق بشری هم می‌گویند که جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های اخیر و در واکنش به نگرانی‌ها از احتمال شکل‌گیری دوباره اعتراض‌ها، روزنامه‌نگاران، وکلا، فعالان، مدافعان حقوق بشر و دانشجویان را با اعدام، بازداشت، احضار و احکام طولانی‌مدت زندان هدف قرار داده‌ است.

«حقوقم ظرف چند روز تمام می‌شود»

در بخش دیگری از این گزارش اشاره شده است که خانواده‌ها در ایران مصرف گوشت و دیگر اقلام اساسی را کاهش داده‌اند و به جای آن‌ها گزینه‌های ارزان‌تر را انتخاب می‌کنند.

بر اساس آمار مرکز آمار ایران، اجاره‌بها در ماه اسفند نسبت به سال قبل از آن ۳۱ درصد افزایش یافت. در همین حال، رسانه‌های دولتی گزارش دادند که قیمت مسکن در تهران حدود ۵۰ درصد بیشتر از سال گذشته شده است.

حداقل دستمزد در ایران امسال حدود ۶۰ درصد افزایش یافت، اما ادامه کاهش ارزش ریال، قدرت خرید مردم را از بین برده، به طوری که ارزش دلاری حداقل حقوق در ایران از اوایل فروردین تاکنون، از حدود ۱۰۵ دلار به ۸۶ دلار کاهش یافته است.

بیژن، ۴۰ ساله، زمانی که ۱۵ سال پیش وارد بازار کار شد، به‌عنوان مهندس حدود هزار دلار در ماه درآمد داشت و از زمان جنگ برای تامین مخارج زندگی به تدریس آنلاین روی آورده است. اکنون او و همسرش به‌سختی می‌توانند ماهانه حدود ۴۰۰ دلار درآمد داشته باشند، بنابراین برای کاهش هزینه‌ها تهران را ترک و به استانی ارزان‌تر نقل مکان کرده‌اند.

برای بسیاری از ایرانیان، ترس از آغاز دوباره درگیری برنامه‌ریزی برای آینده را به‌طور فزاینده‌ای دشوار کرده است.

محاصره دریایی آمریکا هزینه‌ها را بیشتر می‌کند

جمهوری اسلامی ایران تلاش کرده است انتقال کالاهای ضروری را از مسیرهای جایگزین، از جمله مسیرهای زمینی و دریای خزر، ادامه دهد، اما این مسیرهای جایگزین نیز با فشار فزاینده مواجه شده‌اند.

حملات به پل‌ها باعث اختلال در حمل‌ونقل زمینی شده و هزینه و زمان لازم برای انتقال کالا به داخل ایران را افزایش داده است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، هفته گذشته به این فشارها اذعان کرد و گفت: «مشکلات ما چندین برابر شده، در حالی که درآمد ما کاهش یافته است.»

او گفت کالاهایی که پیش‌تر با کشتی وارد می‌شدند، اکنون باید از مسیرهای طولانی‌تری به ایران برسند و همین موضوع قیمت‌ها را افزایش داده است. او همچنین تاکید کرد که ایران نفت کمتری می‌فروشد و از کسب‌وکارهایی که آسیب دیده یا با مشکلات جدی مواجه‌اند، هم مالیات کمتری دریافت می‌کند.

رضا سپهوند، نماینده مجلس شورای اسلامی، هم روز شنبه به خبرگزاری ایلنا گفت که محاصره دریایی عملا واردات بنزین ایران را متوقف کرده است. او افزود که تولید روزانه بنزین ایران به سقف حدود ۱۳۰ میلیون لیتر رسیده، در حالی که میزان مصرف روزانه حدود ۱۳۷ میلیون لیتر است.