آمریکا و اوکراین برای پایان دادن به جنگی که وارد چهارمین سال شده است، بر سر مجموعهای از مسائل کلیدی به توافق رسیدهاند، اما اختلافنظرها در مسائل حساس پیرامون حاکمیت ارضی در شرق اوکراین و مدیریت نیروگاه هستهای زاپوریژیا همچنان باقی است.
به گزارش اسوشیتدپرس، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، روز سهشنبه جزئیات این طرح را برای خبرنگاران تشریح کرد، اما انتشار آنها تا صبح چهارشنبه ممنوع بود. پیشنویس طرح، که طبق خواستههای اوکراین است، منافع سیاسی و اقتصادی را تلفیق میکند تا هم امنیت کشور تضمین شود و هم ظرفیتهای اقتصادی تقویت شود.
دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در واکنش اعلام کرد مسکو موضعش را بر اساس اطلاعات دریافتی کریل دمیتریف، فرستاده ویژه ریاستجمهوری روسیه، مشخص خواهد کرد که آخرهفته گذشته با نمایندگان آمریکا در فلوریدا دیدار کرد. او از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد و گفت کرملین ارتباط از طریق رسانهها را در این مرحله «بسیار نامناسب» میداند.
محور اصلی و دشوارترین بخش مذاکرات، اختلافهای ارضی در مناطق دونتسک و لوهانسک، موسوم به دونباس، است. زلنسکی این موضوع را «سختترین نقطه» توصیف کرد و گفت این مسائل در سطح رهبران به بحث گذاشته خواهد شد.
روسیه همچنان بر خواستههای حداکثریاش پافشاری میکند و خواهان واگذاری باقیمانده منطقه دونباس است که هنوز تصرف نکردهــ خواستهای که کییف آن را رد کرده است. در حال حاضر، روسیه بیشتر لوهانسک و حدود ۷۰ درصد از دونتسک را در کنترل دارد.
آمریکا برای تسهیل مصالحه، پیشنهاد داده است این نواحی به «مناطق آزاد اقتصادی» تبدیل شوند. اوکراین تاکید میکند هرگونه توافق در این زمینه باید مشروط به برگزاری همهپرسی باشد تا مردم اوکراین درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرند.
کییف همچنین خواهان غیرنظامی شدن این مناطق و استقرار نیروی بینالمللی برای تضمین ثبات است.
ایجاد منطقه آزاد اقتصادی
در پیشنویس توافق، بندهایی وجود دارد که به مناطق واقع در امتداد جبهه شرق کشور و نیز مدیریت نیروگاه زاپوریژیا میپردازد، که احتمالا به موارد اصلی اختلاف در مذاکرات تبدیل خواهند شد.
بر اساس این سند، پس از امضای توافق، خط تماسی که پنج منطقه اوکراین را قطع میکند، تثبیت میشود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
موضع اوکراین این است که ایجاد هرگونه منطقه آزاد اقتصادی باید از طریق همهپرسی تایید شودــ فرایندی که به گفته زلنسکی ۶۰ روز زمان میبرد و در این مدت، درگیریها باید متوقف شود. او اضافه کرد درباره میزان عقبنشینی نیروها و محل استقرار نیروهای بینالمللی نیز باید به توافق رسید.
پیشنویس پیشنهاد میکند نیروهای روسیه از مناطق دنیپروپتروفسک، میکولایف، سومی و خارکیف عقبنشینی کنند و نیروهای بینالمللی برای نظارت بر اجرای توافق در امتداد خط تماس مستقر شوند.
مدیریت نیروگاه هستهای زاپوریژیا
مسئله دیگر، نحوه اداره نیروگاه هستهای زاپوریژیا، بزرگترین نیروگاه اروپا، است که تحت اشغال روسیه قرار دارد.
پیشنهاد آمریکا ایجاد کنسرسیومی با مشارکت اوکراین، آمریکا و روسیه است که هر طرف سهم برابر ۳۳ درصدی داشته باشد. زلنسکی این گزینه را برای اوکراین «ناموفق و غیرواقعی» توصیف کرد و گفت همکاری تجاری مشترک با روسیه پس از آنچه رخ داده، دشوار است.
اوکراین در مقابل پیشنهاد داده است نیروگاه از طریق یک سرمایهگذاری مشترک میان کییف و واشنگتن اداره شود و آمریکا اختیار داشته باشد نحوه توزیع سهم ۵۰ درصدی خود را تعیین کند.
زلنسکی تاکید کرد راهاندازی دوباره نیروگاه، از جمله بازسازی سد مجاور نیروگاه، به میلیاردها دلار سرمایهگذاری نیاز دارد.
پیوست جداگانه برای تضمینهای امنیتی
پیشنویس توافق تضمینهای امنیتی «قوی» برای اوکراین را شامل می شود که به گفته زلنسکی، مشابه ماده ۵ ناتو است و در صورت تجاوز مجدد روسیه، شرکای اوکراین را ملزم به اقدام میکند.
این تضمینها در سندی جداگانه و دوجانبه با آمریکا تشریح خواهد شد و سازوکاری برای نظارت بر آتشبس با استفاده از ماهوارهها و سامانههای هشدار زودهنگام ایجاد میکند.
سند همچنین حفظ ارتش اوکراین در سطح ۸۰۰ هزار نفر در دوران صلح و تعیین تاریخ مشخص برای پیوستن به اتحادیه اروپا را در بر میگیرد.
انتخابات و تقویت اقتصاد
در بخش اقتصادی پیشنویس، تسریع تجارت آزاد میان اوکراین و آمریکا پس از امضای توافق پیشنهاد شده است، توافقی که واشنگتن مایل است مشابهش را با روسیه نیز داشته باشد.
اوکراین بهدنبال امتیاز کوتاهمدت دسترسی ویژه به بازار اروپا و بستهای برای توسعه جهانی است که صندوق سرمایهگذاری در حوزههایی مانند فناوری، مراکز داده، هوش مصنوعی و گاز را شامل میشود.
بازسازی مناطق ویرانشده در جنگ نیز در این بسته پیشبینی شده و جذب ۸۰۰ میلیارد دلار از طریق سرمایهگذاری، کمک بلاعوض، وام و مشارکت بخش خصوصی بهعنوان رقم هدف ذکر شده است.
بر اساس پیشنویس طرح، اوکراین پس از امضای توافق باید انتخابات برگزار کند.
اوکراین همچنین خواهان آزادی همزمان همه اسرا از سال ۲۰۱۴ و بازگشت غیرنظامیان بازداشتشده، زندانیان سیاسی و کودکان به کشور است.
